Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

 Vòng đàm phán Brexit thất bại gần đây giữa Anh và Liên minh Châu Âu chỉ các làm cho các doanh nghiệp đang kỳ vọng vào các thoả thuận thương mại mới, càng thêm mơ hồ.

Tình hình vẫn còn rất mờ mịt. Từ vụ li hôn Brexit cho đến các thỏa thuận thương mại khác đang đình trệ, như Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA), Hiệp định thương mại tự do Mỹ-Hàn Quốc (KORUS) và Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), các công ty toàn cầu đang lo lắng về tương lai của nền kinh tế thế giới.

Biến động chính trị trong 18 tháng qua đã đẩy hệ thống thương mại thế giới vào khúc quanh mà khó có thể quay đầu phục hồi, nếu dòng chảy tự do của hàng hoá và vấn đề bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không được bảo đảm.

Các cuộc bầu cửở Hoa Kỳ và Anh đã châm ngòi cho chủ nghĩa dân túy, đưa chủ nghĩa dân tộc cực đoan vào nền chính trị toàn cầu, làm lung lay các quy chuẩn chấp nhận chung đối với thương mại và gây nguy hiểm cho sự kết nối kinh tế vốn đã làm cho kinh tế toàn cầu phát triển và thịnh vượng. Các quy định và tiêu chuẩn dùng để vận hành thương mại quốc tế trong nửa thế kỷ qua đang bị tấn công và hao mòn dần vì các quốc gia và khu vực đang vì lợi ích trước mắt mà đánh đổi sự thịnh vượng lâu dài.

Nếu không được giải quyết nhanh chóng thì kết quả của sự bất định đó có thể làm chậm tăng trưởng kinh tế khi mà bộ máy hành chính và chi phí lưu thông hàng hoá gia tăng và vấn đề bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, trụ cột chống đỡ cho tăng trưởng, cũng ngày càng trở nên khó kiểm soát và cấp thiết phải ban hành hơn bao giờ hết.

Sở hữu trí tuệ là vấn đề sống còn của các công ty công nghệ sáng tạo trong thế kỷ 21. Sở hữu trí tuệ tạo cho những công ty này lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ được ghi nhận trong các hiệp định thương mại để đảm bảo rằng tài sản quý giá nhất của công ty - sự đổi mới và chất xám - không bị rơi vào tay đối thủ cạnh tranh và gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

Việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế. Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã chỉ ra rằng “gần 40 triệu người Mỹ làm việc trực tiếp hoặc gián tiếp trong các ngành công nghiệp có liên quan đến sở hữu trí tuệ. Người lao động trong các ngành này được trả lương cao hơn, và các ngành này chiếm khoảng 60% lượng hàng hóa và dịch vụ  xuất khẩu của Mỹ”.

USTR nhấn mạnh rằng việc bảo vệ mạnh mẽ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ là “cực kỳ quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và việc làm của Mỹ”.

Điều này thực sự đúng theo quan điểm của công ty Waters Corp., công ty chuyên sử dụng công nghệ để phục vụ cho công tác đo lường, phân tích trong ngành dược. Hài hoà các tiêu chuẩn toàn cầu, thống nhất và thực thi các quy định và thỏa thuận thương mại để tạo ra thị trường thương mại công bằng là những lý do chính cho sự thành công của Waters Corp và là lý do tại sao Waters Corp trở thành một công ty trị giá 2 tỷ USD với 7.000 nhân viên trên toàn thế giới. Sự duy trì liên tục của các quy tắc và trật tự trong thị trường là một ưu tiên hàng đầu của Waters Corp và tất cả các ngành công nghiệp toàn cầu, cũng như của chính phủ.

Các thỏa thuận thương mại “tạm bợ”

Gần đây các nước nỗ lực củng cố tương lai của các Hiệp định thương mại vốn được xem vững như bàn thạch, cũng như củng cố các liên minh chính trị, vốn bảo hộ cho vấn đề sở hữu trí tuệ. Thực tế trớ trêu đó chỉ càng tăng thêm lo ngại cho các doanh nghiệp.

Các cuộc đàm phán của EU về Brexit chỉ để lại dấu ấn đầy chua cay và bất ổn. Các nhà lãnh đạo Anh cho biết họ sẽ tạo ra những thị trường mới và cơ hội mới để thay thế những thỏa thuận cũ. Tuy nhiên, trước khi tiến hành một “cuộc hôn nhân mới”, London và Brussels phải kết thúc thỏa thuận về “li hôn” trước đã.

Ở bên kia bờ Đại Tây Dương, những nỗ lực gần đây để đàm phán lại các điều khoản của Hiệp định NAFTA cũng vấp phải những quan điểm khác biệt mà không có dấu hiệu rõ ràng cho thấy sẽ đạt được một thỏa thuận mới.

Chính quyền Hoa Kỳ đã tuyên bố mong muốn thay thế Hiệp định TPP bằng các hiệp định song phương và có thể trì hoãn hơn nữa thỏa thuận thương mại với châu Âu cho đến khi đàm phán Brexit kết thúc. Điều này có thể mất nhiều thời gian và càng làm cho tình hình  thêm không chắc chắn. EU, Anh và Hoa Kỳ có thể phải đối mặt với áp lực to lớn khi phải vá lại hệ thống thương mại đang phân rã bằng các thỏa thuận thương mại “tạm bợ” mà có thể tạo ra một khoảng trống trong vị trí lãnh đạo để Trung Quốc và các nước khác chen chân vào.

Rõ ràng muốn thành công, các nhà lãnh đạo chính trị chỉ có con đường duy nhất là nhanh chóng đàm phán các hiệp định thương mại mới nhằm khôi phục sự ổn định cho thương mại.

Các hiệp định mới không được xóa bỏ các ranh giới pháp lý chung hay gây ra sự hoài nghi về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Nếu không, quá trình đổi mới sáng tạo sẽ bịảnh hưởng, tăng trưởng việc làm sẽ chậm lại, và phúc lợi chung của thế giới sẽ bị tổn hại.

Nguồn: www.investors.com - CL

Từ khóa: hiệp định thương mại, Brexit, Mỹ, sở hữu trí tuệ, EU, Anh