Định hình lại toàn cầu hóa sau sự kiện Covid-19

06.07-28

Đại dịch Novel Coronavirus đã trở thành bước ngoặt quan trọng đối với cộng đồng quốc tế. Việc tái cơ cấu của chuỗi công nghiệp toàn cầu là không thể tránh khỏi. Trong suốt mùa dịch, nếu việc cung ứng các nguyên liệu từ một quốc gia hoặc một công ty không đảm bảo, thì toàn bộ chuỗi công nghiệp, bao gồm nhiều đối tác tham gia và các mối liên kết, sẽ bị ảnh hưởng. Do đó, để tránh những rủi rỏ như vậy trong tương lai, rất có khả năng, các chuỗi công nghiệp toàn cầu sẽ được thu hẹp phạm vi phân bổ khu vực sản xuất.

Một số doanh nghiệp có cơ sở sản xuất trên toàn cầu sẽ được khuyến khích để di chuyển trở về quốc gia của mình. Trong một số trường hợp như hiện nay, các sản phẩm về thiết bị y tế như khẩu trang và máy thở trở nên rất thiết yếu để bảo vệ an toàn cho con người

Nhưng sự khan hiếm trang thiết bị bảo vệ cá nhân như vậy ở nhiều quốc gia khi đại dịch bùng phát đã bộc lộ những yếu kém trong hệ thống sản xuất, bởi vì họ không có khả năng sản xuất vật liệu cung ứng đó nếu dựa vào các nguồn lực sản xuất trong nước, khi mà các công ty của họ đã chuyển nhà máy sản xuất ra nước ngoài đến những quốc gia có nguồn lao động rẻ hơn.

Để đối phó với tình trạng thiếu hụt hiện tại, một số quốc gia chú trọng đến sự hồi phục cho ngành chăm sóc y tế, của các doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm cấp thấp và có lợi nhuận thấp liên quan đến phúc lợi của người dân. Điều này giúp cho các quốc gia có thể tự chủ về hoạt động sản xuất và kinh tế

Chính phủ Hoa Kỳ và Nhật Bản đã dành một khoản tiền quỹ dự trữ để hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong nước đang ở nước ngoài quay trở về sản xuất trogn nước. Các nước Liên minh Châu Âu đã kêu gọi việc giảm sự phụ thụôc của khối vào hàng nhập khẩu thông qua việc mua hàng từ những nhà sản xuất nội khối.

Về nguyên tắc, để duy trì vị thế lãnh đạo, Hoa Kỳ sẽ tăng cường thực thi các chính sách giảm bớt sự phụ thuộc về kinh tế và tài chính vào các đối thủ chiến lược chính của mình.

Mặt khác, các nền kinh tế mới nổi, bao gồm Trung Quốc, sẽ cố gắng thúc đẩy việc thay đổi toàn cầu hóa. Một số chuyên gia cho rằng có hai khía cạnh của toàn cầu hóa sẽ nổi lên, tập trung vào Trung Quốc và Hoa Kỳ.

Trong trường hợp này, các quốc gia sẽ ngày càng chú trọng sự tăng cường hợp tác khu vực, tránh mở rộng quá mức các chuỗi sản xuất, có thể mang lại rủi ro đối với các nhà sản xuất nếu khủng hoảng xảy ra.

Điều này có nghĩa là họ nên quan tâm nhiều hơn đến sự cân bằng giữa phát triển xã hội và thị trường. Tương tự như vậy, các quốc gia có thể sẽ điều chỉnh sự tham gia của mình vào toàn cầu hóa nhằmđảm bảo ưu tiên sự cạnh tranh công bằng và tăng cường sự hiểu biết nhiều hơn về nền kinh tế thế giới mà trong đó các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân cùng tồn tại.

Toàn cầu hóa đã dẫn đến sự phân tầng xã hội và phân hóa giàu nghèo ngày càng tăng ở một số quốc gia, nó gây ra sự phẫn nộ trong những nhóm người cảm thấy việc toàn cầu hóa không mang lại lợi ích cho họ.

Vì vậy, sự cải thiện cân bằng của xã hội, cũng như lợi ích chung của hầu hết các quốc gia nên được chú trọng, thay vì tập trung vào cạnh tranh về kinh tế và lợi nhuận.

Để thực hiện điều đó cần phải tạo ra một sân chơi công bằng hơn với tính bao quát hơn, để không bị chi phối bởi bất kỳ một quốc gia nào. Một số quốc gia phát triển ủng hộ thương mại tự do thì không sẵn sàng mang các lợi ích có sẵn cho các nước đang phát triển.

Vì vậy, họ đặt câu hỏi nghi ngờ về tình trạng thật sự của một số nước đang phát triển nhằm mục đích từ chối trợ cấp thương mại với các nước này, đólà một hình thức mới của sự bất bình đẳng trong thương mại. Việc điều chỉnh lại các quy tắc quốc tế đòi hỏi sự đồng thuận giữa tất cả các quốc gia và khu vực hơn là nhận hỗ trợ từ các nước phát triển. Hiện thực hóa sự cạnh tranh công bằng cần những nỗ lực lâu dài, cả trong đàm phán và sự đồng thuận giữa các thành viên tham gia.

Mặc dù Trung Quốc đang nỗ lực hỗ trợ cho sự phát triển của các công ty tư nhân, nhưng Trung Quốc không thể làm giảm vai trò quan trọng của các doanh nghiệp nhà nước. Điều này cũng xảy ra tương tự ở các nước phương Tây.

Một số doanh nghiệp nhà nước phương Tây trong các ngành công nghiệp điện, dịch vụ bưu chính, bảo hiểm và dầu cũng nằm trong danh sách hỗ trợ. Trong bối cảnh đại dịch, chủ nghĩa đa phương đã không biến mất mà tăng tốc ở một số khu vực. Kết quả là, không có sức mạnh nào có khả năng thống trị toàn cầu hóa một lần nữa. Một thế giới đa nguyên bị ràng buộc bởi nhu cầu, chính sách và quan điểm khác nhau do lợi ích quốc gia của mỗi nước. Trung Quốc là thị trường tiêu dùng lớn nhất thế giới, bởi dân số đông đảo, chính là chìa khóa để khôi phục tăng trưởng và toàn cầu hóa. Sự toàn cầu hóa trong tương lai sẽ không còn là sự mở rộng ở quy mô đơn giản, mà là sự phát triển cân bằng, công bằng và toàn diện hơn cho các lợi ích chung. Điều đó kêu gọi sự tăng cường của hệ thống quản trị toàn cầu.

Tác giả là Phó chủ tịch của Viện Quan hệ Quốc tế Đương đại Trung Quốc. Tác giả đã đóng góp bài viết này cho chuyên mục China Watch, một tổ chức nghiên cứu, tư vấn chính sách được quản lý bởi China Daily (Nhật báo Trung Quốc). Những quan điểm này không nhất thiết phản ánh quan điểm của China Daily (Nhật báo Trung Quốc).

Nguồn: Khmer TimesKH

Từ khóa: định hình lại, toàn cầu hóa, sự kiện, Covid-19