Liệu COVID-19 có thúc đẩy Anh và EU ký kết một Hiệp định thương mại tự do hậu Brexit?

06.30-14

Các nhà phân tích kinh tế đều dự báo GDP của cả Anh lẫn EU đều giảm mạnh do COVID-19, điều này có khiến hai nước cùng suy nghĩ tới việc thỏa thuận một FTA toàn diện?

Theo Michael Gove, sau khi kết thúc giai đoạn chuyển tiếp vào ngày 31 tháng 12, sẽ không có thêm bất kỳ giai đoạn chuyển tiếp nào thêm. Do đó, các cuộc đàm phán về FTA cần phải được kết thúc vào cuối năm nay. Trong khi đó, nhiều chính trị gia hàng đầu ở Anh và các nhà bình luận chính trị, kinh tế đều cho rằng COVID là một tác nhân "thay đổi cuộc chơi"; vì thế, chính phủ Anh nên tận dụng lý do chính trị hoàn hảo này để thay đổi chiến lược và tìm cách gia hạn thời kỳ chuyển đổi chính thức. Trên thực tế, nhiều người theo chủ nghĩa hoài nghi đều nói rằng COVID-19 có thể ví như “cơn bão đúng lúc” cho phép chính phủ Anh dùng làm nguyên nhân để đổ lỗi cho bất kỳ suy thoái kinh tế nào xuất phát từ Brexit.

Một FTA toàn diện khó có khả năng sẽ được thành lập. Thời gian còn lại của giai đoạn chuyển tiếp khoảng dưới 12 tháng - quá ngắn để các bên hoàn thành những cuộc đàm phán tốn thời gian, phức tạp và chi tiết. Thêm vào đó, cả EU và Anh đều không thể hiện sự nhượng bộ cần thiết cho một thỏa thuận đầy tham vọng như vậy. Sẽ luôn luôn xảy ra trường hợp một loạt các thỏa thuận nhỏ ít tham vọng hơn được hai bên đồng ý thông qua. Đối với các thỏa thuận nhỏ này, khái niệm “chiến thắng” hay “lợi ích” tùy thuộc vào quan điểm cũng như cách giải thích của từng bên.

COVID-19 đã thúc đẩy các quốc gia đàm phán để tìm kiếm các giải pháp thực tế và cách tiếp cận linh hoạt hơn. Ở một mức độ tương đối nào đó, điều này vẫn tác động đến quy mô, mức độ và tham vọng của các hiệp định thương mại. Điều này càng thể hiện rõ hơn khi Boris Johnson đã khiến các nhà lãnh đạo EU (bao gồm chủ tịch ủy ban châu Âu, Ursula von der Leyen và trưởng đoàn đàm phán của EU, Michel Barnier) đồng ý gia hạn thời gian đàm phán; đồng thời, nhấn mạnh một việc là cả hai bên cần chấp nhận sẽ không thể có thỏa thuận nào hoàn thành trước mùa thu. Hiện tại, cả hai bên đều đã chuẩn bị tinh thần cho một tháng đàm phán căng thẳng sắp tới. Đây có thể là một dấu hiệu tốt. Ngoài ra, theo những tuyên bố gần đây nhất của Michel Barnier, lần đầu tiên EU thừa nhận rằng Vương quốc Anh sẽ được đối xử như một quốc gia ven biển độc lập, cần có các cuộc đàm phán hàng năm về hạn ngạch đánh bắt cá. Mặc dù vấn đề này có ý nghĩa không nhiều về mặt kinh tế nhưng lại là biểu hiện rõ ràng về quyết định của Vương quốc Anh bỏ phiếu ủng hộ rời khỏi EU. Cho đến nay, lập trường của EU về việc tìm kiếm quyền thâm nhập không giới hạn vào vùng biển câu cá của Anh luôn luôn vấp phải phản đối từ nước này. Giờ đây, chính phủ Anh cũng đồng ý với các cam kết rõ ràng hơn, hướng tới một sân chơi bình đẳng và tôn trọng pháp luật hơn. Các tuyên bố của hai bên gần đây cho thấy phía Anh đã tạm thời dịu đi và đáp ứng yêu cầu từ phía EU về việc Vương quốc Anh sẽ không tận dụng lợi thế quá mức thông qua viện trợ nhà nước để làm suy yếu khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp EU. Ông Boris Johnson đang đàm phán một thỏa hiệp, theo đó, Anh sẽ bảo lưu quyền tách khỏi các tiêu chuẩn của EU, tức là nước này sẽ chưa bị áp thuế quan EU cho tới khi nào quyền bảo lưu còn giá trị.

Với tình hình hiện tại, khả năng đạt được thỏa thuận sơ bộ vào giữa tháng 8 là không khả thi. Hy vọng rằng dù có COVID-19 hay không thì một thỏa thuận về thương mại tự do giữa Anh và EU nhằm xóa bỏ các hạn ngạch, thuế quan và các quy định của WTO là điều cả hai bên đều mong muốn đạt được. Giữa các bế tắc chính trị, sự đột phá gần đây trong thái độ của hai bên là điều kiện cho phép các cuộc đàm phán tiếp tục để thông qua một loạt các thỏa thuận thương mại nhỏ làm nền tảng cho một FTA toàn diện trong tương lai.

Nguồn: Jdsupra

Từ khóa: COVID-19, thúc đẩy, Anh, EU, ký kết, hiệp định thương mại tự do, hậu Brexit