Phiên họp đặc biệt đầu tiên của Ủy ban chung về FTA Hàn-Mỹ

han my

Phiên họp đầu tiên dừng ở xác nhận lập trường mỗi bên

Ngày 22/8, cuộc họp đặc biệt của Ủy ban chung về Hiệp định thương mại tự do (FTA) Hàn-Mỹ đã diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. Sau bảy tiếng đồng hồ, cuộc họp đã kết thúc khi hai bên vẫn chưa đạt được bất cứ nội dung nhất trí nào. Tương lai của Hiệp định thương mại tự do Hàn-Mỹ vẫn chưa được quyết định rõ ràng trước sự bất đồng sâu sắc về lập trường giữa đôi bên. Trong khi Washington muốn xúc tiến sửa đổi hiệp định này, Seoul lại nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá hiệu quả kinh tế trước khi tiến hành đàm phán sửa đổi FTA. Trong mục tiêu điểm kinh tế tuần này, Tiến sĩ Kim Hyung-joo từ Viện nghiên cứu kinh tế LG sẽ phân tích triển vọng tương lai của FTA Hàn-Mỹ. Trước hết, Tiến sĩ Kim Hyung-joo chia sẻ về lập trường của Hàn Quốc và Mỹ trong phiên họp đặc biệt vừa diễn ra.

Theo ý kiến của Washington, tình trạng mất cân bằng cán cân thương mại Mỹ-Hàn là quá lớn, cho rằng Hiệp định thương mại tự do Hàn-Mỹ là nguyên nhân và yêu cầu sửa đổi hiệp định này. Trong khi đó, Seoul nhận định tình trạng thâm hụt thương mại giữa hai nước bắt nguồn từ chính các yếu tố kinh tế và chu trình kinh tế nội tại của Mỹ chứ không phải vì FTA song phương. Washington còn cho rằng để đảm bảo lợi ích cho cả hai bên, hai nước cần thực thi hiệp định thương mại song phương một cách trung thực hơn, chỉ trích Chính phủ cũng như xã hội Hàn Quốc chưa nỗ lực hết mình trong thực hiện hiệp định, dẫn đến việc sản phẩm của Mỹ bị ngăn xuất khẩu sang Hàn Quốc. Do vậy, Mỹ khẳng định nội dung của FTA Hàn-Mỹ cần phải được sửa đổi. Tuy nhiên, theo phía Hàn Quốc, Mỹ chưa đưa ra đầy đủ bằng chứng cho những lập luận nêu trên. Seoul cũng một lần nữa nhấn mạnh rằng bất kỳ quyết định nào về FTA cũng đều phải có sự nhất trí của cả đôi bên.

Lịch trình đàm phán lại FTA không rõ ràng

Phiên họp đặc biệt của Ủy ban chung Hiệp định thương mại (FTA) Hàn Mỹ đã diễn ra theo đề xuất của Đại diện Thương mại Mỹ, nhằm thảo luận về sự mất cân bằng thương mại giữa hai nước. Không khí căng thẳng bao trùm ngay cả trước khi phiên họp diễn ra do sức ép phải có được sự đồng thuận từ cả hai phía để giải quyết vấn đề. Cuối cùng, cuộc họp đã kết thúc chỉ với việc xác nhận sự bất đồng về lập trường quan điểm giữa hai bên. Tiến sĩ Kim Hyung-joo phân tích.
Trên thực tế, khi kết thúc một phiên họp, đôi bên thường thảo luận thời gian và địa điểm cho vòng đàm phán kế tiếp. Tuy nhiên, phái đoàn Mỹ đã về nước trong khi hai bên chưa thể đưa ra được quyết định về phiên đàm phán tiếp theo. Các đại diện thương mại của Mỹ dự kiến sẽ thông báo lịch trình tiếp theo sau khi thảo luận nội bộ. Theo thông tin đăng tải trên trang web của Văn phòng Đại diện thương mại Mỹ (USTR), Washington vẫn giữ vững lập trường của mình và sẽ nỗ lực giải quyết vấn đề mất cân bằng thương mại giữa hai nước. Do đó, nhiều khả năng phiên đàm phán kế tiếp sẽ được tổ chức trong tương lai không xa.

Khả năng xóa bỏ FTA Hàn-Mỹ?

Các yếu tố địa chính trị như vấn đề hạt nhân của Bắc Triều Tiên hay việc triển khai tổ hợp tên lửa đánh chặn tầm trung cao (THAAD) của Mỹ tại Hàn Quốc có thể ảnh hưởng đến các vòng đàm phán tiếp theo. Đặc biệt, Hàn Quốc cần phải chuẩn bị kỹ càng, thậm chí cho cả kịch bản tồi tệ nhất là bãi bỏ Hiệp định thương mại tự do song phương như Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đề cập vào tháng 4 vừa qua. Ông Kim Hyung-joo nhận định.

Hàn Quốc chắc chắn được hưởng lợi lớn từ FTA Hàn-Mỹ. Tuy nhiên, không thể nói rằng Mỹ đã đơn phương chịu thiệt hại từ thỏa thuận này. Trên thực tế, nhiều ngành công nghiệp của nước này đã hưởng lợi lớn sau khi Seoul và Washington ký hiệp định FTA, như ngành công nghiệp dịch vụ, luật và một số lĩnh vực trong ngành nông nghiệp như sản xuất trái cây, thịt bò. Vì vậy, Mỹ sẽ khó có thể đưa ra quyết định chấm dứt hoàn toàn thỏa thuận thương mại song phương, mặc dù vấn đề này có thể được đặt lên bàn đàm phán. Ngoài ra, thay vì đưa ra các biện pháp quyết liệt như bãi bỏ FTA, Washington nhiều khả năng sẽ kết nối thỏa thuận này với các vấn đề chính trị và ngoại giao khác.

Hàn Quốc và Mỹ có thể sửa đổi một phần FTA?

Ngay sau phiên họp, Chánh văn phòng đàm phán thương mại Hàn Quốc Kim Hyun-chong cũng cho biết phía Mỹ không đề cập đến việc chấm dứt thỏa thuận thương mại song phương. Ông cũng nhấn mạnh rằng việc bãi bỏ FTA Hàn-Mỹ có thể gây tổn thất nặng nề cho Mỹ. Theo tờ Tạp chí Phố Wall của Mỹ số ra ngày 22/8, dù Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang yêu cầu sửa đổi hoặc chấm dứt Hiệp định thương mại tự do Hàn-Mỹ, một sự thay đổi lớn sẽ khó diễn ra trong bối cảnh các ngành công nghiệp của Mỹ đang đưa ra những ý kiến trái chiều. Cụ thể, ngành công nghiệp thịt bò Mỹ từng tăng 82% doanh thu từ Hàn Quốc so với trước thời điểm ký kết FTA Hàn-Mỹ, không ủng hộ bất kỳ một sự điều chỉnh nào đối với thỏa thuận này. Ngược lại, ngành ô tô Mỹ với thành tích chỉ tăng 400 triệu USD sau khi FTA có hiệu lực, hay ngành công nghiệp thép Mỹ luôn khẳng định ngành công nghiệp thép Hàn Quốc với nguồn cung vượt quá cầu đang làm giảm giá thép toàn cầu, đồng thời khăng khăng yêu cầu tiến hành một sự điều chỉnh lớn. Theo các nhà quan sát, những bất đồng quan điểm này sẽ dẫn tới một vài điều chỉnh trong Hiệp định thương mại tự do Hàn-Mỹ. Tiến sĩ Kim Hyung-joo nói.
Đối với Seoul, giữ nguyên FTA như hiện nay là kịch bản tốt nhất. Tuy nhiên, với những phát biểu của Tổng thống Mỹ, Washington không thể khoanh tay đứng nhìn tình cảnh thâm hụt thương mại như hiện nay. Trong bối cảnh này, Hàn Quốc hy vọng chỉ sửa đổi một phần điều khoản hoặc thêm một phụ lục nhỏ vào trong Hiệp định hiện hành. Trên thực tế, quá trình đàm phán lại để sửa đổi hoàn toàn FTA cũng khá phức tạp, Mỹ cũng phải tiến hành thủ tục như nhận sự chấp thuận của Quốc hội cũng như những thủ tục pháp lý. Do vậy, kịch bản Washington chấp nhận phương án điều chỉnh FTA Hàn-Mỹ là hoàn toàn khả thi nếu Seoul đảm bảo Mỹ sẽ không mất thể diện và vẫn bảo vệ được lập trường của mình.

Seoul cần theo dõi sát sao tiến trình đàm phán sửa đổi NAFTA

Theo Viện nghiên cứu kinh tế Hàn Quốc (KERI), nếu việc đàm phán lại FTA Hàn-Mỹ diễn ra, Hàn Quốc có thể thiệt hại 17 tỷ USD về xuất khẩu tính đến năm 2021, vì những thay đổi hàng rào thuế quan áp dụng với các ngành thương mại. Do vậy, bài toán đặt ra đối với Hàn Quốc là tìm “tỷ lệ vàng” có thể mang lại lợi ích cho cả đôi bên. Ông Kim Hyung-joo cho biết.

Tiến trình đàm phán sửa đổi FTA Hàn-Mỹ là hết sức khó lường, và hai bên chưa quyết định bao nhiêu phiên họp sẽ diễn ra trong tương lai. Tuy nhiên, Hàn Quốc có thể quan sát các cuộc đàm phán sửa đổi Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) giữa Mỹ với Canada và Mexico. Các cuộc đàm phán này đã bắt đầu từ tuần thứ hai của tháng 8 và các bên đã thống nhất tiến hành bảy phiên họp, ba tuần một lần, với dự kiến sẽ kết thúc đàm phán trong năm 2017. Mỹ muốn hoàn thành các cuộc đàm phán thương mại trong năm nay để tập trung vào các vấn đề chính trị trong nước, như các cuộc Bầu cử giữa nhiệm kỳ vào năm sau. Đối với Seoul, một chiến lược tốt là sử dụng các lá bài về các điều khoản về ngoại hối hoặc sở hữu trí tuệ mà Mỹ từng đưa tại các cuộc đàm phán FTA trước đây.
Hàn Quốc đã tiến hành những bước đầu tiên để đàm phán về một giải pháp sửa đổi khả thi đối với Hiệp định thương mại tự do Hàn-Mỹ, một quá trình có thể kéo dài tới một năm. Seoul cần chuẩn bị kỹ lưỡng, phân tích bối cảnh một cách cụ thể và tìm ra giải pháp toàn diện, mang lại lợi ích cho cả đôi bên.

Nguồn: world.kbs.co.kr

Từ khóa: phiên họp đặc biệt, đầu tiên, ủy ban chung, FTA, Hàn, Mỹ