3 chiến lược các đối tác thương mại Hoa Kỳ nên theo đuổi hậu TPP

usa 1

Trong 70 năm qua, Mỹ đã trở thành một quốc gia thống trị về thương mại, câu hỏi quan trọng nhất đối với các đối tác thương mại của Mỹ là tiếp tục theo đuổi hay cố gắng sửa đổi các kế hoạch của Mỹ.

Hiện tại, Mỹ thậm chí không có một chiến lược thương mại. Tổng thống Donald Trump đã rút Washington Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) gồm 12 quốc gia, và người dân Mỹ thỉnh thoảng hoài nghi về những gì sẽ xảy ra tiếp theo. Một số dự đoán cho rằng, Mỹ có thể đạt được những thỏa thuận song phương tốt hơn. Đàm phán lại các điều khoản đã thỏa thuận trong hiệp định TPP, nhưcác thỏa thuận với Nhật Bản, Canada và Mexico.

Các đối tác thương mại còn lại của Mỹ sẽ như thế nào? Có nên tiếp tục kiên nhẫn chờ đợi?. Tuy nhiên, cần nhớ rằng chính quyền Obama đã kéo dài các cuộc đàm phán thương mại trong một khoảng thời gian dài trước khihiệp định rơi vào bế tắc. Mỹ công bố ý định gia nhập hiệp định TPP vào tháng 9 năm 2008, tính đến nay đã gần 9 năm. Các đối tác của Mỹ đã chờ đợi trong một thời gian dài. Mỹ đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu đến nỗi các nước khác không thể phớt lờ. Thay vì giải quyết vấn đề này, dưới đây là 3 chiến lược mà các đối tác thương mại của Mỹ cần lưu ý:

1. Màn kịch ganh đua

Thậm chí ngay cả trong thời gian chính quyền Obama thất bại trong việc thông qua hiêp định TPP, nỗi lo lắng về sự trỗi dậy của Trung Quốc được xem là động cơ quan trọng. Điệp khúc lặp đi lặp lại rằng - nếu như Mỹ không viết luật chơi thương mại toàn cầu, thì Trung Quốc sẽ thay thế Mỹ làm điều đó. Điều này đã gây ra hiểu nhầm, bởi vì từ lâu Trung Quốc đã không muốn đặt ra luật chơi thương mại toàn cầu. Các hiệp định thương mại mà Trung Quốc theo đuổi có nhiều điểm khác biệt so với những gì mà các công ty đa quốc gia đang tìm kiếm (ít quan tâm đến các quy tắc về dịch vụ, mua sắm chính phủ, các rào cản về luật lệ,...). Chiến lược đặt ra đối với các đối tác của Mỹ sau hiệp định TPP: (1) Mời Trung Quốc cùng tham gia vào hiệp định TPP; (2) tham gia vào hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) do Trung Quốc dẫn đầu, tuy nhiên, RCEP sẽ mang lại ít lợi ích hơn so với TPP và sự cản trở trong chính sách đối ngoại khi hợp tác với Trung Quốc (ví dụ, Triều Tiên và Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao). Không rõ liệu vấn đề quyền lực có đủ sức thuyết phục chính quyền Trump quay trở lại với các thỏa thuận thương mại.

2. Chi phí cơ hội

Nếu xem xét các yếu tố của bất kỳ một hiệp định thương mại nào, có những điều khoảnđược tán thành và có điều khoảnkhông được tán thành, điều này là do thuyết trọng thương–mở rộng thị trường xuất khẩu là điều đặt lên hàng đầu, việc gia tăng hàng nhập khẩucạnh tranh với hàng nội địa sẽ không được chào đón. Một số vấn đề khác, như cơ chế giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư và chính phủ, có những biện pháp mà cộng đồng doanh nghiệp coi là quan trọng, song những biện pháp này lại gây ra sự phản đối mạnh mẽ. Do chính quyền Trump xem trọng các thoả thuận song phương với các đối tác thương mại được lựa chọn, họ chọn lựa các yếu tố mang lại nhiều lợi ích hơn và chấp nhận từ bỏ các yếu tố còn lại. Vì thế, các thỏa thuận quy mô nhỏ có thể mang lại chi phí dài hạn.

3. Tính giữ thể diện

Đây không phải là lần đầu Mỹ hoài nghi về chủ nghĩa tự do thương mại sau cuộc bầu cử. Trong chiến dịch bầu cử năm 1992, ông Bill Clinton đã chỉ trích Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA). Trong cuộc bầu cử năm 2008, Barack Obama đã phản đối những thỏa thuận thương mại đã hoàn tất với Colombia, Panama và Hàn Quốc. Trong từng trường hợp, tính giữ thể diện được bộc lộ rõ, thực tiễn đã cho thấy ngay sau đó, các vị tổng thống nắm lấy những thỏa thuận mà họ đã từ chối. Các đối tác của Mỹ trong hiệp định TPP đã nói đến việc theo đuổi “TPP trừ 1” (mọi thành viên tham gia hiệp định, ngoại trừ Mỹ), một thỏa thuận liên quan đến việc các nước phải cân bằng giữa lợi ích và cái giá phải trả, nếu không có Mỹ. Mặc dù, việc hoàn tất hiệp định mà không có sự tham gia của Mỹ có thể chấm dứt khả năng Mỹ quay trở lại đàm phán sửa đổi một số điều khoản trong hiệp định. Sự lên án gay gắt của ông Trump về hiệp định TPP cho thấy khả năng quay trở lại hiệp định dường như xa vời, thậm chí ngay cả khi chính quyền Trump nhận thấy hiệp định TPP giúp mang lại một số điều khoản mà chính quyền của Trump mong muốn. Một giải pháp thay thế là bắt đầu thực hiện một phiên bản “TPP 2.0” (với sự tham gia của Trung Quốc) có thể giúp thu hút Mỹ quay trở lại với hiệp định trong tương lai. Xây dựng một hệ thống thương mại toàn cầu mà không có Mỹ là một nhiệm vụ khó khăn. Các đồng minh Mỹ hy vọng rằng Mỹ sẽ nhanh chóng trở lại với vai trò mang tính xây dựng. Trong khi chờ đợi, họ có thể sẽ phải đối mặt với một số chọn lựa khó khăn.

Nguồn: foreignpolicy.com – XM

Từ khóa: 3 chiến lược, các đối tác, thương mại, Hoa Kỳ, nên theo đuổi, hậu TPP