Tại sao Hiệp định TPP không phải là mối đe dọa với Trung Quốc

trade-2

Giáo sư Stephen Nagy (Đại học Quốc tế Christian) và Giáo sư Bryan Mercurio (Đại học Hong Kong) cho rằng Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) có thể đẩy nhanh quá trình gắn kết các nguyên tắc thương mại.

Những người chỉ trích cho rằng TPP là một công cụ địa chính trị - ABC (anybody but China - bất kỳ ai trừ Trung Quốc) - được tao ra nhằm chống lại sự nổi lên của Trung Quốc. Trong khi một số ý kiến khác lại nhìn nhận đó là trụ cột chính trong chính sách “tái cân bằng” tại khu vực châu Á của Mỹ và thiết lập nên các nguyên tắc thương mại mới trong thế kỷ 21. Ngay cả bản thân Trung Quốc cũng dao động về lập trường của mình trước TPP, bắt đầu từ sự nghi ngại sâu sắc ban đầu đến cái nhìn thiện cảm hơn về những lợi ích mà thỏa thuận này có thể mang lại.

Dước góc nhìn địa chính trị lẫn luật pháp thương mại, TPP có thể kiến tạo nên giai đoạn cuối cùng trong tiến trình xã hội hóa của Trung Quốc mà không mang lại quá nhiều thách thức như việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2001 của nước này.

Ở thời điểm hiện tại, cắt giảm thuế quan trong lĩnh vực nông nghiệp, tự do hóa trong lĩnh vực dịch vụ, cam kết mạnh mẽ về sở hữu trí tuệ, môi trường, lao động và vấn đề doanh nghiệp nhà nước đang là những rào cản lớn cho sự gia nhập TPP của Trung Quốc. Tốc độ tăng trưởng chậm lại và sự phụ thuộc quá nhiều vào các giải pháp kinh tế của chính phủ cũng làm giảm khả năng gia nhập này.

Về mặt địa chiến lược, TPP trong ngắn đến trung hạn sẽ kết nối những thị trường lớn nhất và giàu có nhất với các trung tâm sản xuất đang bùng nổ ở khu vực Đông Nam Á. Các nước như Malaysia và đặc biệt là Việt Nam sẽ là người hưởng lợi nhiều nhất từ các khoản đầu tư trực tiếp nước ngoài và những ưu đãi về xuất khẩu hàng hóa cho tầng lớp trung lưu của Nhật Bản, Bắc Mỹ, Australia, New Zealand, Mexico và Chile. Sự song hành giữa gia tăng đầu tư và xuất khẩu sẽ tạo ra nhiều việc làm hơn và cân bằng cán cân thương mại cho nhóm nước này.

Nếu mọi việc diễn ra như dự kiến, những lợi ích này sẽ là lớn hơn đáng kể so với những tổn thất từ việc tham gia TPP. Đây cũng sẽ là động lực mạnh mẽ cho các nước khác trong khu vực như Philippines và Indonesia - hy sinh những điều tương tự và liên kết chặt chẽ hơn với các nền kinh tế khu vực Đông Nam Á, sau đó gia nhập nhóm các nền kinh tế do TPP hay Mỹ và Nhật Bản dẫn đầu.

Lợi ích của các thành viên phát triển trong TPP

Tương tự, các thành viên phát triển trong TPP cũng nhận được khả năng tiếp cận thị trường với nhiều ưu đãi từ các nền kinh tế năng động nhất toàn cầu ở khu vực châu Á Thái Bình Dương với sức mua lớn và sự tăng lên nhanh chóng của tầng lớp trung lưu. Nhưng có lẽ quan trọng hơn, các nền kinh tế phát triển có thể lựa chọn các quốc gia mới nổi để đưa vào tầm nhìn thương mại trong thế kỷ 21 và chốt các tiêu chuẩn để những quốc gia đến sau chỉ có thể đàm phán trên khuôn khổ đa phương.

Nhật Bản, nền kinh tế lớn nhất Đông Á, sẽ là nước nhận được nhiều lợi ích khi TPP mạng lại cho nước này những trung tâm sản xuất giá rẻ và cơ hội xuất khẩu miễn thuế sang các thị trường phát triển lẫn thị trường của các nền kinh tế mới nổi.

Quan trọng hơn, TPP hoàn thành mục tiêu hiện diện nhiều hơn tại châu Á của Mỹ với những cam kết chắc chắn về nguyên tắc thương mại và tự do hóa hơn nữa từ các nước trong khu vực.

Việc mở rộng và làm sâu sắc hơn thương mại ở khu vực châu Á Thái Bình Dương thông qua một hiệp định lấy tiêu chuẩn, minh bạch, lợi thế cạnh tranh của các thành viên làm tiêu chuẩn không phải là mối đe dọa với Trung Quốc. Hoàn toàn ngược lại, TPP có thể là bản đồ phát triển cho Trung Quốc bằng cách xem các nguyên tắc đó là động lực thúc đẩy cho những thay đổi dài hạn trong nước.

TPP không trực tiếp hoặc gián tiếp kiềm chế Trung Quốc về kinh tế hay an ninh chính trị. Dưới góc nhìn phi tiếp tuyến, mục đích của TPP là giảm bớt các quyết định thương mại mang tính trọng thương và chủ nghĩa dân tộc của Trung Quốc đồng thời tạo điều kiện cho bên liên quan có trách nhiệm hơn trong nền kinh tế khu vực và toàn cầu.

Trong khi một số thành viên trong TPP gặp một vài ách tắt, Trung Quốc có thể sử dụng nó để thúc đẩy cho Hiệp định Quan hệ đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) - thỏa thuận được đàm phán giữa 10 nước thành viên của ASEAN với Australia, New Zealand, Hàn Quốc , Ấn Độ và Trung Quốc. Không ai hy vọng thỏa thuận này sẽ đáp ứng được những tiêu chuẩn và mức độ tự do hóa như trong TPP nhưng sáng kiến khu vực này sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho các nước đối tác và sẽ là một bước tiến quan trọng với Trung Quốc nhằm chứng minh vai trò lãnh đạo trong khu vực và vị thế của gã khổng lồ trong thương mại toàn cầu.

Theo http://www.scmp.com/ - HP

Từ khóa: Tại sao, Hiệp định TPP, không phải là mối đe dọa, Trung Quốc