Tại sao người lao động Ấn Độ phản đối RCEP

indian wokers

Ấn Độ đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng việc làm trầm trọng. Với số lượng thanh niên bước vào độ tuổi lao động hiện nay, người ta ước tính nền kinh tế Ấn Độ cần phải tạo ra 12-15 triệu việc làm mới mỗi năm. Nghiên cứu chỉ ra rằng nền kinh tế Ấn Độ đang tạo ra số lượng việc làm ít hơn so với nhu cầu khoảng 10% mỗi năm. Theo số liệu của Chính phủ, trong nửa đầu năm 2016, trong các ngành công nghiệp đòi hỏi nhiều lao động như dệt may, da giày, đá quý và đồ trang sức, kim loại và ô tô chỉ có 168 ngàn việc làm mới được tạo ra.

Tuy nhiên đây không phải là một xu hướng mới. Ngay cả trong giai đoạn nền kinh tế Ấn Độ có tốc độ tăng trưởng cao nhất (2004-2010) chỉ có 27 triệu việc làm được tạo ra, thiếu 45 triệu việc làm so với nhu cầu. Không chỉ là không có việc làm mà hầu hết trong số đó là công việc không chính thức, hợp đồng và trong các khu vực phi tổ chức. Theo số liệu không chính thức, chỉ có 35% số công việc được tạo ra trong ngành chế tạo kể từ năm 1989 đến 2010 là công việc chính thức. Xu hướng này trở nên tồi tệ hơn trong 7 năm qua. Sự gia tăng của thất nghiệp, làm việc không chính thức, đàn áp người lao động và công đoàn (như trong trường hợp gần đây của Maruti Suzuki gần đây) là kết quả của sự cạnh tranh gay gắt do hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu của Ấn Độ. Trong một số lĩnh vực, chính sách thương mại của Ấn Độ là góp phần tạo nên tình trạng này.

Chính sách thương mại rạn nứt của Ấn Độ

Sự thâm nhập của các sản phẩm (chế tạo và nông nghiệp), dịch vụ, và các công ty đầu tư nước ngoài vào Ấn Độ tăng lên kể từ khi bắt đầu những cải cách tự do vào năm 1991. Tác động của việc gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) vào năm 1995 và việc ký kết các FTA sau đó càng làm tính tự do hóa của nền kinh tế trở nên sâu sắc. Từ năm 2000, Ấn Độ đã ký kết 9 Hiệp định thương mại tự do với các quốc gia như Nhật Bản, Malaysia, Singapore, Hàn Quốc, Sri Lanka và Thái Lan cũng như với 10 quốc gia thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Tất cả các FTA đều được đàm phán một cách bí mật, không có sự thảo luận trong Nghị viện hay sự tham gia của Chính phủ

Có phải WTO và các FTA là nguyên nhân dẫn đến mất việc làm?

Vâng, cả WTO và các FTA đã góp phần làm mất công ăn việc làm và thậm chí là phá hủy cả các ngành.

Đến năm 2005, Ấn Độ loại bỏ hoàn toàn 200 dòng thuế nhập khẩu đối với máy tính và các sản phẩm điện tử do cam kết trong WTO. Điều này đã dẫn đến việc nhập khẩu ồ ạt và tàn phá ngành công nghiệp phần cứng bản địa và dịch chuyển từ sản xuất sang lắp ráp các sản phẩm này. Kết quả là hàng triệu việc làm đã bị mất. Các cơ hội việc làm sau đó chủ yếu là không chính thức và là các hoạt động lắp ráp tay nghề thấp.

Trong năm 2014-2015, nhập khẩu thép của Ấn Độ tăng 71% do thuế nhập khẩu giảm từ các Hiệp định thương mại tự do với Hàn Quốc và Nhật Bản dẫn đến việc mất việc làm và cắt giảm sản xuất trong nước.

Tuy nhiên, bất chấp những xu hướng tiêu cực này, Ấn Độ đang đàm phán một FTA siêu khu vực gồm 16 quốc gia - Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP).

RCEP là gì?

RCEP là một Hiệp định thương mại tự do nhằm cùng lúc mở cửa thị trường ở 16 quốc gia châu Á bao gồm: 10 nước ASEAN (Brunei, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Singapore, Thái Lan, Philippines, Lào và Việt Nam) cùng với Australia, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, New Zealand và Ấn Độ. Các quốc gia này chiếm 30% thương mại toàn cầu, và 50% dân số thế giới. Nếu được ký kết, RCEP sẽ tạo ra khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới.

RCEP là một hiệp định rộng bao gồm nhiều khía cạnh của nền kinh tế như thương mại sản phẩm nông sản, hàng công nghiệp (kể cả thuốc), dịch vụ, đầu tư nước ngoài, chính sách cạnh tranh, sở hữu trí tuệ và nền kinh tế số. Mặc dù đã đàm phán được 5 năm tuy nhiên vẫn còn nhiều điểm bất đồng giữa 16 quốc gia. Mặc dù vậy đã có một dự tính thúc đẩy để ký kết thỏa thuận vào năm 2017.

Tại sao người lao động Ấn Độ phải lo lắng về RCEP?

Để bảo vệ nền sản xuất trong nước trước làn sóng nhập khẩu, các nước đã sử dụng thuế nhập khẩu. RCEP yêu cầu các nước thành viên cắt giảm mạnh thuế nhập khẩu từ 0-3%. So với các nước khác trong RCEP, Ấn Độ có thuế nhập khẩu cao hơn, trung bình khoảng 10% đối với các sản phẩm hàng hóa và 32,5% đối với hàng nông sản. Việc cắt giảm thuế này cũng áp dụng cho hàng hóa của Trung Quốc - một thành viên của RCEP. Ấn Độ đang có thâm hụt thương mại lớn (51 tỷ USD trong năm tài khóa 2016-2017) với Trung Quốc và dự kiến sẽ tăng lên sau khi ký kết RCEP.

Các công ty sản xuất thép và máy móc hạng nặng đã làm dấy lên mối lo ngại rằng điều đó sẽ dẫn đến việc hàng hóa trong nước bị thay thế bởi hàng nhập khẩu từ Trung Quốc. Áp lực gia tăng do nhập khẩu đối với các lĩnh vực này sẽ dẫn đến việc cắt giảm tiền lương, sử dụng lao động hợp đồng và giảm bớt công nhân. Các ngành như may mặc, gốm sứ và điện tử cũng sẽ phải đối mặt với những tác động tiêu cực do hàng nhập khẩu Trung Quốc rẻ hơn. RCEP sẽ cho phép những gã khổng lồ về thương mại điện tử như Alibaba tự do buôn bán trong nước, do đó đe dọa đến việc làm và các sản phẩm địa phương.

Mặt khác, Chính phủ tuyên bố rằng RCEP sẽ mang lại lợi ích trong một số lĩnh vực, nhưng nó chỉ mang lại lợi ích nhỏ cho các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Trớ trêu thay, các công ty công nghệ thông tin đã cắt giảm nhân công ở Ấn Độ, chẳng hạn như việc cắt giảm vài ngàn công nhân của Tata Consultancy Services trong năm 2014 và gần đây hơn là trường hợp của Cognizant Technology Solutions. Đặc biệt hơn, các nước như Australia và New Zealand đã ban hành các chính sách hạn chế thị thực cho các chuyên gia IT của Ấn Độ. Trung Quốc, Malaysia, Indonesia và Philippines đang phát triển ngành công nghiệp công nghệ thông tin của mình và sẽ không có cơ hội cửa thị trường cho các chuyên gia Ấn Độ.

Các điều khoản của RCEP cho phép các Chính sách có thể đưa ra các hạn chế về chính sách đối với các nhà đầu tư nước ngoài, bao gồm cả quy định về lao động và tiền lương. RCEP cũng có cơ chế gọi là Cơ chế Giải quyết tranh chấp giữa Nhà nước và Nhà đầu tư (ISDS) cho phép các công ty nước ngoài thách thức các chính sách và quyết định của một tòa án địa phương tại các tòa án trọng tài.

Tại Ai Cập, công ty Pháp Veolia đã phản đối chính phủ về quyết định tăng mức lương tối thiểu. Công ty đã dựa vào Hiệp định Đầu tư giữa Pháp và Ai Cập để yêu cầu bồi thường 110 triệu USD. Điều này có nghĩa là các công ty nước ngoài có thể phản đối luật lao động (như Đạo luật tiền lương tối thiểu hoặc điều khoản về trợ cấp thai sản), họ cho rằng nó làm tăng chi phí hoạt động và kiện Chính phủ sở tại ra tòa án ISDS, nơi mà các vụ kiện tiêu tốn rất nhiều chi phí.

RCEP, bằng cách trao cho các công ty nhiều quyền hơn, cũng sẽ có những tác động tiêu cực đến giá thuốc, đến sinh kế nông nghiệp, đến việc tư nhân hóa các dịch vụ thiết yếu và chính sách công nghiệp tiến bộ. Chính phủ Modi đã liên kết với các tập đoàn tài chính và tầng lớp thượng lưu làm suy yếu phong trào công đoàn vì những đề xuất cải cách bộ luật lao động. RCEP chỉ là một trong những bước đi theo hướng đó.

Làm thế nào chúng ta có thể dừng RCEP?

Các cuộc đàm phán RCEP tiếp tục diễn ra bí mật trong bóng tối với đại biểu dân cử và công chúng. Công đoàn cần phải đoàn kết để yêu cầu Chính phủ Modi phải chịu trách nhiệm trước người dân và phải tuân theo quy trình dân chủ đúng đắn. Ấn Độ sẽ tổ chức một vòng đàm phán vào cuối tháng 7 (ngày 17-28 tháng 7 năm 2017) tại Hyderabad, Telangana. Và điều quan trọng là Công đoàn, các nhóm nông dân, các nhà hoạt động y tế và các phong trào của nhân dân phải sử dụng cơ hội này để gây áp lực lên Chính phủ Ấn Độ buộc phải rút khỏi đàm phán RCEP

Nguồn: tni.org-HY

Từ khóa: tại sao, người lao động, Ấn Độ, phản đối, RCEP