Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Những Lời tuyên bố xung quanh quá trình tái đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) làm dấy lên sự lo ngại về việc Hiệp định này thực sự có thể bị lung lay và sụp đổ.

Đừng tin vào lời đồn thổi. Là một nhà nghiên cứu lâu năm về chính sách nông nghiệp và thực phẩm ở cả Hoa Kỳ và Canada, tôi không tin rằng NAFTA sắp tan rã.

Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lớn tiếng báo hiệu sẵn sàng rút khỏi NAFTA, và bất chấp những lời bình luận tiêu cực gần đây của Trump về chủ đề này – việc giải thể Hiệp định này dường như không thể xảy ra.

Hầu hết mọi người đều hiểu rằng việc xóa bỏ Hiệp định NAFTA ( Hiệp định gồm ba nước Mỹ, Canada, Mexico) sẽ là một thảm họa.

Các cuộc đàm phán có thể diễn ra căng thẳng, tuy nhiên việc chấm dứt Hiệp định NAFTA là không thực tế vì một số lý do. Lý do quan trọng nhất trong số đó chính là NAFTA đã và đang là Hiệp định mang lại lợi ích cho cả ba nền kinh tế.

NAFTA cần được nâng cấp

Bằng việc cắt giảm hoặc loại bỏ hàng rào thuế quan đối với hầu hết các loại hàng hóa, NAFTA đã giúp thương mại giữa các nước tăng gấp ba lần. NAFTA giúp thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài, tạo ra việc làm và giữ mức lạm phát trong tầm kiểm soát. Hiệp định mang lại lợi ích thực sự cho ngành nông nghiệp và thực phẩm của Canada, mặc dù một số điều khoản của thỏa thuận chắc chắn sẽ được thay đổi để cập nhật kịp những chuyển biến của thời đại.

Chấm dứt Hiệp định NAFTA sẽ kéo theo một thảm họa. Nếu quá trình hội nhập kinh tế trong hơn hai thập kỷ qua bị mất đi, nó sẽ kéo theo vài khu vực, nhiều ngành nghề, nhiều doanh nghiệp và các cộng đồng dân chúng rơi vào tình cảnh hỗn loạn.

Việc đàm phán lại các Hiệp định thương mại này không phải là ý tưởng tồi. Vì trên thực tế, một số điều kiện thị trường đã thay đổi kể từ khi NAFTA được ban hành vào năm 1994.

Quá trình sản xuất đã thay đổi hoàn toàn, các sản phẩm và dịch vụ trước đây chưa có thì giờ đã trở nên phổ biến trên thị trường.

Đàm phán lại là cơ hội để kết hợp những thay đổi đó vào khuôn khổ chung của Hiệp định. Một hiệp định đổi mới sẽ có lợi cho cả ba nước.

Một trong những thành công của NAFTA chính là tạo ra một thị trường mở rộng cho các nước thành viên. Một số sản phẩm có thể đi qua nhiều quốc gia trước khi chúng được dùng vào mục đích cuối cùng, nhờ vậy hiệu quả cũng tăng lên  trong quy trình sản xuất của cả ba nước.

Hủy bỏ sự hội nhập sẽ là thảm họa – không những cho nông nghiệp, mà còn trong lĩnh vực sản xuất của Canada, điều này phụ thuộc rất nhiều sự lưu thông được tạo ra từ quá trình hội nhập.

NAFTA chắc chắn có những thiếu sót, nhiều ngành đã bị thiệt hại. Những người lao động, đặc biệt là ở Hoa Kỳ, trong các ngành ôtô, điện tử và dệt may đã chứng kiến công việc và nhà máy sản xuất của họ bị chuyển sang Mexico.

Người Mỹ căm ghét Hiệp định NAFTA

Sự giúp đỡ không đến nơi đến chốn đối với những người lao động bị ảnh hưởng nặng nề trong việc chuyển đổi sang làm các công việc khác đã gây ra sự căm ghét Hiệp định NAFTA ở một số khu vực.

Tuy nhiên, nền nông nghiệp của Canada đã nhận được nhiều lợi ích từ NAFTA. Đã có nhiều lời chỉ trích của Hoa Kỳ về hệ thống quản lý nguồn cung sản phẩm nông nghiệp của Canada đối với một số sản phẩm như sữa, thịt gà và trứng. Những chỉ trích mạnh mẽ như vậy là nhằm mục đích yêu cầu Canada hủy bỏ hệ thống quản lý này.

Các chỉ trích mặc dù được phủ sóng trong hầu hết các phát biểu của Mỹ nhưng việc loại bỏ các hệ thống quản lý của Canada là rất khó xảy ra bởi vì Hoa Kỳ cũng có những sự hỗ trợ rất lớn một cách công khai về tài chính đối với sản xuất nông nghiệp.

Nếu ngày tàn của NAFTA sắp xảy ra, chắc chắn chúng ta sẽ được báo trước qua hành vi quản lý rủi ro của các nhà sản xuất nông nghiệp và các nhà sản xuất. Tuy nhiên không có hề có dấu hiệu cho thấy có việc dự trữ hàng hóa để sẵn sàng ứng phó trong trường hợp nguồn cung bị cắt đứt. Cũng không hề có biển “bán trang trại” trên các trang trại gia cầm hay bò sữa ở nông thôn.

Trong giai đoạn đàm phán lại, dân chúng sẽ được nghe những tuyên bố chính trị ầm ĩ. Nhưng người dân nên tin rằng ít có khả năng xảy ra thay đổi lớn đối với NAFTA.

Đã có rất nhiều lời đồn thổi xung quanh các cuộc đàm phán đang diễn ra. Tuy nhiên xác suất NAFTA sụp đổ chỉ là rất nhỏ.

Nguồn: The Conversation/ The Canada Press - HY

Từ khóa: NAFTA, thương mại, nông nghiệp, ngành sản xuất, công nghiệp tự động hóa, Donald Trump, Mexico, Canada, ngành sữa