Brexit và trật tự kinh tế thế giới mới

Brexit 4

Nhìn chung, quan hệ giữa Việt Nam - Anh và Việt Nam - EU đang trên đà phát triển, nhưng không phải là những đối tác thương mại và đầu tư lớn của Việt Nam.

Chính vì thế, tác động của Brexit sẽ không lớn và các bất lợi đó có thể được bù đắp bởi các đàm phán song phương giữa hai nước.

EU - thị trường lớn của Việt Nam

Từ lúc khởi đầu mối quan hệ kinh tế song phương với Việt Nam 25 năm trước, EU đã chứng tỏ là một đối tác đáng tin cậy và đã hỗ trợ quá trình hội nhập từng bước của Việt Nam vào nền kinh tế toàn cầu. Hỗ trợ từ EU đóng góp cho việc thực hiện thành công các chính sách cải cách theo định hướng thị trường và đã dẫn đến tiến bộ kinh tế đáng chú ý của Việt Nam. Toàn cảnh kinh tế hiện nay phản ánh kết quả của các bước đi Việt Nam đã thực hiện trong khát vọng để trở thành một thành viên hội nhập đầy đủ của hệ thống kinh tế quốc tế.Trong những năm qua, EU đã tái khẳng định cam kết của mình hỗ trợ quá trình chuyển đổi của Việt Nam trong nhiều cách và tiếp tục là một nguồn đầu tư nước ngoài, kiến thức và chuyên môn kỹ thuật quan trọng cho Việt Nam. Trong tinh thần này, EU sẽ tiếp tục đóng góp vào việc đạt được thành quả của Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam và tìm cách làm sâu sắc hơn nữa cũng như mở rộng mối quan hệ kinh tế EU - Việt Nam đã được thiết lập vào tháng 10/1990.

Trong năm 2014, EU trở thành một trong những thị trường nước ngoài quan trọng nhất đối với Việt Nam (EU đứng thứ hai sau Mỹ). EU nhập 18,6% kim ngạch xuất khẩu (XK) toàn cầu của Việt Nam trong năm 2014. Thương mại hai chiều tăng 8,8%, chủ yếu là do tốc độ tăng trưởng ấn tượng của hàng XK Việt Nam vào EU tăng 14,7% hàng năm (27,9 tỷ USD). EU cũng là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam sau Trung Quốc (không tính thương mại nội khối ASEAN). Trong đó, thặng dư liên tục 19 tỷ USD mà Việt Nam được hưởng trong các giao dịch thương mại song phương với EU giúp cân bằng đáng kể thâm hụt thương mại lớn của Việt Nam với Trung Quốc và Hàn Quốc và dẫn đến thặng dư thương mại khái toán khoảng 2 tỷ USD.

Để đảm bảo sự tăng trưởng mạnh mẽ trong tương lai của thương mại hai chiều, tự do hóa thương mại hơn nữa và tăng cường tiếp cận thị trường bằng cách hoàn tất hiệp định thương mại tự do (FTA) chính là con đường phía trước.

Kim ngạch xuất khẩu vào Anh liên tục tăng

Tổng giá trị kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Anh liên tục tăng những năm qua. Kim ngạch XK của Việt Nam vào Anh đạt tăng trưởng kép (CAGR) gần 17% trong giai đoạn 2008 - 2015, đạt mức kỷ lục 4,65 tỷ USD trong năm 2015, tương đương 15% giá trị XK của Việt Nam vào khu vực EU. Tính riêng 5 tháng đầu năm 2016, Việt Nam đã duy trì thặng dư thương mại với Anh ở mức 3,9 tỷ USD. Gần 47% hàng XK của Việt Nam sang Anh là điện thoại, máy tính, các linh kiện và thiết bị điện tử khác.

Quan hệ đầu tư và thương mại giữa Anh và Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ kể từ khi hai nước ký Hiệp định quan hệ đối tác chiến lược hồi tháng 9/2010. Anh cũng là nhà đầu tư châu Âu lớn thứ 3 ở Việt Nam với 105 dự án có tổng giá trị đầu tư khoảng 1,9 USD. Tuy không nằm trong nhóm 10 nhà đầu tư lớn nhất, nhưng Anh là câu chuyện đầu tư thành công nhất ở Việt Nam.Gần như bất cứ ngành gì mà Anh đầu tư đều đứng đầu danh sách ở Việt Nam. Ví dụ, Tập đoàn Dầu khí BP đứng đầu trong đầu tư vào lĩnh vực dầu khí ở Việt Nam; Prudential đứng đầu trong ngành bảo hiểm; HSBC đứng đầu trong ngành ngân hàng...

Anh không phải là đối tác lớn của Việt Nam nhưng việc EU suy yếu do mất đi một đồng minh quan trọng như Anh có thể khiến quan hệ mậu dịch giữa khối này và Việt Nam bị ảnh hưởng tiêu cực, trong lúc EU là thị trường XK số hai. Ngoài ra, cũng nên tính đến tác động dây chuyền, đồng Bảng Anh khiến Nhân dân tệ tăng giá, tạo áp lực lên VND và hàng XK của Việt Nam… Bên cạnh đó, việc đồng Bảng Anh mất giá sẽ khiến tăng trưởng GDP của Anh giảm, hàng XK của Việt Nam sẽ gặp khó do giá tăng, sức mua hàng hóa tại Anh theo chiều hướng kém đi. Một số ý kiến quan ngại khi Anh rời khỏi EU thì những cam kết FTA đã ký giữa Việt Nam - EU sẽ bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, để hủy bỏ những cam kết đã ký thì không hề đơn giản, phải được Thượng viện và Hạ viện thông qua. Nhưng nhiều khả năng người Anh vẫn chấp hành theo cam kết đã ký song theo cách riêng của Anh. Anh cũng không nhất thiết phải đàm phán lại FTA với các nước vì thực ra nước này có lợi trong FTA.

Song điều quan trọng qua sự kiện này là Việt Nam cần học bài học nhất thể hóa trong liên kết kinh tế khi tham gia Cộng đồng Kinh tế ASEAN.

TS Hồ Văn Chiểu

Nguồn : http://www.kinhtedothi.vn/

Từ khóa : Brexit, và trật tự, kinh tế thế giới mới.