Châu Âu dẫn đầu trọng trách toàn cầu hoá

toan cau hoa 1

Sự phản đối toàn cầu hóa vẫn tăng lên ở các nước công nghiệp mặc dù không thể phủ nhận những ảnh hưởng tích cực của nó đến việc tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo.

Điều này có thể hiểu được vì tác động của toàn cầu hoá phụ thuộc vào các khu vực, nhóm chuyên môn và giáo dục. Khi toàn cầu hóa xuất hiện đồng thời với sự đột phá về công nghệ và chính sách kinh tế không thực hiện được các biện pháp ổn định cần thiết, toàn cầu hóa sẽ dẫn đến tình trạng thất nghiệp và gia tăng bất bình đẳng. Đây là lý do nổi lên các phản ứng mang tính dân tộc và dân túy, từ đó tăng cường các khuynh hướng phi tự do và kêu gọi bảo hộ. Những phản ứng trên sẽ cản trở các giải pháp dành riêng cho những vấn đề xã hội cấp bách vốn chỉ có thể giải quyết bằng sự phối hợp quốc tế, ví dụ như biến đổi khí hậu, thiếu nước sạch hoặc vấn đề an ninh. Trước bối cảnh này, châu Âu không những phải mở cửa cho toàn cầu hoá, mà còn cần cố gắng nắm bắt cơ hội hình thành nên xu hướng toàn cầu hoá theo các giá trị nội tại của châu Âu, bao gồm dân chủ tự do, cân bằng xã hội và sự bền vững môi trường. Sự rút lui một phần của Hoa Kỳ từ những mục tiêu này mở ra tiềm năng cho châu Âu tiến lên trở thành một nhà lãnh đạo trong việc định hình quá trình toàn cầu hoá tương lai.

Vấn đề về chính trị

Trong giai đoạn thứ ba của Toàn cầu hóa bắt đầu từ đầu những năm 90, những bài phê bình của Toàn cầu hóa đã chuyển hướng từ việc chỉ trích sự bùng nổ của các quốc gia đang phát triển, sang nhấn mạnh vào những bất lợi của những quốc gia công nghiệp hóa.

Bất bình đẳng gia tăng và tỷ lệ thất nghiệp cao có thể được xác định là hai nguyên nhân chính lý giải cho xu hướng chống toàn cầu hoá đồng thời kêu gọi bảo hộ cũng như tái quốc hữu hóa. Ngày nay, sự phân phối thu nhập và sự giàu có ở hầu hết các quốc gia rất khác so với năm 1990. Hầu hết các phân tích nhấn mạnh rằng hiệu quả của công nghệ chắc chắn hơn so với của toàn cầu hóa, trừ những vấn đề có thể củng cố lẫn nhau. Thất nghiệp tập trung theo vùng miền và theo khu vực, chủ yếu ở các khu vực sản xuất trước đây và trong các nghề có tay nghề trung bình. Đối với những người có tay nghề thấp, số lượng cung cấp quá mức diễn ra rất nhiều mặc dù lương thực thực sự bị trì trệ hoặc thậm chí giảm nhưng người lao động có kỹ năng thì thiếu, nhất là trong các ngành kỹ thuật. Trên hết, các thất bại chính sách đã làm khuếch đại nhiều vấn đề ở các lĩnh vực khác nhau.

Thứ nhất, những người thua cuộc trong toàn cầu hóa đã không được bồi thường. Thứ hai, cuộc khủng hoảng tài chính đã dẫn đến sự không tin tưởng lâu dài trong lĩnh vực tài chính. Thứ ba, các nhà hoạch định chính sách quốc gia có xu hướng quy chụp những thành công vào công lao của riêng họ, trong khi những thất bại là do các lực lượng bên ngoài. Hiện tượng di dân gần đây có thể dẫn đến những tác động tích cực ở quốc gia mục tiêu, nếu như nó phù hợp với nhu cầu về lao động, và nếu hiện tượng di dân có thể làm hạn chế chảy máu chất xám thông qua việc di chuyển theo chu kỳ, nó cũng sẽ mang những tác động tích cực tương tự đến quốc gia gốc. Tuy nhiên, nếu những ảnh hưởng tiêu cực của việc di dân ồ ạt (đặc biệt là chiến tranh và nạn đói) chiếm ưu thế và tỷ lệ thất nghiệp đã cao, những ảnh hưởng đó thường bị khai thác bởi các phong trào quần chúng theo cách méo mó. Những lo ngại về kinh tế sau đó có thể trở nên trầm trọng hơn do lo sợ mất đi bản sắc văn hoá.

Chiến lược toàn cầu hóa dưới sự dẫn dắt của châu Âu

Tái cấu trúc lại toàn cầu hóa là cơ hội duy nhất để tiếp tục tiến trình tăng phúc lợi đồng thời ngăn cản sự chống đối của dân chủ nền tảng. Chúng ta hãy cùng tiếp cận nhiệm vụ phức tạp này bằng một chiến lược dựa trên các nguyên tắc và công cụ cơ bản phản ánh các quy trình tìm kiếm cụ thể theo quốc gia cần thiết để thay đổi tình thế. Chiến lược này dựa trên bảy nguyên tắc:

1. Toàn cầu hoá không có mục đích cuối cùng, mà là một phương tiện để quảng bá sự thịnh vượng và hạnh phúc.

2. Nó phải được định hình theo chính sách kinh tế để tăng sự lựa chọn cho các cá nhân và các quốc gia, khuyến khích các yếu tố từ dưới lên và cho phép có sự khác biệt về sở thích cũng như học hỏi lẫn nhau.

3. Đến nay toàn cầu hoá đã được thúc đẩy bởi lực lượng thị trường và công nghệ mới; Từ đó chính sách kinh tế phải đảm nhận các mục tiêu xã hội và sinh thái.

4. Tốc độ và gánh nặng thay đổi gia tăng ở các nước đang phát triển, và những nước thua cuộc phải được bồi thường, những nước có trình độ thấp hơn có thể chuyển từ thất bại sang vị trí chiến thắng.

5. Chất lượng cuộc sống phải được xác định là một trong các chức năng của toàn cầu hóa, và sự tiến bộ cũng như thâm hụt trong quá trình toàn cầu hóa phải được giám sát liên tục.

6. Châu Âu nên cố gắng định hình toàn cầu hoá theo các giá trị của khu vực mình, nhưng cũng nên học hỏi từ các nền văn hoá khác.

7. Tìm kiếm các giải pháp thuận lợi cùng nhau làm tăng phúc lợi và thành công về mặt kinh tế, trong khi việc định hình các quy tắc với khẩu hiệu "quốc gia đầu tiên" chắc chắn sẽ không thành công trong thời gian dài.

Các công cụ thay đổi tiềm năng sẽ hỗ trợ đạt được các mục tiêu chiến lược, mặc dù không phải tất cả các dụng cụ phải được áp dụng cùng một lúc và với cùng cường độ.

Thử nghiệm, sai sót cũng như mối quan tâm của từng quốc gia sẽ ảnh hưởng tới việc lựa chọn các công cụ, bởi lẽ sự thay đổi hình thái toàn cầu hóa là một quá trình tìm kiếm mà không ai biết trước được đâu là giải pháp tốt nhất.

• Các chính sách của chính phủ cần được định hướng theo các mục tiêu "Ngoài GDP", tập trung vào chi tiêu cho đầu tư, giáo dục và đổi mới, đồng thời chuyển hướng từ tiết kiệm lao động sang tiết kiệm năng lượng và nguồn lực.

• Chính sách xã hội nên tập trung vào vấn đề thất nghiệp và bất bình đẳng, bằng cách chuyển định hướng bảo vệ sang đầu tư khả năng thích nghi trong tương lai, bắt đầu bằng phương pháp giáo dục sớm.

• Các mối quan tâm về môi trường cần được giải quyết bằng cách nội bộ hóa chi phí phát thải trong sản xuất, tiêu dùng, vận tải và bằng cách thiết lập các quy tắc ứng xử cho các công ty đa quốc gia để ngăn ngừa ô nhiễm cũng như khai thác các nguồn lực khan hiếm.

• Các hiệp định thương mại cần được thiết kế lại để tăng cường phúc lợi trong khi vẫn tôn trọng sự khác biệt về văn hoá và nâng cao các tiêu chuẩn xã hội, môi trường, sức khoẻ. Các điều khoản về tranh chấp nên được dung hợp vào hệ thống toà án với các nguồn tiềm năng. Các tổ chức quốc tế nên hợp tác với nhau trong việc định hình các quy tắc kinh tế, xã hội và môi trường.

• Chuyển giao tri thức có thể được tăng cường và sự mất ổn định về chính trị sẽ được giảm nhẹ thông qua việc trao đổi các nhà nghiên cứu, công nhân lành nghề hay bằng cách kích thích đầu tư vào Khu vực Châu Âu (European Neighbourhood Program -ENP). Di cư sẽ mang lại lợi ích hai chiều nếu có phương án hỗ trợ người di cư hòa nhập sớm đồng thời nên khuyến khích di cư theo vòng tròn.

Với các nguyên tắc trên, chỉ cần tìm ra công cụ thực hiện tốt nhất thì quá trình toàn cầu hóa sẽ mang lại lợi ích cho tất cả các bên.

Nguồn: eurativ.com – TN

Từ khóa: Châu Âu, dẫn đầu, trọng trách, toàn cầu hoá