Báo cáo của ITC về ngành công nghiệp xe hơi hậu TPP

CN tự động

Tuần trước, Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (ITC) đã ban hành bản báo cáo về tác động tổng thể của Hiệp định Quan hệ Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đối với thương mại của Mỹ. Báo cáo dài 792 trang, có tên “TPP: các tác động có thể đối với nền kinh tế Mỹ và các ngành công nghiệp cụ thể” mà sẽ giúp bắt đầu các phiên điều trần của Quốc hội trong những tuần tiếp theo và bước cuối là cuộc bỏ phiếu phê chuẩn TPP của Quốc hội. Với các giả thiết cũng như các giới hạn của nó, nội dung báo cáo của ITC về lĩnh vực ô tô không có nhiều tình tiết mới và bất ngờ. Nhìn chung, báo cáo dự đoán mức tăng khiêm tốn cho ngành công nghiệp này, đặc biệt là thương mại các sản phẩm xe hơi nguyên chiếc sản xuất tại Mỹ. Báo cáo cũng cho rằng lĩnh vực phụ tùng xe hơi sẽ có tăng nhẹ. Trong khi báo cáo không chứa đựng nội dung giúp tăng tốc tiến trình phê chuẩn TPP Mỹ, thì các phân tích cũng không đưa ra các nhận xét ngăn cản tiến trình phê chuẩn. Các kết luận và quan sát của ITC về TPP được đưa ra chủ yếu dựa vào các phát ngôn của ngành công nghiệp và bản điều trần trước Ủy ban từ trước đến nay. Các phân tích tập trung vào các tác động kinh tế đến từ việc xóa bỏ thuế quan trong cộng đồng TPP đối với xe hơi nguyên chiếc và phụ tùng. Như các tác giả chỉ ra, báo cáo phân tích loại trừ bất kỳ thay đổi đáng kể nào về chính sách đầu tư ở ngành công nghiệp xe hơi bởi sự thay đổi hợp tác đầu tư hoặc sự mở rộng các thỏa thuận của chính phủ.

Xuất khẩu xe hơi Mỹ

Nhìn chung, ITC dự đoán rằng xuất khẩu xe hơi của Mỹ sẽ tăng trên 2% (2,9 tỷ USD) vào cuối của lộ trình 30 năm cắt giảm của TPP. Trong khi dự báo xuất khẩu xe hơi của Mỹ sang các quốc gia thành viên như Malaysia, Việt Nam và Nhật Bản sẽ có tỷ lệ tăng cao thì ITC kết luận những lợi ích này có thể chỉ bù đắp được một phần sự suy giảm xuất khẩu sang các quốc gia ngoài TPP (1,2 tỷ USD). Đây là ba nước TPP quan trọng với xe hơi Mỹ mà chưa có thỏa thuận thương mại tự do. Các yếu tố khác trong báo cáo ITC với các giả định khác nhau đều mang tới kết quả dự báo xuất khẩu xe hơi của Mỹ giảm. Đầu tiên, các nhà sản xuất xe hơi Mỹ có trụ sở tại Mỹ đều mong chờ một sự gia tăng lớn hơn về doanh thu nội bộ trong khu vực (ví dụ, gia tăng sản xuất tại Việt Nam) so với doanh số xuất khẩu xe hơi từ Mỹ. Thứ hai, tiêu chuẩn an toàn và khí thải của Mỹ hiện nay được chấp nhận bởi các quốc gia TPP có thể làm cho xe hơi quá đắt tiền tại các thị trường nhỏ như Malaysia và Việt Nam. Cuối cùng, có thể có một sự giảm xuất khẩu xe hơi của Mỹ bởi lý do xe hơi Nhật Bản sẽ được nhập khẩu miễn thuế vào Canada sau 5 năm kể từ khi TPP có hiệu lực.

Tác động của TPP đối với nhập khẩu xe hơi vào Mỹ

ITC kết luận rằng trong ngắn hạn, tình hình nhập khẩu xe hơi của Mỹ có khả năng sẽ không bị ảnh hưởng đáng kể bởi TPP vì việc loại bỏ hoàn toàn thuế nhập khẩu đối với xe hơi chỉ bắt đầu sau 15 năm kể từ khi TPP có hiệu lực. Trong dài hạn, nhập khẩu xe vào Mỹ có khả năng sẽ tăng khi thuế nhập khẩu xe hơi từ Nhật Bản được loại bỏ. Thời điểm TPP được thực hiện đầy đủ, ITC cho rằng xe nhập khẩu vào Mỹ sẽ tăng gần 4,3 tỷ USD, chủ yếu đến từ Nhật Bản

Xuất khẩu phụ tùng xe hơi Mỹ

Theo ước tính của ITC, xuất khẩu phụ tùng xe hơi Mỹ sẽ tăng nhẹ (từ 1,2% trong năm 15 đầu của TPP đến 1,5 % sau năm thứ 30). Tương tự như các kịch bản cho xe hơi nguyên chiếc, xuất khẩu phụ tùng Mỹ sang Canada có thể bị ảnh hưởng tiêu cực bởi việc Canada sẽ loại bỏ thuế quan hiện đang từ 6-8,5% đối với phụ tùng xe hơi cho tất cả các nước TPP. Tỷ lệ này không áp dụng cho xuất khẩu phụ tùng đủ điều kiện hưởng ưu đãi miễn thuế nhập khẩu vào Canada theo NAFTA. Báo cáo kết luận rằng việc loại bỏ thuế quan đối với phụ tùng xe hơi của Canada chỉ có lợi cho Nhật Bản. Tuy nhiên, báo cáo cũng cho rằng nhu cầu về phụ tùng xe hơi của Canada và Mexico sẽ tăng do sản lượng xe tăng dẫn đến xuất khẩu phụ tùng của Mỹ sang hai nước này cũng tăng theo.

Nhập khẩu phụ tùng

Vào cuối những năm thứ 30 của TPP, ITC dự báo rằng phụ tùng nhập khẩu sẽ tăng tương ứng với lượng xe nguyên chiếc, khoảng 4,3 tỷ USD, nguồn nhập chủ yếu là từ Mexico. Tuy nhiên, so với xe nguyên chiếc, các nhà cung cấp phụ tùng có thể gặp ảnh hưởng sớm hơn do thuế với hầu hết các loại phụ tùng xe hơi sẽ được loại bỏ ngay lập tức khi TPP có hiệu lực. ITC suy luận Mỹ cũng sẽ gia tăng nhập khẩu phụ tùng do sự gia tăng sản xuất xe hơi. Tuy nhiên, ITC đưa ra cảnh báo rằng số tiền tiết kiệm được do loại bỏ thuế quan sẽ được thay bằng chi phí vận chuyển dẫn đến khả năng hạn chế nhập khẩu các loại phụ tùng số lượng thấp và một số nhóm phụ tùng nhất định. Trong về vấn đề này, báo cáo ITC cũng thừa nhận sự năng động của các chuỗi cung ứng phụ tùng xe hơi. Hầu hết các nhà sản xuất xe đều muốn các nhà cung cấp đáp ứng đơn hàng trong ngày để giảm chi phí hậu cần. Tuy nhiên, nếu có sự chênh lệch giá đáng kể giữa phụ tùng sản xuất trong khu vực NAFTA với bên ngoài khu vực, các nhà cung cấp có thể cân nhắc sử dụng nguồn cung bên ngoài của khu vực NAFTA.

Quy tắc xuất xứ áp dụng cho xe hơi trong TPP

Báo cáo ITC tóm tắt các quy tắc xuất xứ áp dụng cho các xe nguyên chiếc và phụ tùng xe hơi. Cần lưu ý rằng hàm lượng nội khối trong quy định xuất xứ của TPP là thấp hơn đáng kể đối với cả xe nguyên chiếc lẫn phụ tùng khi so sánh với các yêu cầu của NAFTA, báo cáo trích dẫn một điểm nhận xét của ngành công nghiệp đánh giá khoảng cách giữa yêu cầu tỷ lệ nội khối hóa của NAFTA và TPP khoảng 8%. ITC cũng kết luận rằng các quy tắc xuất xứ TPP sẽ đơn giản và dễ dàng đáp ứng hơn là các yêu cầu về xuất xứ của NAFTA. Khi các yêu cầu xuất xứ TPP được công bố, đã có nhiều ý kiến phản đối về yêu cầu tỷ lệ nội khối hóa của xe nguyên chiếc và phụ tùng trong Hiệp định TPP là quá thấp. Tuy nhiên, báo cáo của ITC tiếp cận một cách công bằng hơn, trong khi ghi nhận rằng các yêu cầu xuất xứ của NAFTA cao hơn nhiều so với của TPP, báo cáo cũng chỉ ra những thỏa thuận thương mại khác, chẳng hạn như FTA Mỹ - Hàn Quốc, có yêu cầu về nguồn gốc xuất xứ cho xe hơi và phụ tùng xe hơi nói chung cũng cao hơn trong TPP. ITC cũng báo cáo rằng không có một sự thống nhất giữa các bên đối với các mức độ yêu cầu xuất xứ trong TPP, với các nghiệp đoàn và các học giả thì cho rằng yêu cầu về xuất xứ của TPP là quá thấp nhưng ITC cũng cho biết ngành công nghiệp ô tô Mỹ ủng hộ quy định xuất xứ của TPP.

Giảm thuế

Báo cáo của ITC tóm tắt một số nội dung cắt giảm thuế quan của TPP không kèm theo bình luận. Đáng chú ý, báo cáo chỉ ra rằng 80% loại phụ tùng xe hơi có nguồn gốc từ Nhật Bản sẽ được loại bỏ thuế ngay lập tức khi TPP có hiệu lực

Các thỏa thuận song phương trong TPP

Tương tự như vậy, báo cáo ITC tóm tắt các hiệp định song phương giữa Mỹ-Nhật Bản và Mỹ-Malaysia trong khuôn khổ TPP nhưng không phân tích thêm. ITC chỉ ra rằng rào cản phi thuế quan có thể giúp tăng xuất khẩu của Mỹ sang Nhật Bản, nhưng cũng thừa nhận rằng nhận định này có thể là phi thực tế, vì hầu hết các nhà quan sát công nghiệp tin rằng Nhật Bản sẽ có những hành động để ngăn chặn sự gia tăng này.

Các nước và ảnh hưởng của TPP đối với nền kinh tế Mỹ

Nhật Bản

ITC lưu ý rằng việc mở rộng sang thị trường Nhật Bản là có tiềm năng cao (tăng 149% ). Tuy nhiên, nó cũng bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khác nhau. Trước tiên Nhật Bản là thị trường tiêu dùng xe hơi lớn thứ hai sau Mỹ trong TPP nhưng lại nhập khẩu tương đối ít xe. Năm 2015, tổng số xe tiêu thụ tại thị trường Nhật Bản là 5,6 triệu chiếc, trong số đó có đến 5,1 triệu chiếc được sản xuất bởi các nhà sản xuất Nhật Bản có trụ sở trong nước. Xe nguyên chiếc Nhật Bản xuất sang thị trường Mỹ đứng thứ ba, chỉ sau Canada và Mexico, do đó lộ trình cắt giảm thuế quan của TPP dường như không gây bất kỳ tác động đáng kể nào đến xuất khẩu xe hơi của Nhật Bản. Báo cáo lưu ý rằng các nhà sản xuất Nhật Bản đã đầu tư sản xuất mạnh ở Mỹ để phục vụ cho thị trường Bắc Mỹ, cho nên hầu hết các xe nhập khẩu từ Nhật Bản chỉ còn là các loại xe sang. ITC cũng tin rằng việc loại bỏ thuế 25% cho xe bán tải pick-up và các loại xe tải khác theo cam kết TPP cũng sẽ không có tác động lớn đến tình hình nhập khẩu các xe này. Báo cáo cũng không dự đoán doanh số bán hàng xe bán tải pick-up khi Nhật Bản có thể sẽ dẫn đầu bằng cách tập trung đầu tư sản xuất loại xe này ở Mỹ.

• NAFTA / Canada

Như đã đề cập, việc loại bỏ thuế đối với xe hơi và phụ tùng xe hơi của Canada là một cơ hội lớn cho các nhà xuất khẩu xe hơi Nhật Bản. Số liệu trong báo cáo đã chứng minh rằng Canada là nhà nhập khẩu nhiều xe hơi của Mỹ với giá trị 21,35 tỷ USD năm 2015. Thuế nhập khẩu xe hơi vào Canada sẽ được loại bỏ sau 5 năm kể từ khi TPP có hiệu lực. Sau thời điểm này, Nhật Bản có thể thế chân số chủng loại xe hơi xuất khẩu của Mỹ. Đối với phụ tùng xe hơi, tác động này có hiệu lực tức thì, mức thuế quan dao động từ 6,0% và 8,5% sẽ được loại bỏ ngay lập tức khi TPP có hiệu lực. Các tác động đối với xe chở khách vào khu vực NAFTA sẽ bị trì hoãn 5 năm, ít hơn nhiều so với 25 năm đối với xe có nguồn gốc từ Nhật Bản mới có đủ điều kiện hưởng ưu đãi miễn thuế. Lộ trình bãi bỏ thuế quan, báo cáo ITC thừa nhận, có thể không chỉ ảnh hưởng ngành sản xuất xe hơi trong nước của Canada, mà còn ảnh hưởng đến xuất khẩu xe hơi của Mỹ vào thị trường Canada. ITC nhận định Canada là đối tượng chịu ảnh hưởng tiêu cực từ TPP, báo cáo không có thông tin về ảnh hưởng của TPP với riêng Mexico, tuy nhiên, ITC cũng có đề cập đến qua một số vấn đề mà khu vực NAFTA bị ảnh hưởng. ITC cũng có xác định một số loại phụ tùng có nhiều khả năng phải nhập khẩu bên ngoài khu vực NAFTA. Thứ nhất, là các loại phụ tùng mà được cho là "dễ hỏng" - dễ dàng bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển, chẳng hạn như cụm chi tiết ghế - ít có khả năng nhập khẩu từ bên ngoài khu vực NAFTA cho dù được miễn thuế.

Thứ hai, là các phụ tùng tiêu tốn nhiều lao động có nhiều khả năng sẽ được nhập khẩu ngoài khu vực NAFTA vì chi phí lao động thấp hơn ở một số nước ngoài NAFTA. ITC cũng đề cập đến sự khác biệt về quy tắc xuất xứ giữa TPP và NAFTA và điều này ảnh hưởng như thế nào đến các nhà sản xuất phụ tùng Mỹ. Thứ nhất, báo cáo nói rằng quy tắc xuất xứ TPP có thể dẫn đến tỷ lệ phụ tùng Mỹ thấp hơn trong xe hơi sản xuất tại Mỹ và xuất khẩu sang các nước NAFTA. Thứ hai, các quy định TPP có thể dẫn đến tỷ lệ phụ tùng Mỹ thấp hơn trong xe được sản xuất ở các nước NAFTA và xuất khẩu sang Mỹ. Cuối cùng, báo cáo của ITC nói rằng do phần lớn các loại xe sản xuất tại Canada và Mexico là dành cho thị trường Mỹ, một số loại phụ tùng xuất khẩu của Mỹ sang các nước này có thể bị ảnh hưởng bởi sự khác biệt trong các quy định xuất xứ giữa TPP và NAFTA.

• Malaysia

Do Malaysia là một thị trường tương đối nhỏ, ITC báo cáo rằng số lượng xuất khẩu xe hơi vào Malaysia tăng do ưu đãi miễn thuế khi áp dụng TPP và loại bỏ nhiều rào cản phi thuế quan không ảnh hưởng đáng kể đến xuất khẩu của xe hơi của Mỹ. Các ngành công nghiệp Mỹ quan ngại rằng Malaysia có thể không chấp nhận các tiêu chuẩn an toàn và khí thải của Mỹ, và nếu như vậy nó sẽ làm ảnh hưởng đến tiềm năng xuất khẩu xe hơi sang thị trường này. ITC cũng kết luận rằng TPP không ảnh hưởng đến xuất khẩu xe hơi của Mỹ sang thị trường này vì sự khác biệt trong thị hiếu người tiêu dùng, và các tiêu chuẩn an toàn và khí thải.

• Việt Nam

ITC cho rằng trong việc bãi bỏ thuế có thể sẽ dẫn đến sự gia tăng xuất khẩu xe hơi của Mỹ vào thị trường Việt Nam, song không đáng kể đối với tổng kim ngạch xuất khẩu xe hơi của Mỹ. Báo cáo ITC cũng kết luận rằng TPP không giúp gì đáng kể cho xuất khẩu xe hơi Mỹ, tuy nhiên thị trường này có tiềm năng hơn là Malaysia.

TPP – Các vấn đề thao túng tiến tệ và hoàn thuế

• Thao túng tiền tệ

Báo cáo lưu ý một sự khác nhau trong quan điểm đánh giá về tác động của thao túng tiền tệ chủ yếu nhắm vào Nhật Bản. ITC nhắc lại cảnh báo của tập đoàn Ford rằng việc thiếu cơ chế hạn chế khả năng một thành viên có hành vi thao túng tiền tệ là một mối đe dọa lớn đối với mục tiêu tiếp cận thị trường Mỹ. Nhóm lao động chính ủng hộ quan điểm của Ford về lĩnh vực thao túng tiền tệ, các thành viên công nghiệp lại không coi trọng sự nguy hiểm của thao túng tiền tệ. Một nhóm tin rằng thách thức khi thâm nhập sâu vào thị trường Nhật Bản đó là việc thị trường bị thu hẹp hơn là do tác động của các hành vi thao túng tiền tệ. Các hãng xe toàn cầu ủng hộ cách tiếp cận ít nghiêm ngặt của TPP vì nó tin rằng chúng cho phép Mỹ linh hoạt lựa chọn hơn để đạt được tăng trưởng kinh tế

• Hoàn thuế

Không có giới hạn cho việc hoàn thuế trong TPP như trong NAFTA. Báo cáo ITC cho thấy rằng điều này cho phép các nhà sản xuất ô tô tại Mexico, được hoàn thuế bên ngoài của NAFTA, nguồn sản phẩm từ một nước không phải TPP.

PHẦN KẾT LUẬN

Theo thiết kế, báo cáo này không phải để chỉ ra "người chiến thắng hay thua cuộc" giữa các thành viên TPP mà chỉ tập trung vào đánh giá các tác động của TPP đối với lợi ích kinh tế của Mỹ. Quá trình phân tích lấy nền kinh tế Mỹ làm trung tâm theo yêu cầu pháp luật Mỹ trong tiến trình thủ tục phê chuẩn các hiệp định thương mại tự do. Với quan điểm này, ITC sẽ hầu như không gây ảnh hưởng đến tình trạng hiện nay của TPP và không hoàn toàn đứng về bên nào. Những người ủng hộ TPP có thể tìm thấy nhiều thông tin cùng chiều trong báo cáo để tiếp tục thúc đẩy tiến trình phê chuẩn, trong khi những người phản đối cũng có thể tìm thấy lý do để biện hộ rằng TPP không phải là cái mang lại lợi ích tốt nhất cho kinh tế Mỹ. Tương tự như vậy, các phân tích liên quan đến các lĩnh vực xe hơi trong TPP không cung cấp động lực đáng kể cho cả bên ủng hộ hay là người phản đối. Hơn nữa, trong khi báo cáo giải quyết các tác động đối với ngành công nghiệp xe hơi một cách tổng thể, nó không được thiết kế để dự báo cho các tiểu ngành trong ngành công nghiệp - hoặc thậm chí các công ty cụ thể.

Nguồn : www.lexology.com - PT

Từ khóa : Báo cáo của ITC, về ngành công nghiệp xe hơi, hậu TPP.