Nếu cuộc bầu cử tuần nay tại New Zealand dẫn đến chính phủ cầm quyền bị thay đổi, thì điều này có thể gây trở ngại cho kế hoạch hoàn tất Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) trong tháng 11 sắp tới của các nước thành viên.
Sau khi Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi TPP vào đầu năm nay, hiệp định còn lại 11 thành viên. Trong đó, New Zealand cùng Nhật Bản đang giữ vai trò dẫn dắt hiệp định và cam kết tiếp tục duy trì việc cắt giảm các rào cản thương mại ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
Đảng Lao Động của New Zealand đang bám đuổi sát sao với Đảng Quốc Gia cầm quyền trong cuộc bầu cử diễn ra vào ngày 23/9, cho biết sẽ tái đàm phán lại TPP về vấn đề xuất cấm người nước ngoài sở hữu nhà cửa hoặc bất động sản hiện có tại New Zealand.
Trong lịch sử, cả hai Đảng chính trị đều ủng hộ thương mại tự do.
Một số nhà phân tích nhận định, nếu Đảng Lao Động giành chiến thắng, kế hoạch đàm phán lại của họ có thể khiến các thành viên khác của TPP cũng lợi dụng việc này để đưa thêm yêu cầu mới, làm trì hoãn Hiệp định hoặc thậm chí loại bỏ New Zealand ra khỏi cuộc chơi. Ông Daniel Kalderimis, đối tác của công ty luật Chapman Tripp tại Wellington, cho biết: “Đó là một rủi ro thực sự khi các quốc gia khác sẽ nhân cơ hội này để tìm ra những điểm mà họ cảm thấy bất lợi trong hiệp định để yêu cầu đàm phán lại”.
Bộ trưởng Thương mại New Zealand, ông Todd McClay đã nói với tờ báo Reuters rằng ông mong đợi “một kết quả tích cực” sẽ đạt được khi bộ trưởng 11 quốc gia còn lại trong hiệp định TPP gặp nhau ở hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương vào tháng 11 tại Việt Nam.
Sẽ không tái đàm phán hiệp định TPP
Ông Todd McClay cho rằng kế hoạch Đảng Lao Động đưa ra là rất mạo hiểm khi 11 nước thành viên đã tuyên bố sẽ không tái đàm phán các điều khoản của hiệp định. Ông McClay nói “Nhiều khả năng cho thấy các nước khác sẽ không đồng ý, các nước đã đạt được thỏa thuận, các nước sẽ không đàm phán lại”. Bộ trưởng McClay là người sẽ tham gia cuộc họp TPP vào tháng 11 nếu Đảng Quốc gia vẫn tiếp tục cầm quyền.
Các nhà phân tích cho rằng lệnh cấm người nước ngoài sở hữu tài sản ở New Zealand mà Đảng Lao Động đang ủng hộ chỉ tác động rất nhỏ lên thị trường nhà ở vì số lượng nhà ở được sở hữu bởi người nước ngoài tại New Zealand đang chiếm tỷ lệ rất hạn chế.
Đảng còn lại trong cuộc bầu cử là Đảng “Newzealand Trên Hết” - Đảng theo chủ nghĩa dân tộc. Nếu chiến thắng, Đảng này cũng cho biết sẽ tái đàm phán TPP nhưng không chắc sẽ có đủ phiếu bầu trong chính phủ liên hiệp để có thể quyết định vấn đề này.
Bà Jacinda Ardern, lãnh đạo Đảng Lao Động cho biết, chính phủ do Đảng Lao Động dẫn dắt vẫn muốn New zealand là một thành viên của hiệp định TPP nhưng quan điểm của họ về đề xuất cấm sở hữu nước ngoài đối với nhà ở là không thay đổi.
Các nhà phân tích cho biết, việc Đảng Lao Động xác định sẽ không rời bỏ hiệp định TPP có ý nghĩa rất quan trọng. Khi được hỏi liệu điều đó có nghĩa là Đảng Lao Động sẽ nhượng bộ về lệnh cấm người nước ngoài sở hữu nhà ở trong trường hợp bị nhiều sức ép, Người đại diện phát ngôn, ông David Parker cho biết: “hoàn toàn sai khi suy diễn như thế”.
John Ballingall, Phó Giám đốc điều hành của Viện Nghiên cứu Kinh tế New Zealand, cho biết ông tin rằng khó có thể xảy ra việc Đảng Lao Động sẽ rút khỏi hiệp định TPP chỉ vì vấn đề sở hữu nước ngoài đối với bất động sản, bởi vì Hiệp định TPP cũng đã mang lại rất nhiều lợi ích cho đất nước. Nếu Đảng Lao Động lên nắm quyền, “tôi tin rằng khi bị đẩy đến tình thế cam go nhất, họ nhất định sẽ ủng hộ hiệp định TPP”, ông Ballingall cho biết thêm.
Nguồn: reuters.com – XM
Từ Khóa: New Zealand, bầu cử, TPP, trở ngại, người nước ngoài, sở hữu nhà ở, không đàm phán lại
