Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

 Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) hoàn toàn có thể tự hào về các thành tựu đạt được trong 50 năm qua. Tuy nhiên, về lĩnh vực phát triển cơ sở hạ tầng, đặc biệt là các dự án xuyên biên giới, kết quả còn khá khiêm tốn, mặc dù tầm quan trọng của cơ sở hạ tầng đối với kinh tế và các lĩnh vực khác.

BRINK Asia đã phỏng vấn ông Christian Pedersen, thành viên sáng lập tổ chức Oliver Wyman đồng thời là Trưởng bộ phận kinh doanh ASEAN, trưởng bộ phận Tài chính và quản trị Rủi ro khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, về tầm quan trọng của việc phát triển và đầu tư cơ sở hạ tầng xuyên quốc gia và làm thế nào để khu vực ASEAN có thể xúc tiến các dự án này.

BRINK Asia: Loại hình liên kết khu vực nào mà ASEAN nên ưu tiên phát triển khi ASEAN đã bước sang năm thứ 50, thưa ông?

Christian Pedersen: Đây là một câu hỏi hay. Nếu chúng ta hướng đến mục tiêu rộng hơn là ASEAN 2025 với ba trụ cột chính trị, văn hóa xã hội và kinh tế, rõ ràng rằng khối ASEAN đã đạt được những tiến bộ vững chắc, bao gồm trong lĩnh vực an ninh và thương mại. Vì vậy, ASEAN cần phải tiếp tục tham gia và làm sâu sắc thêm các tiến bộ đạt được đó. Tuy nhiên, mục tiêu trước mắt mà ASEAN cần hướng đến trong những năm sắp tới đó chính là: Phát triển cơ sở hạ tầng. Không phải chỉ vì đây là lĩnh vực giúp các nền kinh tế trong ASEAN duy trì đà tăng trưởng, mà còn là vì phát triển cơ sở hạ tầng giúp tạo ra tài sản hữu hình và thiết thực để mọi người sử dụng hàng ngày, từ đó, giúp gia tăng nhận thức về hội nhập đến những người dân bình thường nhất. Đó là một biểu tượng tuyệt với cho quá trình hội nhập.

BRINK Asia: Cho đến nay, kế hoạch phát triển cơ sở hạ tầng cho ASEAN và vùng phụ cận đã thành công đến mức nào, thưa ông? Những dự án dạng này sẽ hỗ trợ gì cho tầm nhìn tổng thể của ASEAN?

Ông Pedersen: Xét ở góc độ quốc gia, chúng ta có được một vài điển hình tiêu biểu. Chẳng hạn như Singapore, cơ sở hạ tầng ở nước này thì tuyệt vời rồi. Còn Malaysia và Indonesia đang tiến hành một vài dự án hạ tầng, và dự án đường ống dẫn trong phạm vi ngắn. Tuy nhiên, về mảng phát triển hạ tầng xuyên quốc gia, kết quả vẫn còn khá lộn xộn. Ví dụ như, Dự án Điện lực ASEAN đã được bàn luận từ 20 năm trước, nhưng đến nay vẫn dậm chân tại chỗ do các nước chưa đạt được thỏa thuận. Gần đây nhất, dự án Đường cao tốc Singapore – Kuala Lumpur đã được lựa chọn và tài trợ, tuy nhiên, dự án đang bị trễ tiến độ.

Các chính phủ trong khu vực cần bắt tay thực hiện những dự án này đúng tiến độ và trong ngân sách phê duyệt, dung hòa lợi ích quốc gia và dung hòa sự khác biệt về tiêu chuẩn cũng như quy định pháp luật giữa các nước. Thành công rõ ràng đã ở ngay trước mắt, thế nhưng, chúng tôi phải thú thực rằng, thành tựu đạt được vẫn không có gì nổi bật, mặc dù cải thiện cơ sở hạ tầng là vấn đề rất cấp thiết đối với ASEAN.

Brink Asia: Các khoản đầu tư nước ngoài đến từ các nước như Trung Quốc và Nhật Bản sẽ giúp đỡ hoặc cản trở gì cho ASEAN trên con đường tiến đến tầm nhìn 2025 của khối? Và ở mức độ như thế nào?

Ông Pedersen: Có 2 lợi ích rất rõ ràng. Đầu tiên, nếu Trung Quốc và Nhật Bản đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng xuyên quốc gia và giúp đỡ hoàn thành dự án, thì quả là một mô hình một kiểu mẫu. Thứ hai, sự cạnh tranh giữa Trung Quốc, Nhật và các nhà đầu tư nước ngoài khác để dành được dự án trong khu vực là việc tốt. Có nhiều sự lựa chọn đồng nghĩa với một thỏa thuận tốt hơn cho ASEAN.

Nhưng mặt khác, nếu nhà đầu tư nước ngoài chủ yếu đầu tư vào cơ sở hạ tầng của riêng một nước ASEAN, điều đó sẽ truyền đi một tín hiệu tiêu cực và càng hậu thuẫn cho lối suy nghĩ nghi ngờ vào sự hợp tác thiết thực, sâu rộng giữa các thành viên ASEAN. Sẽ thật thú vị khi được thấy phản ứng của công chúng trước hình ảnh, một nhóm các quốc gia trong ASEAN cùng nhau gặp gỡ các nhà đầu tư nước ngoài để bàn về một dự án liên quốc gia trong khu vực.

ASEAN cần làm gì để trở thành điểm đến hấp dẫn cho đầu tư

BRINK Asia: Người ta thường nói rằng, ASEAN cần phát huy nhiều hơn để khẳng định mình là một điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư tổ chức tư nhân. Vậy, những việc cần làm ở đây là gì?

Ông Pederson: Tính đến nay, nhu cầu đầu tư vào cơ sở hạ tầng ở cấp độ chính phủ tại các quốc gia ASEAN lên đến hơn 2,000 tỷ USD. Rủi ro trong đầu tư cơ sở hạ tầng thì ai cũng đã biết rồi. Các nhà đầu tư chỉ cảm thấy thoải mái khi dự án đầu tư hoàn thành đúng tiến độ để đạt được một tỷ suất sinh lợi chấp nhận được trên số vốn đã bỏ ra. Nhưng việc này lại phụ thuộc vào rủi ro chính trị cũng như mức độ tín nhiệm của các bên tham gia vào dự án. Có nghĩa là, một dự án mà cần sự đảm bảo từ chính phủ càng nhiều hoặc cần sự tham gia của nước ngoài, thì bản thân dự án đó sẽ có nhiều rủi ro về mặt chính trị hơn. Ở cấp độ ASEAN, sẽ rất hữu ích nếu đạt được sự hài hòa trong quy định về phát triển cơ sở hạ tầng. Trở lại chủ đề chính, điều quan trọng nhất để thu hút đầu tư là ASEAN phải có một dự án tiêu biểu, phát triển thành công cơ sở hạ tầng liên khu vực. Có như vậy, mới tạo ra tác động lớn đến khẩu vị đầu tư vào khu vực trong tương lai. 

Ngài có muốn gửi thông điệp gì về vấn đề cơ sở hạ tầng gửi đến các nước thành viên khi họ mong muốn đạt được tầm nhìn ASEAN 2025?

Ông pedersen: Tôi sẽ khuyến nghị các quốc gia ASEAN nên tung ra một dự án cơ sở hạ tầng lớn, có độ phủ rộng khắp khu vực. Dự án này mang lại cho khu vực vô số lợi ích thiết thực và mang tính biểu tượng, cũng như giúp đánh tiếng với các nhà đầu tư, kể cả dự án có nguồn tài trợ từ bên ngoài ASEAN. Có đầy các dự án để lựa chọn, từ các dự án hạ tầng giao thông đến các dự án ứng dụng công nghệ số, như hệ thống thanh toán hay hệ thống kiểm soát an ninh biên giới.

Nguồn: Brink Asia – TQ

Từ khóa: ASEAN, cơ sở hạ tầng, 50 năm, xuyên biên giới, Trung Quốc, Nhật Bản, đầu tư