Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Australia có thể hoàn tất một thỏa thuận thương mại tự do với Liên minh châu Âu, tuy nhiên nước này có thể phải đối mặt với nghi ngờ chính trị ngày càng tăng dành cho các FTA trên lục địa, một cựu đàm phán thương mại hàng đầu của khối đã cảnh báo.

Bà Cecilia Malmström, từng là Ủy viên Thương mại EU cho đến cuối năm ngoái – người đứng đầu các cuộc đàm phán FTA với Canberra - cho biết tình hình ngày càng khó khăn hơn khi Brussels đẩy mạnh các thỏa thuận thông qua chính phủ và nghị viện quốc gia châu Âu.

Bà cảnh báo mong muốn ngày càng tăng của các chính trị gia châu Âu về liên kết các thỏa thuận thương mại với các mục tiêu khí hậu và bền vững, và sự ảnh hưởng liên tục của các chiến dịch lobby bảo vệ người nông dân của lục địa.

Điều này đã làm chậm lại các FTA của EU với Canada và khối thương mại Nam Mỹ Mercosur. FTA của Australia được hiểu bị giới hạn trong các khu vực mà Brussels toàn quyền, vì vậy FTA này chỉ cần được nghị viện châu Âu thông qua. Nhưng diễn biến chính trị đang trở nên căng thẳng hơn.

Canberra và Brussels đã tổ chức một vòng đàm phán khác vào tuần trước, lần thứ hai trong năm và vòng đàm phán trực tuyến đầu tiên.

Trưởng đoàn đàm phán của EU, Helena König, cho biết ngay từ đầu vòng đàm phán mới nhất rằng việc duy trì "tính liên tục và xung lực" là rất quan trọng, vì việc loại bỏ các rào cản thương mại là "cần thiết hơn bao giờ hết trong tình hình hiện nay".

Đức sắp đảm nhiệm vị trí chủ tịch luân phiên sáu tháng của EU và gần đây đã đưa ra một tuyên bố cho biết họ sẽ ưu tiên các FTA với Indonesia, Australia và New Zealand, với mục tiêu hoàn thành vào năm 2021.

Bà Malmström, hiện là giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Gothenburg, khẳng định rằng mặc dù các cuộc thảo luận về nông nghiệp, khí hậu và tính bền vững là khó có thể diễn ra, một thỏa thuận là có thể đạt được.

“Australia là một người bạn, một đối tác, một đồng minh - Tôi nghĩ Australia sẽ tiếp tục như thế và tôi không thấy bất kỳ rủi ro nào về việc không kết thúc được thỏa thuận,” bà trả lời trên The Australian Financial Review.

“Nhưng có một vấn đề chính trị khiến các thỏa thuận phải được phê chuẩn ngay. Các quốc gia như Hà Lan đang có những vấn đề lớn tại quốc hội của họ.”

Từ chối FTA

Thượng viện Hà Lan đang chuẩn bị cho một cuộc bỏ phiếu quyết định về phê chuẩn thỏa thuận thương mại tự do Canada-EU, CETA, đã kết thúc đàm phán vào năm 2016.

“Nếu bỏ phiếu chống đối CETA, thỏa thuận sẽ chết”, Ủy viên Thương mại EU Phil Hogan nói với các thượng nghị sĩ Hà Lan tuần trước. “Không có kế hoạch B.”

Vào tháng Hai, CETA hầu như không được hạ viện Hà Lan thông qua - ở một đất nước thường được coi là ủng hộ mạnh mẽ cho thương mại tự do. Các chính trị gia băn khoăn rằng thỏa thuận không đủ đảm bảo thương mại tuân thủ các tiêu chuẩn khí hậu và các mục tiêu bền vững khác.

Đầu tháng này, tờ Financial Times cho biết các bộ trưởng kinh tế của Hà Lan và Pháp đã đưa ra một báo cáo chung đề nghị EU nên xem xét việc tăng thuế đối với các đối tác thương mại không đáp ứng các cam kết phát triển bền vững.

“Các công cụ chính sách thương mại có thể tạo ra đòn bẩy bổ sung nhằm thực thi các tiêu chuẩn lao động và môi trường quốc tế,” báo cáo cho biết.

Trong khi đó, Pháp và Ireland đã từ chối phê chuẩn thỏa thuận mà EU đã ký với nhóm các quốc gia Nam Mỹ (Mercosur) vào năm ngoái, bên cạnh lý do môi trường, có lẽ hai nước đang muốn bảo vệ cho người nông dân của nước họ.

“Có cảm giác rằng thương mại đang hướng tới tính bền vững nhiều hơn, nhưng thương mại phải có trách nhiệm lớn hơn để hoàn thành các Mục tiêu Thiên niên kỷ”, bà Malmström nói.

“Về cơ bản, chúng ta đang đi theo hướng đó, trên toàn thế giới. Điều này lại được kết hợp với ngành nông nghiệp quy mô lớn luôn lo lắng về cạnh tranh."

Một xu hướng chính trị mới nổi khác ở châu Âu là “chủ quyền kinh tế quốc gia”: mong muốn cải tổ chuỗi cung ứng, hạn chế đầu tư và mua bán sáp nhập, và đẩy các công ty thành “nhà vô địch châu Âu” có khả năng đối đầu với các đối thủ đến từ Mỹ và Trung Quốc.

Hôm thứ ba (AEST), Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã công bố kế hoạch chi tiết về nền kinh tế EU sau đại dịch, kêu gọi “một nền tảng công nghiệp và nền kinh tế chủ quyền có tính linh hoạt”.

“Đây là một quan điểm mà chúng ta thỉnh thoảng thấy ở châu Âu trong một thời gian, nhưng giờ đây quan điểm này ngày càng được củng cố bởi xu hướng ủng hộ gia tăng chủ quyền công nghiệp, chủ nghĩa bảo hộ, điều này rất đáng lo ngại”, bà Malmström nói.

“Toàn bộ hệ thống thương mại sẽ thay đổi sau đó, chúng tôi nhận thấy rằng chuỗi giá trị và chuỗi phân phối đang được đa dạng hóa, và nhiều công ty lớn và nhỏ với vai trò các nhà xuất khẩu đang cố gắng giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường châu Á.”

Mặc dù có một số sự thúc đẩy bởi tự động hóa và trí tuệ nhân tạo, giúp giảm chi phí sản xuất outsource so với các thị trường lao động giá rẻ như Trung Quốc, bà Malmström nói rằng sự thay đổi trong lợi thế so sánh sẽ không phổ biến.

“Nếu cho rằng chúng ta có thể phục hồi mà không cần đến thương mại, đó là ảo tưởng. Để quay lại nền kinh tế tự cung tự cấp - chúng ta còn cách hiện thực đó rất xa. Đây là một lập luận rất nguy hiểm”, bà nói.

“Nếu EU muốn đóng vai trò củng cố và cải cách hệ thống đa phương, thì EU phải đáng tin cậy ở sân sau của chính họ. Vì vậy, chúng ta kỳ vọng mọi chuyện sẽ được kết thúc.”

Nguồn: Financial Review

Từ khóa: Hiệp định tự do thương mại, hội nhập kinh tế