Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc là lãnh đạo đầu tiên từ Đông Nam Á, và thứ ba từ châu Á (sau khi Thủ tướng Nhật Shinzo Abe và Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping) đến thăm Washington kể từ khi Donald Trump trở thành Tổng thống Hoa Kỳ. Trong chuyến thăm kéo dài ba ngày từ ngày 29 đến 31 tháng 5 năm 2017, ông đã tới New York để kỷ niệm 40 năm thành lập Việt Nam tại Liên Hợp Quốc trước chuyến viếng thăm Nhà Trắng của ông. Sứ mệnh của Thủ tướng Phúc nhằm tạo mối quan hệ với Tổng thống Trump, người chưa đưa ra bất kỳ quan điểm thống nhất về các chính sách của mình đối với Đông Nam Á, cũng như Biển Đông.

Trong cuộc gặp với Thủ tướng Chính phủ, Tổng thống Trump cho biết ông rất vui mừng khi thấy quan hệ thương mại "cân bằng" với Việt Nam. Xu hướng mới này nhằm tìm kiếm những gì Trump coi là một chính sách đối ngoại phù hợp với Mỹ có thể là một thách thức đối với một quốc gia Đông Nam Á với quy mô và công suất nhỏ hơn nhiều. Nhưng Việt Nam nhằm mục đích bày tỏ thiện chí và hy vọng sẽ gặp được một nơi nào đó hoặc nửa vời với những kỳ vọng như vậy.

Gần đúng một năm trước, mối quan hệ song phương giữa Mỹ và Việt Nam đã lên tới tầm cao mới với chuyến thăm của Tổng thống Barack Obama tới Việt Nam và tuyên bố của ông về việc hủy bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận vũ chế đã được áp dụng từ sau chiến tranh giữa hai quốc gia. Trên thực tế, quan hệ của Việt Nam với Hoa Kỳ đã ấm lên đáng kể trong vài năm qua, trùng hợp với sự quyết đoán ngày càng tăng của Trung Quốc ở Biển Đông và Chính sách về Tái cân bằng của chính quyền Obama.

Chiến thắng của Trump trong cuộc bầu cử tháng 10 vừa qua đã tạo ra một số lo ngại ở Hà Nội rằng đà phát triển có thể sẽ bị mất. Quyết định đầu tiên của tổng thống Trump - sự rút lui khỏi Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) - là một cú sốc nặng nề đối với Việt Nam. Việt Nam, là nền kinh tế phát triển chậm nhất của 12 thành viên TPP, được tin tưởng rộng rãi là quốc gia được hưởng lợi nhiều nhất từ ​​hiệp định thương mại. Quan trọng hơn, TPP hứa hẹn sẽ là một cách để giảm sự phụ thuộc kinh tế của Việt Nam vào thương mại của Trung Quốc. Lời tuyên bố của chính quyền Trump rằng việc tái cân bằng đã chết chỉ làm trầm trọng thêm lo lắng chiến lược của Việt Nam.

Nhưng Việt Nam không phải là người xa lạ với những hoàn cảnh khó khăn. Chuyến thăm có thể được coi là hoạt động tích cực của Việt Nam trong việc tìm kiếm sự tham gia của Hoa Kỳ. Với sứ mệnh tìm kiếm sự liên tục của Hoa Kỳ trong cam kết đối với các vấn đề khu vực, và đặc biệt là các tranh chấp khu vực, Thủ tướng Phúc đã đưa ra những lợi ích cho Hoa Kỳ giữ mối quan hệ chặt chẽ với Việt Nam. Chương trình nghị sự kinh tế được thiết kế riêng cho suy nghĩ kinh doanh của Trump. Thủ tướng Phúc Phúc, người được coi là một nhà cải cách kinh tế thực sự, phù hợp hơn với vai trò của Tổng Bí thư bảo vệ Tổng Bí thư Trọng, hay ông Quang, nguyên là Bộ trưởng Bộ Công an.

Washington nên xem xét lại các phương thức hợp tác chiến lược ngoài khuôn khổ hiệp ước - hiệp ước truyền thống.

Mối quan hệ kinh tế song phương Việt – Mỹ đã diễn ra tốt đẹp. Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, Việt Nam đứng thứ sáu trong số các đối tác thâm hụt thương mại lớn nhất của Mỹ. Thương mại song phương từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2017 đạt 16 tỷ USD, tăng 9,9% so với năm trước. Xuất khẩu từ Hoa Kỳ tăng 22% so với năm ngoái. Cuộc thăm viếng nhằm giảm bớt một số lo ngại của Chính phủ Trump về tình trạng thâm hụt ngày càng gia tăng với Việt Nam, lên đến 32 tỷ USD trong năm ngoái, một phần nhỏ trong mức thâm hụt 347 tỷ USD mà Trung Quốc đang nắm giữ. Trong số những thỏa thuận mà PM Phúc ký kết là hợp đồng trị giá 15-17 tỷ đô la Mỹ cho việc trao đổi hàng hoá và dịch vụ tập trung vào công nghệ. Tổng thống Trump mô tả điều này như là một kết quả có lợi cho cả nước, thêm nhiều trang thiết bị cho Việt Nam. So với sự trao đổi của các nhà lãnh đạo Việt Nam-Hoa Kỳ cách đây một năm, cuộc họp này không có lý do chính đáng và giao dịch nhiều hơn nữa. Các nhà lãnh đạo ở Hà Nội công nhận điều này. Với những cử chỉ thiện chí như vậy, các nhà lãnh đạo Việt Nam mong muốn không chỉ thúc đẩy mối quan hệ song phương, mà còn thu hút sự chú ý của Trump vào các sự phát triển địa kinh tế và địa chiến lược trong khu vực.

Trong thời gian hành chính trước đó, Việt Nam và các nước láng giềng Đông Nam Á được xem là đối tượng chính của sự tham gia của Hoa Kỳ trong khu vực, cả về chiến lược và kinh tế. TPP được coi là "cà rốt". Theo chính quyền này, các nước như Việt Nam có thể cần phải "cà rốt" của riêng họ để thu hút sự chú ý của Washington, hoặc ít nhất là để tránh nhận thức về sự mất mát tương đối.

Mặc dù thách thức về những lợi ích đã được minh chứng ở Washington trong khu vực, nhưng Hà Nội vẫn có nhiều lợi thế. Thứ nhất, các đồng minh của Hiệp ước Đông Nam Á của Hoa Kỳ - Thái Lan và Phi Luật Tân - đang ngày càng phát triển xa Mỹ và gần Bắc Kinh hơn. Sự thay đổi của Manila dưới thời Duterte là hậu quả, đặc biệt đối với Việt Nam, vì các tranh chấp Biển Đông. Hội nghị Cấp cao ASEAN 30 vừa qua cho thấy sự miễn cưỡng của Manila đối với việc nêu lên vấn đề hàng hải một cách công khai. Trong bối cảnh khu vực đang thay đổi, Washington nên xem xét lại các phương thức hợp tác chiến lược ngoài khuôn khổ hiệp ước - hiệp ước truyền thống. Hà Nội sẽ được nhấn mạnh nhất để có được mối quan hệ thẳng. Điều này có nghĩa là Việt Nam có thể là người quan tâm đầu tư vào mối quan hệ này và trở thành mối liên kết chính của Trump tại Đông Nam Á.

Hơn nữa, trong khi chính quyền trước đây tập trung vào vấn đề nhân quyền là một trở ngại dài hạn, cách tiếp cận ít lý tưởng của Trump có nghĩa là Hà Nội có thể sẽ thoải mái hơn.

Đối với Mỹ, đây có thể là thời điểm tốt nhất để giao lưu với Hà Nội. Mặc dù có những nỗ lực trước đây, phản ứng nội bộ đối với quốc phòng Mỹ với Việt Nam đã gặp phải một mức độ chống đối. Tuy nhiên, ở thời điểm này dường như có sự nhất trí với lãnh đạo trong nước của Hà Nội rằng khu vực này không thể vắng mặt ở Mỹ. Do đó, chuyến đi của Thủ tướng cũng như lời mời Trump trả lời chuyến thăm, báo hiệu những cánh cửa mở và chắc chắn là một vị trí đàm phán tốt hơn.

Chính quyền của Trump cần nhận ra rằng những khoản đầu tư lâu dài trước đây trong mối quan hệ này không nên lãng phí trong việc tính toán ngắn hạn. Trên thực tế, chính quyền của Trump có khả năng thu hoạch hoa quả mà chính quyền trước đây đã gieo hạt cẩn thận. Việt Nam hiện là một trong những nước chủ chốt trong khu vực và nếu Hoa Kỳ muốn duy trì vị trí của mình tại Châu Á, cần hiểu rằng những lợi ích lâu dài từ mối quan hệ này có giá trị hơn thu nhập. Nếu chiến lược “Làm nước Mỹ thịnh vượng trở lại” (Make America Great Again) của Trump có ý nghĩa toàn cầu, thì việc đảm bảo các đối tác hỗ trợ sẽ đến trước.

Nguồn: ippreview.com-HT

Từ khóa: một mô hình mới, quan hệ, Mỹ, Việt, tìm kiếm, cân bằng, lợi nhuận