Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Tình hình chính trị nội bộ của Nhật Bản cho thấy một số dấu hiệu căng thẳng. Chính phủ Nhật đang tìm kiếm và thúc đẩy các mục tiêu thương mại rộng lớn hơn của quốc gia bằng cách giảm thuế và các rào cản nhập khẩu đối với các thị trường nước ngoài. Mặt khác, tổ chức vận động nông nghiệp của Nhật Bản - do Tập đoàn hợp tác nông nghiệp Nhật Bản (JA Group) và các chính trị gia liên minh của họ trong Đảng Dân chủ Tự do (LDP) dẫn đầu - đang tìm cách duy trì các rào cản nhập khẩu đối với các sản phẩm nông nghiệp.

Nhưng lần này, một số khác biệt quan trọng với các vòng đàm phán thương mại đang tạo những ra động lực mạnh mẽ cho hiệp định này.

Thứ nhất, cuộc trưng cầu dân ý của LDP trong cuộc tổng tuyển cử vào cuối tuần qua và sự yếu ớt của Thủ tướng Abe vì các vụ bê bối gần đây đang gây sức ép lên chính quyền của ông nhằm ký kết một hiệp định thương mại thành công với EU.

Thứ hai, chính phủ Nhật Bản và LDP vừa thống nhất về sự cần thiết phải đạt được một kết luận nhanh chóng về hiệp định này và thúc đẩy đàm phán. Yêu cầu mới nhất của chính phủ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhanh chóng kết thúc đàm phán EPA nhằm tăng cường xuất khẩu của Nhật Bản và đầu tư vào EU trong sự lan truyền toàn cầu của chủ nghĩa bảo hộ.

Chính sách đối nội trong các cuộc đàm phán EPA giữa Nhật Bản và EU giờ đây trái ngược với hiệp định TPP có vấn đề khi chính quyền Abe và một số lượng lớn các chính khách trong  LDP thường xuyên gặp rắc rối. Chính phủ bị hạn chế bởi các quyết định của LDP kêu gọi duy trì bảo hộ cho nông sản.

Thứ ba, sự đồng thuận của chính phủ  và LDP đã cho thấy việc ký kết EPA Nhật Bản - EU sẽ tạo cơ hội cho Nhật Bản tạo ra một hiệp định thương mại tự do mới và ngăn chặn sự lan truyền toàn cầu của chủ nghĩa bảo hộ.

Nhật có thể bị hạn chế xuất khẩu sắt và thép vào Hoa Kỳ, chiếm khoảng 2% khối lượng sản xuất của Nhật Bản. Nhật Bản lo ngại rằng chính quyền Trump có thể áp đặt các hạn chế theo Mục 232 của Luật Thương mại nếu không có hiệp định thương mại song phương giữa hai nước. Mục 232 cho phép chính quyền Hoa Kỳ điều chỉnh nhập khẩu các sản phẩm được cho là có ảnh hưởng đáng kể đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ.

Chính phủ Nhật Bản cho đến nay đã bác bỏ các FTA song phương mặc kệ áp lực ngày càng tăng của Hoa Kỳ để giải quyết sự mất cân bằng thương mại giữa hai nước. Nhật Bản đã đưa ra cái gọi là "Đối thoại kinh tế Nhật-Mỹ" với mục đích thay thế "đàm phán" bằng "đối thoại" trong các lĩnh vực như chính sách kinh tế, hợp tác về cơ sở hạ tầng và chính sách thương mại.

Nếu xuất khẩu của Nhật Bản rơi vào tầm ngắm của Hoa Kỳ, có thể ‘cơn ác mộng của thương mại' mà Nhật Bản đã trải qua trong những năm 1980 và đầu những năm 1990 sẽ quay trở lại. Vào thời điểm đó, Hoa Kỳ cũng có thâm hụt thương mại song phương lớn với Nhật Bản, với các mặt hàng xuất khẩu như bán dẫn, siêu máy tính, vệ tinh và gỗ thương phẩm dưới sự đe dọa của các biện pháp trừng phạt theo luật Thương mại. Đạo luật này cũng được sử dụng như một vũ khí gây áp lực của Hoa Kỳ đối với ôtô, khi Hoa Kỳ đe doạ áp đặt mức thuế 100% cho nhập khẩu xe cao cấp.

Ông Robert Lighthizer, đại diện Thương mại Hoa Kỳ bình luận rằng ông sẽ nhấn mạnh với các quan chức Nhật Bản các khiếu nại của Mỹ về thâm hụt thương mại với Nhật Bản. Chính phủ Abe lo sợ rằng trong bất kỳ đàm phán thương mại song phương nào với Hoa Kỳ, việc sử dụng Đạo luật Thương mại của Trump có thể dùng đến mục 301, điều này sẽ làm cho các cuộc đàm phán trở nên khó khăn hơn.

Nguồn: eastasiaforum.org – TN

Từ khóa: EU, tiến hành, đàm phán, chống, chủ nghĩa bảo hộ