Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

 Trong tháng 9 vừa rồi, Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (ITC) đã ra phán quyết có lợi cho hai công ty sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời của Mỹ là Suniva và SolarWorld, sau khi hai công ty này gửi đơn yêu cầu ITC xem xét theo điều 201 của bộ luật Thương mại hồi đầu năm nay. ITC giải thích lý do đưa ra phán quyết là vì hai công ty đang bên bờ vực phá sản là Suniva và SolarWolrd đã bị thiệt hại nghiêm trọng do sự cạnh tranh từ bên ngoài. Điều khoản 201 là điều khoản hiếm khi được sử dụng, dùng để bảo vệ các ngành công nghiệp trong nước đang hoặc có nguy cơ bị thiệt hại, do việc gia tăng nhập khẩu gây ra. Bản kiến nghị biện pháp phòng vệ thương mại sẽ được ITC đệ trình lên Tổng thống dự kiến trong ngày 3/11 và nếu được phê duyệt, việc đánh thuế có thể làm mất việc làm của 88,000 người lao động Mỹ,và làm cho ngành năng lượng mặt trời ở Mỹ tăng trưởng chậm lại.

Điều 201, một lần nữa lại đang được sử dụng một cách không công bằng, để bảo vệ một ngành công nghiệp nội địa. Hồi tháng 5 năm nay, Công ty Whirlpool – Mỹ nộp đơn cầu cứu lên Chính phủ, cho rằng các doanh nghiệp Hàn Quốc là LG và Samsung đã làm Whirlpool bị tổn thất trong phân khúc thị trường máy giặt dân dụng cỡ lớn. Theo đơn kiện, LG và Samsung đã bán các sản phẩm này vào Mỹ với mức giá thấp hơn cả chi phí sản xuất. Vụ việc này dự kiến sẽ được ITC đưa ra phán quyết vào ngày 5/11 tới đây, và nếu theo xu hướng hiện nay, ITC sẽ đề xuất lên Tổng thống một mức thuế áp. Cùng với vụ việc liên quan đến tấm pin mặt trời, nếu Tổng thống cũng thông qua đề xuất trong vụ Whirlpool, nước Mỹ sẽ hứng chịu chi phí từ những hành động bốc đồng của những kẻ bảo hộ, mà rốt cuộc, những chi phí này sẽ được chuyển lại cho người dân Mỹ dưới các hình thức: tăng giá hàng hóa, ít sự lựa chọn tiêu dùng, và có lẽ là mất việc làm.

Tác động ngược của các biện pháp phòng vệ thương mại

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tạo ra việc làm cho người Mỹ. Tuy nhiên, việc nước này dựng nên những rào cản đối với các doanh nghiệp nước ngoài đã làm giảm sức hấp dẫn của thị trường Mỹ đối với nhà đầu tư nước ngoài. Nguyên Tổng thống George W.Bush là vị Tổng thống gần đây nhất dùng đến điều luật 201 vào năm 2002 để áp thuế tự vệ 30% trên sản phẩm thép nhập khẩu. Vụ việc đã tác động nặng nề đến nền kinh tế Mỹ. Theo nghiên cứu của Liên đoàn hành động vì ngành công nghiệp tiêu dùng (CITAD), mức thuế trên đã dẫn đến 200,000 lao động Mỹ mất việc, chưa kể lợi ích thu được cho các công ty sản xuất thép chẳng đáng là bao.

Tương tự, một phán quyết có lợi cho Whirpool có thể sẽ phải hi sinh việc làm của nhiều người. Samsung trước đó đã thông báo về kế hoạch mở một nhà máy ở Hạt Newberry, bang Nam Carolina, dự kiến tạo thêm 1,000 công ăn việc làm cho người Mỹ. Đồng thời, sẽ có thêm 600 việc làm được tạo ra khi nhà máy LG ở Clarksvill đi vào hoạt động trong năm 2019. LG cũng có kế hoạch mở thêm trụ sở của khu vực Bắc Mỹ, 1 trụ sở đặt tại bang New Jersey và 2 trụ sở đặt ở bang Michigan. Áp thuế dẫn theo hệ quả làm giảm tính cạnh tranh trong ngành, và rốt cuộc, sẽ làm cho người tiêu dùng Mỹ có ít sự lựa chọn hơn, và một mức giá cao hơn. Có lẽ, cải tiến sản xuất mới chính là chiến lược vững bền, dài hạn mà Whirlpool nên thực hiện để giành lại thị phần, hơn là lạm dụng các biện pháp phòng vệ thương mại.

Trong đơn kiện gửi ITC, Whirlpool liệt kê các thiệt hại: “mất thị phần trong nước một cách nghiêm trọng, tình hình tài chính bị suy yếu, mức độ sử dụng nguồn lực giảm xuống mức thấp, đầu tư và việc làm bị giảm”. Tuy nhiên, có nhiều bằng chứng cho thấy Whirlpool vẫn sống khỏe. Whirlpool chiếm 35% thị trường máy giặt dân dụng cơ lớn của Mỹ, ngang bằng thị phần của LG và Samsung cộng lại, và theo thông tin trên trang chủ của Whirlpool, doanh số bán ròng, bao gồm doanh số máy giặt bán ở Mỹ đã tăng so với cùng ký quý trước, và doanh thu năm 2015 là mức doanh thu cao nhất của hãng kể từ năm 2007. Với các số liệu thành công trên, không ngạc nhiên khi CEO của Whirlpool được tăng lương.

Đánh thuế theo điều 201, mà thông thường sẽ áp dụng cho tất cả hàng hóa nhập khẩu cùng loại, không phải là một biện pháp phòng vệ phù hợp trong trường hợp của Whirlpool. Whirlpool chỉ yêu cầu đánh thuế đối với máy giặt dân dụng cỡ lớn của LG và Samsung. Sẽ phù hợp hơn khi Whirlpool yêu cầu áp dụng các biện pháp phòng vệ khác, như áp thuế chống bán phá giá hay thuế đối kháng, mà có phạm vi hẹp hơn. Nhưng vì trong tháng 9 vừa rồi, biện pháp áp đặt thuế chống bán phá giá và thuế đối kháng của Mỹ lên sản phẩm máy giặt dân dụng cỡ lớn của Hàn Quốc đã bị Tòa Phúc thẩm của Tổ chức Thương mại Thế Giới (WTO) ra phán quyết chống lại. Vì vậy, thất bại tại WTO đã khiến Whirlpool chuyển hướng sang biện phòng phòng vệ bất thường mang tên 201.

Ngay sau thế chiến thứ II kết thúc, nước Mỹ đã xây dựng các quy tắc để quản trị quá trình trao đổi quốc tế. Các quy tắc đó đã mở ra thời ký yên bình và thịnh vượng chưa từng có trên khắp thế giới. Tuy nhiên, khi chính nước Mỹ đang cố gắng phá vỡ hệ thống nguyên tắc này, thì niềm tin của người Mỹ về tầm quan trọng của các nguyên tắc thị trường tự do cũng biến mất theo.

Nhiều tuần trước, Tổng thống Trump đã than phiền với những cố vấn cấp cao của Nhà Trắng rằng “Tôi cần thuế”. Thế nhưng, giờ đây, thuế sẽ không làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại, mà còn có nguy cơ châm ngòi cho một cuộc chiến tranh thương mại, mà sẽ cướp đi việc làm, tăng giá cả hàng hóa và hạn chế sự lựa chọn của người tiêu dùng. Thay vì làm căng thẳng thêm bầu không khí chống thương mại tự do như hiện nay, Chính quyền Mỹ tốt nhất nên phục vụ lợi ích của các hộ gia đình Mỹ, bằng cách không để đặc quyền của dân chúng bị hủy hoại bởi hành vi lạm dụng Đạo luật Thương mại để giành được lợi thế, thay vì dấn thân vào cuộc cạnh tranh trên thị trường tự do, công bằng, đem lại lợi ích cho tất cả mọi người.

Karla Jones là giám đốc chương trình về Quan hệ Quốc tế và chương trình về Chế độ liên bang thuộc Hội đồng người Mỹ lập pháp (ALEC).

Nguồn: The Hill – TQ

Tag: Karla Jones, thương mại quốc tế, kinh tế, Whirlpool, ITC, thuế