Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Cam kết của Việt Nam và EU được thể hiện trong Bản chào mở cửa thị trường mua sắm của Chính phủ của mỗi bên, thuộc phụ lục của Chương Mua sắm của Chính phủ. Có 08 phần chính trong Bản chào của mỗi bên, gồm:

- Phần A: Danh sách các cơ quan mua sắm cấp Trung ương

- Phần B: Danh sách các cơ quan mua sắm cấp địa phương

- Phần C: Danh sách các cơ quan mua sắm khác

- Phần D: Danh sách các hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh

- Phần E: Danh sách các dịch vụ thuộc phạm vi điều chỉnh

- Phần F: Danh sách dịch vụ xây dựng thuộc phạm vi điều chỉnh

- Phần G: Các ghi chú chung

- Phần H: Phương tiện đăng tải thông tin đấu thầu

Như đã đề cập ở trên, để xác định một gói thầu có thuộc phạm vi điều chỉnh của Hiệp định hay không được xác định trên cơ sở ba tiêu chí:

(i) Gói thầu với giá trị từ bao nhiêu trở lên sẽ phải đưa ra đấu thầu theo quy định của EVFTA?

(ii) Cơ quan nào khi mua sắm sẽ phải thực hiện đấu thầu theo quy định của EVFTA?

(iii) Hàng hóa, dịch vụ nào khi mua sắm sẽ phải đấu thầu theo quy định của EVFTA?

Thông tin trả lời cho 3 câu hỏi trên được nêu chi tiết tại phần A đến phần F trong bản chào của mỗi bên. Cụ thể, ngưỡng giá trị gói thầu trong câu hỏi (i) được nêu ở đầu và danh sách cơ quan mua sắm thuộc phạm vi điều chỉnh trong câu hỏi (ii) được nêu ở sau trong các phần A, B, C của bản chào. Danh mục hàng hóa, dịch vụ phải đấu thầu khi mua sắm trong câu hỏi (iii) được liệt kê cụ thể ở phần D, E, F của bản chào.

Một gói thầu chỉ thuộc phạm vi điều chỉnh của Chương Mua sắm của Chính phủ khi đáp ứng đồng thời cả 3 tiêu chí trên.

CAM KẾT CỦA VIỆT NAM

(i) Ngưỡng giá trị gói thầu

Ngưỡng giá trị gói thầu được hiểu là mức giá trị sàn mà gói thầu có giá trị từ đó trở lên mới phải tuân thủ các quy định của Hiệp định. Có hai mức ngưỡng khác nhau đối với hàng hóa, dịch vụ và dịch vụ xây dựng, do gói thầu cung cấp dịch vụ xây dựng thường có giá trị lớn hơn nhiều so với gói thầu mua sắm hàng hóa, dịch vụ. Ngưỡng giá trị được tính bằng đơn vị Quyền rút vốn đặc biệt (SDR).

SDR là chữ viết tắt của Special Drawing Right, có nghĩa là quyền rút vốn đặc biệt do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tạo ra. Đây là một dạng tiền tệ “nhân tạo”, được coi như một “rổ tiền tệ quốc tế” do giá trị của SDR được tính từ 4 loại tiền trong “rổ” là đồng Euro, đồng Bảng Anh, Yên

Nhật và đồng Đô la Mỹ. 1 SDR tương đương với khoảng 1,41 Đô la Mỹ (tỷ giá tham khảo tại http://vi.coinmill.com ngày 18 tháng 5 năm 2016).

Trong Hiệp định EVFTA, Việt Nam có lộ trình 15 năm để giảm dần ngưỡng giátrị gói thầu. Cam kết cụ thể của Việt Nam như sau:

	Năm (kể từ khi Hiệp định có hiệu lực)	Cơ quan mua sắm cấp trung ương (phần A)	Cơ quan mua sắm cấp địa phương (phần B)	Năm (kể từ khi Hiệp định có hiệu lực)
Hàng hóa, Dịch vụ	Năm thứ 1 đến năm thứ 5	1.500.000	3.000.000	3.000.000
	Năm thứ 6 đến năm thứ 10	1.000.000	2.000.000	2.000.000
	Năm thứ 11 đến năm thứ 15	500.000	1.500.000	1.500.000
	Từ năm thứ 16 trở đi	130.000	1.000.000	1.000.000
Dịch vụ xây dựng	Năm thứ 1 đến năm thứ 5	40.000.000	40.000.000	40.000.000
	Năm thứ 6 đến năm thứ 10	20.000.000	25.000.000	25.000.000
	Năm thứ 11 đến năm thứ 15	10.000.000	20.000.000	20.000.000
	Từ năm thứ 16 trở đi	5.000.000	15.000.000	15.000.000

(ii) Các cơ quan mua sắm cấp trung ương

- Có 20 cơ quan mua sắm cấp trung ương của Việt Nam khi tham gia đấu thầu sẽ phải tuân thủ các quy định của Chương này, gồm:

+ Các Bộ: Tư pháp; Kế hoạch và Đầu tư; Lao động - Thương binh và X. hội; Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Khoa học và Công nghệ; Tài chính; Xây dựng; Thông tin và Truyền thông; Công Thương; Y tế; Tài nguyên và Môi trường; Giáo dục và Đào tạo; Nội vụ; Ngoại giao; Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Giao thông Vận tải; Quốc phòng;

+ Thanh tra Chính phủ;

+ Bảo hiểm x. hội Việt Nam;

+ Ủy ban Dân tộc.

Trong số này, chỉ các Tổng cục, Cục, Vụ, đơn vị trực thuộc được liệt kê trong Bản chào mới thuộc phạm vi điều chỉnh của Chương. Ví dụ với Bộ Quốc phòng, Việt Nam chỉ chào hai đơn vị là Cục Kinh tế và Cục Cứu hộ-Cứu nạn. Như vậy, các đơn vị khác của Bộ Quốc phòng khi tiến hành mua sắm sẽ không phải tuân thủ các quy định của Chương này.

- Đối với một số Bộ, vẫn có những trường hợp đặc biệt được loại trừ khỏi phạm vi điều chỉnh, được nêu ra trong mục Ghi chú của Phần 1. Đặc biệt đối với Bộ Quốc phòng, Việt Nam đã liệt kê danh sách các hàng hóa, dịch vụ trong phần

Ghi chú này và chỉ khi tiến hành mua sắm các hàng hóa, dịch vụ đó, hai đơn vị được chào của Bộ Quốc phòng mới phải tuân thủ Chương Mua sắm của Chính phủ của Hiệp định EVFTA.

(iii) Các cơ quan mua sắm cấp địa phương

Có 2 cơ quan cấp địa phương được chào trong Hiệp định EVFTA là thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Trong đó, các đơn vị trực thuộc được liệt kê gồm Văn phòng Ủy ban nhân dân thành phố và các Sở trực thuộc Ủy ban nhân dân.

(iv) Các cơ quan mua sắm khác

- Các cơ quan mua sắm trong phần này gồm các đơn vị sự nghiệp và các doanh nghiệp công ích là:

+ Thông tấn xã Việt Nam;

+ Các Viện: Hàn lâm Khoa học x. hội Việt Nam, Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh;

+ Đại học quốc gia Hà Nội và Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh;

+ 34 bệnh viện công;

+ Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam.

- Trong số này, cũng có một số ngoại lệ được liệt kê trong mục Ghi chú như việc mua sắm liên quan đến hoạt động sản xuất tin tức và tài liệu của Thông tấn x. Việt Nam; hoạt động mua sắm liên quan đến việc sản xuất điện, các hoạt động mua sắm ngoài việc phục vụ cho truyền tải và phân phối điện, v.v. của Tập đoàn Điện lực Việt Nam; các hoạt động mua sắm khác ngoài việc xây dựng và vận hành ngành đường sắt, v.v.

(v) Danh mục hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh

- Trong phần này, Việt Nam liệt kê danh sách các nhóm hàng mà khi mua sắm các nhóm hàng đó sẽ không phải tuân thủ quy định của Chương Mua sắm của Chính phủ. Điều đó có nghĩa là trừ các loại hàng hóa được liệt kê, việc mua sắm các mặt hàng còn lại sẽ thuộc phạm vi điều chỉnh của Chương.

- Một số nhóm hàng chính được loại trừ khỏi phạm vi điều chỉnh gồm: gạo, xăng dầu, sách báo, tờ rơi, bản đồ, các loại tem, tiền giấy, séc, cổ phiếu, máy xử lý dữ liệu tự động và m. hóa dữ liệu, thiết bị thu phát, ra-đa, thiết bị dẫn đường bằng sóng vô tuyến, v.v.

- Đấu thầu mua sắm dược phẩm:

+ Chương Mua sắm của Chính phủ trong Hiệp định EVFTA cho phép Việt Nam được dành một tỷ lệ nhất định giá trị gói thầu mua sắm dược phẩm cho các doanh nghiệp dược trong nước theo lộ trình như sau:

Năm (tính từ khi Hiệp định có hiệu lực)	Năm thứ 1 đến năm thứ 2	Năm thứ 3 đến năm thứ 9	Năm thứ 10 đến năm thứ 15	Từ năm thứ 16 trở đi
Tỷ lệ % được loại trừ	100	65	60	50

Như vậy, trong vòng 3 năm đầu kể từ khi Hiệp định có hiệu lực, Việt Nam chưa phải mở cửa mua sắm dược phẩm cho các doanh nghiệp EU. Trong các năm sau, tối thiểu 50% giá trị hợp đồng mua sắm thuốc cũng được dành để phát triển ngành dược trong nước.

+ Trường hợp gói thầu mua sắm dược phẩm đã bao gồm cả hoạt động phân phối dược phẩm được mua, đơn vị trúng thầu sẽ được chọn nhà phân phối có giấy phép tại Việt Nam. Trường hợp gói thầu phân phối tách riêng khỏi gói thầu mua sắm dược phẩm, gói thầu phân phối sẽ không phải tuân theo các quy định của Chương này (tức là có thể chỉ dành riêng cho các nhà phân phối Việt Nam).

+ Các gói thầu chỉ mua 1 loại thuốc với giá trị dưới 130.000 SDR do cơ quan thuộc Phần A, B, C tiến hành mua sắm sẽ không thuộc phạm vi điều chỉnh của

Hiệp định này.

(vi) Danh mục dịch vụ thuộc phạm vi điều chỉnh

- Ngược với danh mục hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh, phần này liệt kê danh sách các dịch vụ mà khi đấu thầu mua sắm các dịch vụ đó, cơ quan mua sắm sẽ phải tuân thủ các quy định của Chương Mua sắm của Chính phủ. Như vậy, việc mua sắm các dịch vụ không được liệt kê sẽ không phải tuân thủ quy định.

- Các dịch vụ chính được Việt Nam chào cho EU gồm: dịch vụ bán, bảo dưỡng và sửa chữa xe có động cơ và xe máy; dịch vụ khách sạn và nhà hàng; dịch vụ tư vấn liên quan đến lắp đặt phần cứng máy tính; dịch vụ bảo tr. và sửa chữa các máy móc thiết bị văn phòng, bao gồm máy tính; dịch vụ kế toán, kiểm toán và ghi sổ kế toán; dịch vụ thuế; dịch vụ nghiên cứu thị trường và thăm dò dư luận; dịch vụ nhân sự; dịch vụ lau dọn t.a nhà; các dịch vụ chụp ảnh và xử lý ảnh; dịch vụ xử lý phim cho ngành điện ảnh và truyền h.nh; dịch vụ đóng gói; dịch vụ trả lời điện thoại; dịch vụ photocopy; dịch vụ dịch thuật và phiên dịch; dịch vụ được cung cấp bởi các tổ chức và cơ quan nước ngoài, v.v.

- Bên cạnh đó, việc mua sắm các dịch vụ liên quan đến quản lý và vận hành các cơ quan chính phủ, các thiết bị sử dụng cho hoạt động của chính phủ, các dịch vụ công ích sẽ không thuộc phạm vi điều chỉnh của Chương này.

(vii) Danh sách dịch vụ xây dựng thuộc phạm vi điều chỉnh

Trừ gói thầu xây dựng tại các khu vực miền núi, các vùng đặc biệt khó khăn theo quy định của Việt Nam, các đảo và việc xây dựng trụ sở của các cơ quan cấp trung ương được liệt kê trong phần 1, Việt Nam chào cho EU tất cả các dịch vụ xây dựng còn lại.

(viii) Các ghi chú chung

Trong phần này, Việt Nam liệt kê các trường hợp cụ thể không phải tuân thủ các quy định của Chương Mua sắm của Chính phủ như các hoạt động mua sắm nhằm mục tiêu phát triển, bảo vệ và bảo quản tài nguyên quốc gia; ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; các biện pháp liên quan đến sức khỏe, đãi ngộ, ưu đãi về kinh tế, x. hội cho dân tộc thiểu số; các hoạt động mua sắm trong nước để tiêu dùng bên ngoài lýnh thổ Việt Nam; các hoạt động mua sắm liên quan đến các sự kiện quốc gia và mục đích tôn giáo; việc mua sắm thiết bị lưu trữ hoặc máy chủ chứa dữ liệu quốc gia và các dịch vụ liên quan, v.v.

(ix) Phương tiện đăng tải thông tin đấu thầu

Việt Nam quy định Thông báo mời thầu sẽ được đăng tải trên Báo Đấu thầu. Thông tin về hệ thống đấu thầu hiện đang được đăng tải trên trang thông tin điện tử http://muasamcong.mpi.gov.vn. Trong tương lai, sau khi hết thời gian chuyển đổi theo quy định, Việt Nam sẽ thông báo địa chỉ trang thông tin điện tử cung cấp các thông tin liên quan đến đấu thầu.

Biện pháp ưu đãi trong nước

Trong Chương Mua sắm của Chính phủ, Việt Nam cũng bảo lưu một tỷ lệ nhất định giá trị các gói thầu để dành riêng cho các nhà thầu, hàng hóa, dịch vụ và lao động, v.v trong nước, cụ thể như sau:

- Từ năm thứ nhất đến năm thứ 10 kể từ khi Hiệp định có hiệu lực: bảo lưu 40% giá trị gói thầu.

- Từ năm thứ 11 đến năm thứ 18 kể từ khi Hiệp định có hiệu lực: bảo lưu 30% giá trị gói thầu.

- Từ năm thứ 19 trở đi, Việt Nam không được sử dụng các biện pháp ưu đãi trong nước nữa.

Những gói thầu sử dụng biện pháp ưu đãi trong nước sẽ được nêu trong thông báo mời thầu và thông tin chi tiết được cung cấp trong hồ sơ mời thầu.

Nguồn : TTWTO-NT Tổng hợp từ tài liệu Sổ tay về Hiệp định EVFTA do Bộ Công Thương phát hành.

Từ khóa : Cam kết, về mua sắm, của chính phủ Việt Nam, trong Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA).