Chiến tranh thương mại: Trump đang hướng đến đâu?

20.05-01

Tổng thống Trump đã đe dọa sẽ xé toang thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung và không loại trừ khả năng tăng thuế, nếu các chuyên gia không phải là người Trung Quốc không thể truy xét nguồn gốc của Covid-19. Mặc dù chúng tôi cho rằng Trump thích gây áp lực bằng lời nói, khả năng Mỹ áp các biện pháp mới chắc chắn đang tăng lên.

Sự trở lại của các mối đe dọa

Khả năng của một cuộc chiến thương mại khác đã trở lại. Tổng thống Trump tuyên bố sẽ chấm dứt thỏa thuận giai đoạn một nếu Trung Quốc không tuân thủ mục tiêu tăng nhập khẩu từ Mỹ với trị giá 200 tỷ USD vào cuối năm 2021. Một lần nữa chúng ta đã chứng kiến Trump sẵn sàng áp dụng mức thuế tăng vọt (hoặc ít nhất là đe dọa sử dụng chúng) cho các lĩnh vực chính sách khác bên cạnh lĩnh vực thương mại. Ông gọi việc tăng thuế là ‘biện pháp cuối cùng’ nếu Trung Quốc không cho phép các chuyên gia không phải là người Trung Quốc tham gia vào việc truy xét nguồn gốc của Covid-19.

Bộ trưởng Thương mại Wilbur Ross cũng đã làm tăng căng thẳng thương mại bằng cách khởi xướng một cuộc điều tra an ninh quốc gia theo mục 232 về nhập khẩu (một phần) máy biến áp và bộ điều chỉnh máy biến áp.

Các biện pháp phi thuế quan

Cũng như thuế quan, chính phủ Mỹ đang chú ý đến những cách khác để gia tăng thêm áp lực. Ý tưởng mới nhất tại Đồi Capitol là gây phương hại Trung Quốc bằng cách ra lệnh cho quỹ hưu trí liên bang không đầu tư vào tài sản tài chính của Trung Quốc. Năm ngoái, một ý tưởng tương tự đã được đưa ra khi chính phủ Mỹ đe dọa đóng cửa thị trường tài chính Mỹ đối với các công ty Trung Quốc nhằm gây rắc rối cho nguồn tài trợ của họ.

Các khuyến khích để ngăn cản các công ty Mỹ đầu tư trực tiếp vào Trung Quốc và hạn chế đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vào Mỹ là những lựa chọn khác để gây áp lực kinh tế đối với Trung Quốc.

Lựa chọn ‘hạt nhân’ mặc định về nợ của chính phủ Mỹ, trong đó Trung Quốc là chủ sở hữu lớn nhất thế giới, đôi khi cũng được đưa ra trong cuộc thảo luận công khai. Điều này dường như không thể xảy ra bởi vì nó có thể có tác động đáng kể đối với xếp hạng tín dụng của Mỹ và kể cả chi phí tài trợ cho khoản nợ chính phủ ngày càng tăng của nước Mỹ.

Nên hành xử ra sao với Trung Quốc?

Câu hỏi trị giá triệu đô là liệu Tổng thống Trump sẽ tiếp tục gây áp lực bằng lời nói, hay theo dõi và tăng thuế lần nữa, hay thực hiện các biện pháp bảo hộ thay thế.

Liên quan đến sự tuân thủ thỏa thuận giai đoạn một của Trung Quốc, chúng tôi không hy vọng Tổng thống Trump sẽ có động thái trong ngắn hạn. Mặc dù lời kêu gọi đàm phán lại thỏa thuận thương mại xuất hiện nhiều trên các mặt báo Trung Quốc, cho đến nay chính phủ Trung Quốc đã không yêu cầu điều này. Sau cuộc điện đàm tuần trước giữa Phó Thủ tướng Lưu Hạc và đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer, Bộ Thương mại Trung Quốc xác nhận họ đang tiếp tục thực hiện thỏa thuận này.

Nhập khẩu của Trung Quốc từ Mỹ (và các nước khác) đã sụt giảm trong năm nay do nhu cầu Trung Quốc giảm mạnh bởi đại dịch Covid-19. Cuộc khủng hoảng dường như đủ điều kiện để một bên viện dẫn đến một điều khoản trong thỏa thuận giai đoạn một, 'trong trường hợp thảm họa tự nhiên hoặc sự kiện không lường trước được nằm ngoài sự kiểm soát của các bên, làm trì hoãn việc tuân thủ kịp thời nghĩa vụ của một bên ... các bên sẽ tham khảo ý kiến của nhau '.

Việc các nhà chức trách Trung Quốc không đưa ra quan điểm này để gây áp lực công khai nhằm đàm phán lại với Mỹ có thể được coi là dấu hiệu của ý định tốt. Cùng với giọng điệu tích cực từ các nhà đàm phán Mỹ Lighthizer và Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin sau cuộc điện đàm với Lưu Hạc, chẳng có dấu hiệu nào cho thấy Trung Quốc đang cố tình né tránh thỏa thuận này.

Có ý kiến rằng, rõ ràng là không thực tế để mong đợi, giữa cuộc suy thoái sâu sắc nhất kể từ những năm 1930, Trung Quốc có thể đẩy mạnh nhập khẩu 200 tỷ đô la Mỹ trong vòng hai năm. Vì vậy, sẽ không có gì hợp lý hơn khi Mỹ nới lỏng thời gian cho Trung Quốc, chẳng hạn như bằng cách hạ thấp mục tiêu cho năm nay (76 tỷ đô la Mỹ), và đồng ý rằng mục tiêu 200 tỷ đô la nhập khẩu thêm từ Mỹ phải đạt được tại một thời điểm sau đó.

Bên cạnh đó, trong khi Trung Quốc không nhập khẩu nhiều từ Mỹ như mục tiêu ban đầu, thì Trung Quốc sẽ không xuất khẩu đến bất kỳ nước nào nhiều như nước Mỹ, quốc gia có thâm hụt hàng hóa với Trung Quốc thấp hơn 33% so với năm 2019. Điều này giảm đáng kể thâm hụt thương mại song phương của Mỹ với Trung Quốc. Sự cải thiện trong cán cân thương mại song phương đã bắt đầu vào năm ngoái, trước khi đại dịch tấn công nền kinh tế thế giới. Đó là một phần kết quả mức thuế quan của Trump. Vì vậy, ông có thể sử dụng điều này để tuyên bố rằng cuộc chiến thương mại với Trung Quốc đã thành công, giúp ông không phải đòi hỏi thêm những điều không thể trong thời điểm khó khăn này.

Tuy nhiên, vào thứ tư tuần trước, Trump nói rằng ông ‘không quan tâm đến việc đàm phán lại’ thỏa thuận. Điều đó có nghĩa là việc tăng thuế hay các biện pháp khác để gây phương hại cho Trung Quốc đang diễn ra? Không phải ngay lập tức, đó là theo quan điểm của chúng tôi.

Đổ lỗi cho cuộc khủng hoảng kinh tế

Năm ngoái, Trump có thể chỉ trích các nhà phê bình, những người cho rằng các biện pháp tăng thuế đã làm tổn thương thị trường chứng khoán và gây ra sự suy thoái trong sản xuất, chỉ bởi các chỉ số thị trường chứng khoán đạt mức điểm cao nhất mọi thời đại và ghi nhận tỷ lệ thất nghiệp thấp. Nhưng lần này, nền kinh tế nói chung đang ở trong tình trạng bị tàn phá.

Vì vậy, từ quan điểm kinh tế, sẽ rất rủi ro khi Trump thực hiện các biện pháp không được hầu hết các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ hoan nghênh. Ông sẽ nhận được ít sự ủng hộ nếu ông bị cáo buộc chèo lái nền kinh tế Mỹ vào một hố đen lần nữa.

Do đó, chúng tôi hy vọng Trump sẽ chờ đợi thêm chút nữa, để xem liệu áp lực bằng lời nói của ông đối với Trung Quốc có hiệu quả hay không, để ông có thể tiếp tục tuyên bố rằng ông đã thương lượng một ‘thỏa thuận tuyệt vời’ với Trung Quốc hay không.

Các lý do khác để tăng thuế dài hạn

Tuy nhiên, nguy cơ Trump thực hiện các biện pháp bảo hộ mới chắc chắn đã tăng lên. Trump hiện không được đánh giá cao trong các cuộc thăm dò. Khi nền kinh tế đang ở trong tình trạng tồi tệ và vẫn còn lâu mới khỏe mạnh trong ngày bầu cử, Trump có thể ưu tiên cho những cân nhắc phi kinh tế.

Nếu Tổng thống Trump nghĩ rằng thỏa thuận với Trung Quốc là con bài cho cuộc khủng hoảng hiện tại và có khả năng tăng cơ hội tái đắc cử của ông, thì một thông báo về các biện pháp bảo hộ mới là một lựa chọn khó khăn, đặc biệt là nếu cuộc xung đột với Trung Quốc về việc tìm kiếm nguồn gốc của Covid- 19 virus leo thang. Nếu Trump cảm thấy Trung Quốc hành xử bất công và Mỹ có thể đưa các quốc gia khác lên cùng chuyến tuyến, ông có thể sẽ tiến hành một đợt tăng thuế khác. Trump sau đó có thể thể hiện mình là một nhà lãnh đạo toàn cầu.

Nguồn: THINK

Từ khóa: Chiến tranh thương mại, khủng hoảng kinh tế, Covid-19