Tác động từ sự kiện Brexit lên các nước ASEAN

asean 6

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý về việc Vương quốc Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (EU) (được biết đến là sự kiện Brexit) đã dấy lên mối lo ngại trên toàn thế giới, bao gồm các nước Đông Nam Á. Đây là điều dễ hiểu bởi mức độ hội nhập cao của khu vực này vào nền kinh tế thế giới. Điều này ngay lập tức buộc các nước ASEAN phải đánh giá những hậu quả có thể có của sự kiện này từ quan điểm lợi ích quốc gia lẫn khu vực cũng như duy trì mức độ thận trọng khi dự đoán sự thay đổi của tình hình.

Với Indonesia, các chuyên gia kinh tế nước này cho rằng sự kiện Brexit sẽ không có tác động trực tiếp đến nền kinh tế Indonesia trong tương lai gần vì kim ngạch thương mại giữa quốc gia này với các nước EU tương đối nhỏ. Năm 2015 kim ngạch thương mại của Indonesia với EU chỉ đạt 2,35 tỷ USD so khối lượng giao dịch đạt 31 tỷ USD với Nhật Bản và 24 tỷ USD với Hoa Kỳ. Xuất khẩu của Indonesia sang Anh trong năm 2015 cũng chiếm chưa đến 1% tổng kim ngạch, với giá trị khoảng 1,5 tỷ USD. Cũng trong năm 2015, đầu tư của Anh tại Indonesia chỉ đạt 503,2 triệu USD. Tuy nhiên, khủng hoảng chính trị kéo dài ở châu Âu có thể có tác động nghiêm trọng đến nền kinh tế Indonesia, đặc biệt trên phương diện xuất khẩu nguyên liệu thô sang EU và dòng vốn đầu tư nước ngoài. Rủi ro có thể có đối với thị trường chứng khoán nước này cũng đang được xem xét. Theo Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia - Retno LP Marsudi, mức độ ảnh hưởng sẽ phụ thuộc nhiều vào kết quả của các cuộc đàm phán giữa Anh và EU vốn đang bị đình trệ, bao gồm các thỏa thuận liên quan đến Indonesia là Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện (CEPA) và Kế hoạch hành động thương mại, quản trị và thực thi lâm luật. Chuyên gia kinh tế của Indonesia - Winarno Zain cho rằng các dự báo ngân sách quốc gia liên quan đến tăng trưởng GDP, tỷ giá hối đoái và giá dầu sẽ phải điều chỉnh lại cho phù hợp với tình hình chính trị thực tế hiện nay.

Tác động của Brexit đến Singapore biểu hiện thông qua việc giảm giá của đồng nội tệ

Với Singapore, thủ tướng nước này, ông Lý Hiển Long gọi sự kiện bỏ phiếu ở Anh là “bước ngoặt” và yêu cầu chính phủ theo dõi chặt chẽ những biến chuyển tiếp theo vì không ai có thể tưởng tượng được những tác động từ quyết định này. Singapore quan tâm nhiều đến Brexit bởi thực tế nền kinh tế của quốc đảo này liên kết với kinh tế Anh ở mức độ lớn hơn nhiều so với các nước ASEAN khác. Kim ngạch xuất khẩu sang Anh, chủ yếu trong lĩnh vực dịch vụ, đóng góp 2% vào GDP của Singapore. Singapore cũng là đối tác thương mại lớn nhất của Vương quốc Anh ở khu vực Đông Nam Á, đứng thứ 5 trong danh sách các nước không phải là thành viên của EU và là thị trường xuất khẩu dịch vụ (ngoài EU) lớn thứ 5 của Anh.

Tác động của Brexit đến kinh tế Singapore có thể biểu hiện thông qua việc giảm giá của đồng nội tệ, suy giảm xuất khẩu sang châu Âu và sự tổn thất lợi nhuận của các doanh nghiệp. Anh chiếm ¾ các khoản đầu tư của Singapore vào EU chủ yếu trong các lĩnh vực bất động sản, cơ sở hạ tầng và các tài sản được kiểm soát khác. Tuy nhiên, nhìn chung, những mối đe dọa lên nền kinh tế Singapore sẽ phụ thuộc vào những thiệt hại của thị trường châu Âu khi Anh ra khỏi liên minh này.

Nhận thức được tầm quan trọng của quan hệ kinh tế và thương mại với Singapore, Cao ủy Anh Scott Wightman cố gắng trấn an cộng đồng doanh nghiệp của 2 nước và đảm bảo với họ rằng hai bên sẽ tiếp tục là đối tác quan trọng của nhau. Ông Scott Wightman nói “không có lý do gì để nghĩ rằng quyết định của người dân Anh sẽ làm ảnh hưởng đến sự hấp dẫn của đất nước này với các nhà đầu tư Singapore và ngược lại”. Hiện có 1.000 công ty của Anh đang hoạt động tại thị trường Singapore.

Thái độ của Singapore đối với cuộc trưng cầu của Anh là không rõ ràng, bằng chứng là những nhận xét của Thủ tướng Lý trên mạng xã hội Facebook: “Tất cả chúng ta đang sống trong một thế giới phụ thuộc lẫn nhau và toàn cầu hóa. Mong muốn tự do hơn và ít phụ thuộc vào các đối tác của mình cũng là một lựa chọn hoàn toàn dễ hiểu. Nhưng thực tế nhiều quốc gia tách ra và thu mình lại sẽ có thể dẫn đến tình trạng ít an ninh và thịnh vượng hơn cũng như một tương lai không sáng sủa”.

Tác động đến kinh tế Philippines từ sự kiện Brexit rõ ràng đúng như tuyên bố của ông Sergio Ortiz-Luis - Chủ tịch Phòng Thương mại nước này: “Nếu Brexit ảnh hưởng đến Hoa Kỳ thì nó sẽ ảnh hưởng đến Philippines”.

Với Malaysia, Thủ tướng nước này - ông Najib Razak đã có tyên bố chính thức sau khi có kết quả từ cuộc trưng cầu dân ý của Anh về Brexit và gọi quyết định này là “mang tính lịch sử” với “những hậu quả không thể đoán trước” và cam kết với cộng đồng doanh nghiệp rằng các mối quan hệ thương mại sẽ không bị thay đổi.

Các chuyên gia kinh tế Malaysia tin rằng thị trường quốc gia này có khả năng thích ứng với những thay đổi từ bên ngoài và những tình huống chính trị, tuy nhiên hệ quả dài hạn từ Brexit rất khó để đánh giá một cách toàn diện mặc dù thực tế kim ngạch thương mại giữa Malaysia với Anh chỉ chiếm 1% tổng kim ngạch.

Theo Bộ trưởng Thương mại Mustapa Mohamed, Malaysia đã và đang tiến hành các cuộc đàm phán hiệp định thương mại tự do với EU, và nước này có thể lợi dụng tình huống Brexit để đạt được lợi ích của mình cũng như đẩy nhanh việc ký kết một hiệp ước tương tự với Vương quốc Anh. Điều khiến các doanh nghiệp Malaysia lo sợ nhất là khả năng chia rẽ trong Liên minh châu Âu sẽ làm giảm tốc độ tăng trưởng của khu vực này và theo đó sẽ đẩy lùi thành tích xuất khẩu của Malaysia khoảng 10,1%.

Tác động của Brexit tới nền kinh tế Thái Lan

Với Thái Lan, các chuyên gia tin rằng Brexit sẽ làm giảm số lượng khách du lịch đến từ Anh và các nước EU trong vòng 3 tháng tới đi cùng với việc thay đổi về tỷ giá hối đoái. Năm ngoái, Thái Lan đón 5,6 triệu khách châu Âu trong đó 946.000 du khách đến từ Anh. Sự giảm giá trên thị trường chứng khoán và giá trị của đồng Bath, theo ông Veerathai Santiprabhob - Trưởng đại diện Ngân hàng Thái Lan, sẽ được ổn định trong tương lai gần và chính phủ sẽ nỗ lực để kiểm soát đầy đủ tình hình. Ngoài ra, các chuyên gia cũng không thể dự đoán được những thay đổi lớn trong các lĩnh vực thương mại với nước ngoài do tỷ trọng thương mại của Anh trong tổng kim ngạch của Thái Lan chỉ chiếm khoảng 2%.

Với Việt Nam, một đối tác thương mại năng động của Liên minh châu Âu, hiện các nước châu Âu là thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của Việt Nam sau Hoa Kỳ, sự kiện Brexit có thể kéo theo sự sụt giảm trong xuất khẩu của nước này. Lý do là biến động của tỷ giá hối đoái sẽ ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam. Khối lượng xuất khẩu vào Anh có thể giảm 10%, tương đương 460 triệu USD (năm 2014 giá trị xuất khẩu đạt 4,6 tỷ USD). Vị thế kinh tế của Việt Nam tại thị trường nước ngoài có thể bị xấu đi khi Brexit có thể bóp méo thị trường tài chính Trung Quốc - nền kinh tế mà Việt Nam đang gắn kết chặt chẽ. Trong trường hợp này, như một báo cáo của Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam sau khi có kết quả bỏ phiếu Brexit, Ngân hàng Trung ương có khả năng không đủ dự trữ để duy trì sự ổn định của đồng Việt Nam. Kết quả là Brexit có thể gây tổn hại đến thị trường đầu tư lẫn thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên, theo một số chuyên gia trong khu vực, việc Anh rời khỏi Liên minh châu Âu cũng có thể mang đến cho các nước ASEAN một số lợi thế trong việc tạo ra những điều kiện thuận lợi để ký kết các thỏa thuận thương mại tư do và thu hút đầu tư đến từ Vương quốc Anh. Thậm chí, hầu hết các nước Đông Nam Á đều xem Anh là đối tác chiến lược của họ. Tuy nhiên, hiện tại chưa thể đưa ra những ước tính chắc chắn về tác động của Brexit đến các nền kinh tế này mà còn phải chờ đợi những bước đi tiếp theo trong mối quan hệ giữa Anh và EU.

Tác giả: Natalya Rogozhina - Tiến sĩ Khoa học Chính trị, nghiên cứu viên cao cấp Viện Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế, Học viện Khoa học Nga.

Nguồn : http://journal-neo.org - HP

Từ khóa : Tác động, sự kiện Brexit, các nước ASEAN.