Anh có thể rời khỏi EU và vẫn là một phần của thị trường chung duy nhất?

Anh 2

Viện nghiên cứu tài chính IFS công bố một bản báo cáo về những lợi ích khi Anh là thành viên đầy đủ của thị trường chung EU, và so sánh với quyền tiếp cận vào thị trường chung EU. Giới luật sư thường không quan tâm đến nội dung phân tích của các báo cáo kinh tế, mà chỉ quan tâm đến IFS định nghĩa về thị trường chung như thế nào, đặc biệt là cách so sánh quyền tiếp cận vào EU.

Trong suốt cuộc tranh luận về Brexit, rõ ràng rằng có một sự hiểu lầm về thị trường chung, và liệu quyền cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho thị trường EU, trong thực tế, cũng có nghĩa là tiếp cận thị trường chung hay không?.

Thị trường chung là sản phẩm của hệ thống Hiệp ước Liên minh châu Âu. Các nước thành viên đã đồng ý rằng với tất cả các mục đích liên quan đến việc họ trở thành một khối thương mại duy nhất, sự khác biệt giữa các quy tắc "trong nước" của các thành viên không thể cản trở việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ hoặc cung cấp vốn hoặc công nhân, hoặc thành lập doanh nghiệp của các công dân thuộc các nước thành viên khác.

Hệ thống hiệp ước EU đã tạo ra một thị trường nơi mà tất cả các quốc gia thành viên đều là một phần của một thị trường nội khối duy nhất và rộng lớn. Vì vậy, nếu một quốc gia là một nước thành viên của EU, nó bình đẳng với bất kỳ thành viên nào khác, và không được phân biệt đối xử. Và như vậy bạn sẽ không được coi là một phần của thị trường "nội địa" của các nước thành viên EU nếu bạn không phải là một nước thành viên EU.

Nguyên tắc "đối xử quốc gia" tại Điều III của hiệp định hàng hóa GATT

Việc coi các thị trường thành viên riêng lẻ là một phần của thị trường nội địa EU là rất quan trọng, bởi vì nó cho phép EU bảo vệ thị trường chung trước các nhà cung cấp khác. Quy tắc thương mại của WTO về nguyên tắc không cho phép các nước phân biệt đối xử giữa các nhà cung cấp trong nước và nước thứ ba. Tuy nhiên, nguyên tắc "đối xử quốc gia" tại Điều III của hiệp định hàng hóa GATT, và một hình thức khác nhau của lĩnh vực dịch vụ trong Điều XVII của GATS, là các trường hợp ngoại lệ quan trọng mà sẽ được đề cập dưới đây.

Các nước như Mỹ và Trung Quốc, vốn chưa có bất kỳ thỏa thuận thương mại tự do nào với EU, vẫn có thể bán hàng hóa và dịch vụ vào thị trường EU, cấp vốn vào thị trường EU, và thậm chí là lao động. Họ cũng có thể thiết lập các công ty con tại EU. Nhưng điều kiện tiếp cận ít thuận lợi hơn so với một nước thành viên và là một phần của thị trường chung EU. Sự khác biệt bao gồm:

EU áp đặt thuế quan (và trong một số trường hợp hạn ngạch) với hầu hết các hàng nhập khẩu từ Mỹ và Trung Quốc. Trong một số trường hợp, ví dụ hàng hóa nông nghiệp, hàng rào thuế quan này có thể ngăn cản: các nhà xuất khẩu Trung Quốc và Mỹ bán hàng vào thị trường EU. Hiện tại, các nhà xuất khẩu Anh chưa phải đối mặt với hàng rào thuế quan tương tự hay hạn ngạch khi bán sản phẩm của mình ở thị trường chung EU.

EU có quyền kiểm soát các dịch vụ được cung cấp vào thị trường EU, và trong phần lớn các trường hợp, làm thế nào để những dịch vụ này được phép cung cấp, và quy mô như thế nào. Hiện tại, các nhà xuất khẩu dịch vụ của Vương quốc Anh chưa phải đối mặt với bất kỳ việc kiểm soát nào khi cung cấp sản phẩm dịch vụ cho thị trường chung;

EU có quyền áp đặt các biện pháp thương mại khác nhau vào nhập khẩu, chủ yếu là hàng hóa, từ các nước thứ ba. Chúng bao gồm các biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ. Sử dụng các biện pháp này một lần nữa có thể làm cho chi phí cung cấp vào thị trường EU bị đội lên quá nhiều. Các nhà xuất khẩu của Anh cũng chưa phải đối mặt với các biện pháp như vậy khi bán hàng cho thị trường chung, nhưng có thể phải đối mặt với các biện pháp trợ cấp của quốc gia trong những trường hợp nhất định;

Cả Trung Quốc lẫn Mỹ đều không có tiếng nói trong việc EU ra các quy định về thị trường chung, và không có chỗ trong tiến trình phát triển các quy tắc thị trường chung.

EU có các thỏa thuận tự do thương mại phức tạp với một số quốc gia như Mexico, Nam Phi, Hàn Quốc, và tiếp đó là Canada và Singapore. Những quốc gia này, có thể vẫn bán hàng hóa và dịch vụ vào thị trường EU giống như cách của Mỹ và Trung Quốc, cũng có thể cấp vốn, và thậm chí là lao động. FTA mặc dù đã giảm hàng rào thuế quan giữa EU và các nước thứ ba, cho phép lĩnh vực dịch vụ tiếp cận rộng rãi hơn, nhưng các FTA không đủ điều kiện để có khả năng trở thành một phần của thị trường chung.

Một điều chắc chắn rằng không ai cho phép các đối tác FTA có ảnh hưởng quyết định đến quá trình lập pháp của EU. Các yếu tố thuế quan và dịch vụ trong một FTA, Anh có thể nhận được gần (thậm chí rất gần) đến mức mà Anh hiện đang có ở thị trường chung. Cũng rất có thể là EU-27 và Anh đồng ý không áp dụng các biện pháp thương mại khác nhau giữa họ hay có áp dụng nhưng tùy theo điều kiện cụ thể (nhưng liệu một thỏa thuận như vậy có phù hợp với quy định của WTO hay không thì còn là một câu hỏi mở ).

Anh sẽ luôn ở bên ngoài quá trình lập pháp xây dựng và phát triển các quy tắc cho thị trường chung của EU

Tuy nhiên, giống như bất kỳ đối tác FTA khác, Anh sẽ luôn ở bên ngoài quá trình lập pháp xây dựng và phát triển các quy tắc cho thị trường chung của EU. Việc cố gắng mở rộng thị trường chung thông qua FTA có thể gặp phải trở ngại pháp lý lớn, nhưng phản ứng có thể có của các nước thành viên EU liên quan làm nảy sinh ít nhất hai vấn đề quan trọng. Nếu Anh có thể được quyền các tiếp cận không hạn chế đối với hàng hóa và dịch vụ của mình vào thị trường EU, thì các quốc gia thành viên EU-27 sẽ đặt câu hỏi là tại sao lại cho Anh quyền đó khi quốc gia đó lại không: (i) đóng góp vào EU ngân sách; và (ii) chấp nhận quyền di chuyển tự do của lao động EU.

Nếu các quốc gia thành viên sau đó nhấn mạnh rằng để đổi lại việc tiếp cận đầy đủ và không bị cản trở đối với hàng hóa và dịch vụ, Anh thực sự phải trả tiền cho EU và chấp nhận quyền di chuyển tự do của người lao động, nhưng đây lại chính là vấn đề cốt lõi thúc đẩy dân chúng Anh bỏ phiếu thuận cho Brexit.

Vì vậy, mặc dù về nguyên tắc có thể mở rộng thị trường chung thông qua FTA, tuy nhiên có những lý do về pháp lý, và một vấn đề thực tế, các quốc gia thành viên EU-27 rất không muốn một nước thành viên từ bỏ lại có nhiều quyền lợi gần tương đồng như một nước thành viên chính thức.

Truyền thông Anh ngày 14/8, dẫn một báo cáo của Chính phủ cho biết, hoàn tất việc đưa Vương quốc Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (Brexit) có thể bị trì hoãn đến cuối năm 2019 do ảnh hưởng của một số yếu tố khách quan, trong đó có các cuộc bầu cử lớn tại Pháp và Đức vào năm tới.

Trước đó, chính phủ của Thủ tướng Theresa May cũng từng đề cập tới khả năng "kích hoạt" Điều 50 của Hiệp ước Lisbon nhằm bắt đầu quy trình đưa Anh ra khỏi EU vào đầu năm 2017, và kết thúc vào khoảng đầu năm 2019.

Tuy nhiên, tờ Sunday Times mới đây dẫn lời một số nhân vật quan trọng của Trung tâm tài chính London cho biết họ được các bộ trưởng cảnh báo riêng rằng việc kích hoạt Điều 50 có thể sẽ bị trì hoãn tới tận mùa Thu năm 2017.

Vấn đề nằm ở chỗ các bộ chưa tuyển đủ số lượng chuyên gia cần thiết để phục vụ cho kế hoạch này. Thậm chí nội dung đàm phàn cũng chưa được xây dựng cụ thể.

Ngoài ra, các thành viên nội cách Anh cho rằng, thời gian kích hoạt việc Anh rời EU cần phải xem xét một cách thận trọng hơn nữa bởi trong năm tới tại Đức và Pháp sẽ diễn ra các cuộc bầu cử quan trọng. Đây cũng được coi là yếu tố có thể khiến tiến độ đàm phán Brexit diễn ra không thuận lợi.

Nguồn : brexit.bakermckenzie.com - PT

Từ khóa : Anh, có thể, rời khỏi EU, và vẫn là, một phần, của thị trường chung, duy nhất.