Tổng hợp hoạt động của WTO trong tháng 8/2016

WTO4

Trong tháng 8/2016, hoạt động của WTO có nhiều diễn biến đáng chú ý.

WTO kêu gọi các thành viên chống lại biện pháp bảo hộ thương mại

Các nước thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cần tránh thiết lập các rào cản thương mại và "phải thúc đẩy thương mại" nhằm đối phó với sự tăng trưởng chậm chạp của nền kinh tế thế giới.

Cảnh báo này được đưa ra trong bản báo cáo giữa năm về phát triển gắn liền với thương mại của Tổng Giám đốc WTO Roberto Azevedo công bố trong ngày 25/7 tại Geneva, Thụy Sĩ.

Bản báo được thảo luận tại cuộc họp của Cơ quan Kiểm tra chính sách thương mại trực thuộc WTO này, cho thấy tính từ giữa tháng 10/2015 đến giữa tháng 5/2016 (thời điểm kiểm tra chính sách thương mại), trung bình mỗi tháng các nước thành viên WTO đưa ra tới 22 biện pháp hạn chế thương mại mới.

Số lượng các biện pháp này cao hơn rất nhiều so với các biện pháp ghi nhận trong khoảng thời gian trước đó, với chỉ khoảng 15 biện pháp mỗi tháng.22 biện pháp hạn chế thương mại mỗi tháng cũng được coi là mức trung bình tháng cao nhất kể từ năm 2011, thời điểm ghi nhận những biện pháp hạn chế thương mại đạt mức kỷ lục.

Cũng theo các số liệu thống kê, trong số hơn 2.800 biện pháp hạn chế thương mại ghi nhận qua các thời kỳ kiểm tra chính sách thương mại từ tháng 10/2008 đến nay, mới chỉ có 25% đã được bãi bỏ.

Tổng Giám đốc WTO Roberto Azevedo nhấn mạnh báo cáo trên đã cho thấy sự gia tăng đáng lo ngại về tỷ lệ các biện pháp hạn chế thương mại mới được thiết lập.

Ông Azevedo bày tỏ hy vọng tình trạng này sẽ thay đổi trong thời gian tới và cho rằng cần có các hành động để đối phó với các biện pháp trên để không cản trở giao thương cũng như hạn chế các ảnh hưởng tiêu cực tới tăng trưởng kinh tế và vấn đề tạo việc làm.

Năm 2015, tình hình thương mại thế giới vẫn ở trong trạng thái không chắc chắn.Những viễn cảnh khác nhau của các nước phát triển và đang phát triển làm nhiễu loạn thị trường tài chính thế giới cũng như dẫn tới những biến động của giá nguyên liệu và tỷ giá ngoại hối.

Bản báo cáo cho thấy trong bối cảnh môi trường kinh tế thế giới gặp nhiều thách thức, viễn cảnh của thương mại thế giới trong năm 2016 và những năm sau đó vẫn còn tiềm ẩn nhiều bất ổn.

Kết luận của WTO có thể vô hiệu hóa phương pháp EU dùng để áp mức thuế cao lên Trung Quốc

Ngày 2 tháng 8 năm 2016, liên quan đến vấn đề kinh tế thị trường (KTTT) của Trung Quốc, trang tin điện tử Inside Trade tiếp tục đưa tin về việc có khả năng Cơ quan phúc thẩm giải quyết tranh chấp của WTO trong vụ việc DS473 (Argentina khiếu kiện EU liên quan đến các biện pháp chống bán phá giá mà EU áp dụng với dầu sinh học (biodiesel) nhập khẩu từ Argentina) sẽ đưa ra kết luận gây cản trở việc Ủy ban châu Âu (EC) đưa ra cách tiếp cận mới nhằm áp dụng thuế chống bán phá giá với Trung Quốc thông qua việc sử dụng dữ liệu từ nước thứ ba trong trường hợp Trung Quốc không còn tiếp tục bị coi là nền kinh tế phi thị trường.

Trước đó, trong báo cáo cuối cùng ban hành vào tháng 3/2016, Ban Hội thẩm của vụ việc đã kết luận EU vi phạm Điều 2.2 và 2.2.1.1 Hiệp định chống bán phá giá WTO (ADA) do: (i) EU không sử dụng các dữ liệu do các nhà sản xuất/xuất khẩu (SXXK) bị điều tra lưu giữ để tính toán chi phí sản xuất; (ii) EU đã không xây dựng giá trị thông thường trên cơ sở chi phí sản xuất của nước xuất xứ hàng hóa bị điều tra. Cụ thể, mặc dù EU công nhận Argentina là nước có nền KTTT nhưng thay vì sử dụng dữ liệu của các nhà SXXK sản phẩm bị điều tra Argentina, EU đã sử dụng giá xuất khẩu trung bình của đậu nành – nguyên liệu thô để sản xuất sản phẩm bị điều tra - do Bộ Nông nghiệp Argentina công bố để xây dựng chi phí sản xuất. Điều này dẫn tới chi phí sản xuất cao hơn, do đây là giá đậu nành thế giới (cao hơn so với giá đậu nành nội địa mà các nhà SXXK Argentina trên thực tế đã sử dụng để sản xuất ra sản phẩm bị điều tra). EU lập luận rằng do giá bán đậu nành nội địa của Argenina đã bị bóp méo(distorted) từ sự chênh lệch trong thuế xuất khẩu Argentina áp dụng với nguyên liệu đầu vào (đậu nành) và sản phẩm cuối cùng (biodiesel), cụ thể là thuế xuất khẩu với đậu nành cao hơn so với thuế xuất khẩu biodiesel. Do đó khi xây dựng giá trị thông thường, EU thay thế giá đậu nành nội địa bằng “mức giá mà đáng lẽ các công ty bị điều tra phải trả nếu không có sự bóp méo đó”.

Tháng 5/2016, EU đã kháng cáo kết luận nêu trên của Ban Hội thẩm lên Cơ quan phúc thẩm. Nếu Cơ quan phúc thẩm ủng hộ kết luận của Ban Hội thẩm, thì tính hiệu lực của bất kỳ phương pháp nào mà EU đang xem xét để áp dụng mức thuế chống bán phá giá (CBPG) cao hơn cho Trung Quốc, thông qua việc sử dụng dữ diệu từ nước thứ ba, khi tình trạng KTTT của Trung Quốc hết hiệu lực vào cuối năm nay có khả năng phải xem xét lại. Hoa Kỳ và Trung Quốc đều đăng ký làm Bên thứ ba của vụ việc, tuy nhiên, trong khi Hoa Kỳ ủng hộ quan điểm của EU thì Trung Quốc lại ủng hộ Argentina.

Ủy ban dầu sinh học EU (European Biodiesel Board) lo ngại rằng nếu Cơ quan phúc thẩm ủng hộ phán quyết của Ban Hội thẩm thì có thể làm suy yếu mục đích ngăn cản các hành vi cạnh tranh không lành mạnh của biện pháp CBPG trong vụ việc này, và việc diễn giải sai quy định tại Điều 2.2 và 2.2.1.1 Hiệp định ADA của Ban Hội thẩm có thể dẫn tới việc để lọt các hành vi vi phạm, bóp méo thị trường, dẫn tới ngành sản xuất nội địa phải chịu ảnh hưởng nghiêm trọng từ các hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

Giáo sư David Kleimann từ Khoa Luật Đại học châu Âu cho rằng nếu cơ quan Phúc thẩm nghiêng về phía EU trong vấn đề này thì có thể mở rộng đáng kể phạm vi cho phép các nước áp dụng thuế thông qua việc sử dụng dữ liệu từ các nước thứ ba.

Dự kiến báo cáo cuối cùng của Cơ quan phúc thẩm sẽ được ban hành vào tháng 9/2016.

WTO bác bỏ cáo buộc của EU liên quan đến ‘các sai lệch thuế quan có hệ thống’ của Nga

Ngày 12 tháng 8, cơ quan báo chí của WTO cho biết, Ban hội thẩm của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã ủng hộ tuyên bố của Liên minh châu Âu nhằm chống lại Nga liên quan đến thuế nhập khẩu giấy, tủ lạnh và dầu cọ nhưng bác bỏ các cáo buộc của EU rằng những vi phạm của Moscow là có hệ thống.

Liên minh châu Âu "đã thất bại trong việc củng cố các tuyên bố của mình" và không "chứng minh được sự tồn tại của "Sự sai lệch Thuế quan Có hệ thống"” (Systematic Duty Variation), Ban hội thẩm của WTO cho biết.

Về những tuyên bố của EU hôm nay, "Nga chưa bao giờ phủ nhận rằng một số mặt hàng nhất định được áp thuế nhập khẩu khác thuế nhập khẩu được quy định trong các cam kết thuế quan của họ vì lý do kỹ thuật", đại diện thường trực của Nga tại WTO, ông Gennady Ovechko nói. Do đó "một lộ trình cụ thể cho việc khắc phục sự bất đồng nhất về thuế quan đã được cung cấp cho Ủy ban EU" ngay trước tranh chấp, ông nói thêm.

"Chúng tôi thấy quan trọng là Ban Hội thẩm đã bác bỏ tuyên bố của EU liên quan đến hành vi vi phạm có hệ thống của Nga về loại thuế quan và về cơ cấu thuế quan," ông Ovechko nói. Hai mức thuế quan còn lại không phù hợp với các cam kết của Nga (đối với giấy và tủ lạnh) "sẽ được điều chỉnh trong thời gian ngắn," ông nói thêm.

Canada thực thi Hiệp định WTO mở rộng về loại bỏ thuế quan cho sản phẩm công nghệ cao

Tại Hội nghị Bộ trưởng Nairobi, tháng 12 năm 2015, hơn 50 thành viên của WTO, bao gồm Canada, đã nhất trí thông qua Hiệp định Công nghệ thông tin (ITA) mở rộng, một hiệp định WTO nhằm mục đích loại bỏ thuế quan đối với các sản phẩm công nghệ thông tin (CNTT). Hiệp định ITA phiên bản đầu tiên bao gồm 29 thành viên tham gia vào năm 1996. Đến nay đã có trên 82 thanh viên tham gia, chiếm khoảng 97% doanh số thương mại các sản phẩm CNTT trên toàn thế giới.

Ngày 01 tháng 7 năm 2016, phiên bản ITA mở rộng đã có hiệu lực, với các điều khoản giúp loại bỏ thuế quan cho 201 sản phẩm công nghệ thông tin có giá trị trên 1,3 nghìn tỷ USD mỗi năm. Việc mở rộng thỏa thuận này là cần thiết cho sự đổi mới công nghệ gần đây.Các sản phẩm thuộc danh sách này bao gồm một số linh kiện điện thoại thông minh như màn hình cảm ứng, máy MRI và máy chơi video-game.

Canada đã thực hiện hiệp định ITA mở rộng và loại bỏ thuế quan đối với 52 sản phẩm thuộc danh mục sửa đổi lộ trình biểu thuế hải quan mở rộng (Hiệp định ITA mở rộng, năm 2016), SOR /2016-197. Trong đó có một số sản phẩm sẽ được loại bỏ thuế quan kể từ ngày 01 Tháng 7 năm 2016, số khác sẽ bãi bỏ thuế quan trong vòng 3 năm tới. Cần lưu ý rằng rất nhiều các sản phẩm nằm trong danh mục sản phẩm của hiệp định ITA mở rộng đã được miễn thuế theo luật Canada.

Việc thực hiện hiệp định ITA mở rộng sẽ không chỉ có lợi cho các nhà nhập khẩu Canada. Bộ trưởng Bộ Thương mại quốc tế Canada tuyên bố rằng việc xoá bỏ thuế này sẽ cho phép Canada tiếp cận dễ dàng hơn với công nghệ mới nhất, và làm cho các sản phẩm xuất khẩu của Canada hấp dẫn hơn tại các thị trường nước ngoài. Nhiều mặt hàng xuất khẩu của Canada sẽ có ảnh hưởng tích cực như thiết bị mô phỏng chuyến bay, các sản phẩm nghe nhìn và linh kiện, các chất bán dẫn tiên tiến, các sản phẩm viễn thông, phần mềm, thiết bị lưu trữ, thiết bị radar, thiết bị y tế và thiết bị định vị. Theo thông cáo báo chí, kim ngạch xuất khẩu toàn cầu các sản phẩm thuộc danh mục của hiệp ITA mở rộng của Canada ước tính đạt 17,8 tỷ mỗi năm.

Các thành công khác từ Hội nghị Bộ trưởng Nairobi là việc các thành viên cam kết cùng nỗ lực làm việc để thúc đẩy công việc của WTO về thương mại điện tử. Các thành viên nhất trí tiếp tục làm việc theo Chương trình làm việc hiện tại của WTO về thương mại điện tử. Họ cũng khẳng định rằng các thành viên sẽ tiếp tục duy trì không áp đặt thuế hải quan trên truyền điện tử và sẽ tiếp tục thảo luận tại phiên họp tiếp theo, được tổ chức vào năm 2017.

WTO: chủ nghĩa bảo hộ toàn cầu gia tăng, các bộ trưởng thương mại sẽ gặp mặt vào tháng 10

Bộ trưởng thương mại của nhiều nước thành viên WTO dự kiến sẽ tập trung tại thủ đô Oslo của Na Uy trong tháng 10 năm 2016 nhằm thảo luận về sự cần thiết của tự do hóa thương mại toàn cầu khi chủ nghĩa bảo hộ đang gia tăng.

Cuộc họp mặt đặc biệt này cũng sẽ cân nhắc đến vai trò của WTO trong tương lai khi các thách thức mới đối với hệ thống thương mại toàn cầu và các rắc rối trong chính trị quốc tế gia tăng.

Cuộc họp mặt này diễn ra sau khi báo cáo giữa năm 2016 về phát triển thương mại (Mid-year Report on Trade-related Developments) của Tổng giám đốc WTO Roberto Azevêdo được công bố. Theo báo cáo trên, tỷ lệ các biện pháp hạn chế thương mại mới được các quốc gia thành viên WTO đưa ra mỗi tháng đã gia tăng đáng kể, và đang ở mức cao nhất kể từ năm 2011.

Ông Azevedo cho biết tăng trưởng thương mại thế giới có khả năng vẫn ở dưới mức 3% trong năm 2016, khiến năm 2016 trở thành năm thứ 5 liên tiếp có mức tăng trưởng thương mại thế giới dưới 3%.

Phương hướng mới

Cuộc họp tại Oslo, dự kiến diễn ra từ ngày 21 đến ngày 22 tháng 10 năm 2016, là sáng kiến của Bộ trưởng Bộ ngoại giao Na Uy Børge Brende, với mục đích tìm kiếm một “phương hướng mới” cho WTO.

Cuộc họp này đã được lên kế hoạch khi vòng đàm phán Doha – vòng đàm phán đã diễn ra gần 15 năm với nội dung nhằm mở rộng thêm thương mại quốc tế, được đánh giá là tiến triển “rất chậm”, đặc biệt là sau khi Mỹ dường như đã “buông tay” với vòng đàm phán Doha.

Ông Brende cũng bày tỏ sự lo ngại về các ý kiến của ứng cử viên Tổng thống Donald Trump liên quan đến chính sách đối ngoại và các hiệp định thương mại của Mỹ, trong đó có việc ông Trump đe dọa sẽ rút Mỹ khỏi WTO nếu ông đắc cử Tổng thống.

Năng lượng sạch

Cuộc họp tại Oslo có khả năng sẽ thảo luận về các vấn đề mới được xem là quan trọng đối với các quốc gia giàu có trong thương mại toàn cầu ngày nay.

Những vấn đề này gồm những nỗ lực nhằm đạt được thỏa thuận loại bỏ thuế quan tại WTO đối với hàng hóa môi trường được sản xuất bằng cách sử dụng năng lượng xanh và sạch. Một số vấn đề mới khác có thể được thảo luận trong cuộc họp Oslo gồm thương mại điện tử, chuỗi giá trị toàn cầu, phát triển chuỗi cung ứng và tác động của Brexit đối với thương mại toàn cầu.

Ấn Độ đang thúc đẩy các cuộc đàm phán tại WTO nhằm mở cửa thương mại dịch vụ toàn cầu, đặc biệt nhằm đảm bảo sự dịch chuyển của các lao động có tay nghề cao trở nên dễ dàng hơn.

New Delhi soạn thảo đề nghị đàm phán Hiệp định tạo thuận lợi thương mại dịch vụ

New Delhi đang soạn thảo đề nghị đàm phán một “hiệp định tạo thuận lợi thương mại đối với lĩnh vực dịch vụ” và sẽ nhanh chóng nộp đề nghị lên WTO.

Ấn Độ - quốc gia có lĩnh vực dịch vụ mạnh và có lực lượng lao động có tay nghề cao đông đúc - đã chính thức đề nghị các nước thành viên WTO đàm phán một hiệp định tạo thuận lợi thương mại dịch vụ tại cuộc họp bộ trưởng của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế tại Paris vào tháng 6 năm 2016.

Hiệp định thuận lợi thương mại dịch vụ được đề xuất, tương tự như Hiệp định tạo thuận lợi thương mại hàng hóa của WTO - hiệp định có nội dung giảm bớt các thủ tục hải quan và thúc đẩy thương mại hàng hóa toàn cầu, đã được ông Azevedo và bộ trưởng thương mại của một số nước thành viên WTO hoan nghênh.

Ấn Độ vẫn đang nỗ lực thu hút sự hỗ trợ đối với Hiệp định thuận lợi thương mại dịch vụ, bất chấp việc Ấn Độ vừa kiện Mỹ ra WTO với lý do Mỹ đã tăng lệ phí visa thuộc danh mục H-1B và L-1 vốn được sử dụng rộng rãi bởi các doanh nghiệp công nghệ thông tin Ấn Độ .

Ấn Độ cũng đã phản đối việc Anh thắt chặt tiêu chuẩn dành cho lao động có tay nghề cao nước ngoài.

Nguồn: Asem/WTO/Bloomberg…

Từ khóa : Tổng hợp, hoạt động, của WTO, trong tháng 8/2016.