Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Một cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương đang thấp thoáng hiện ra. Sau khi chính thức ký kết hiệp định thương mại giai đoạn một với Trung Quốc, Tổng thống Trump đã bắt đầu chuyển hướng sang Châu Âu, và tăng cường những lời đe dọa thuế quan. Mặc dù đã có những tuyên bố tích cực từ Mỹ và Châu Âu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới, khả năng thiết lập một thỏa thuận giữa hai bên vẫn mịt mờ, vì những lời đe dọa thương mại của Trump và các yêu sách để ký kết thỏa thuận.

Mục tiêu của Trump là cắt giảm thâm hụt thương mại với Châu Âu, siết chặc chính sách với Iran, và đàm phán một thỏa thuận tốt hơn. Trump từng tuyên bố rằng cạnh tranh với Trung Quốc là ưu tiên hàng đầu của ông. Tuy nhiên, để có thể cạnh tranh hiệu quả với Trung Quốc, ông cần có sự hỗ trợ từ các đồng minh Châu Âu. Nếu nước Mỹ bước vào một cuộc chiến thương mại với Châu Âu, thì chỉ có Trung Quốc là người hưởng lợi.

Chính sách thương mại hiện tại của Mỹ với Châu Âu cũng đang có nhiều bất ổn. Từ năm 2018, thuế quan đã bắt đầu tăng lên đối với nhôm và thép Châu Âu. Mùa xuân năm ngoái, ông Trump cũng kêu gọi áp thuế lê ô tô Châu Âu, một lời đe dọa mà ông vừa nhắc lại để gây áp lực buộc Châu Âu khởi động cơ chế giải quyết tranh chấp trong thỏa thuận hạt nhân với Iran. Khi Pháp áp thuế lên các dịch vụ kỹ thuật công nghệ, chính quyền Trump đã đe dọa áp thuế quan lên 2 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Pháp. Ông Trump thậm chí cho rằng Châu Âu còn tệ hơn Trung Quốc trong các vấn đề thương mại. Những lời đe dọa thuế quan không rõ ràng của Trump đang làm tăng khả năng bùng nổ chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Châu Âu.

Một cuộc chiến thương mại với Châu Âu sẽ chỉ làm xói mòn sâu hơn mối quan hệ thương mại mỏng manh giữa hai bờ Đại Tây Dương. Với sự nổi lên của Trung Quốc hiện tại, Châu Âu rõ ràng cần thêm nguồn lực để cạnh tranh với Trung Quốc, nhưng độ tín nhiệm lẫn nhau giữa hai khu vực bên bờ Đại Tây Dương từ trước đế nay luôn ở mức thấp. Chỉ 26% số đồng minh Châu Âu đặt niềm tin vào chính sách đối ngoài toàn cầu của tổng thống Trump. Có những dấu hiệu cho thấy, sự sụt giảm lòng tin giữa Washington và Brussels đang kiềm hãm khả năng cạnh tranh của hai khu vực với Trung Quốc. Chiến dịch bài trừ Huawei của Mỹ gần như không đạt được thành công tại Châu Âu, ngay cả khi nhiều người Châu Âu tin rằng lợi ích kinh tế của họ cũng tương đồng với Mỹ, và họ cũng quan ngại sâu sắc về cách các công ty Trung Quốc thao túng dữ liệu cá nhân. Một số nước châu Âu đã cho phép sử dụng thiết bị Huawei trong mạng lưới 5G của họ, mặc cho những nỗ lực ngăn cản của Mỹ.

Với việc xem nhẹ tầm quan trọng của mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương, Mỹ đang đi ngược với mục tiêu mà họ mong muốn đạt được. Washington sẽ phải hợp tác với các đồng minh Châu Âu để thiết lập một trật tự mới đối với hoạt động xuất khẩu công nghệ. Mặc dù Mỹ đã bắt đầu áp dụng các biện pháp quản lý đối với những loại công nghệ mới và then chốt, nhưng nước này không phải là nhà cung ứng duy nhất của nhiều loại công nghệ quan trọng. Ví dụ, có một công ty của Hà Lan là nhà cung ứng máy quang khắc cực tím duy nhất trên toàn cầu. Chính phủ Hà Lan, sau một cuộc chiến dịch vận động quyết liệt, đã ngăn cản được hoạt động xuất khẩu của công ty này đến các nhà sản xuất chip Trung Quốc.

Nếu Mỹ muốn ngăn cản Trung Quốc chiếm đoạt những loại công nghệ mới, họ sẽ cần phải hợp tác với các đồng minh Châu Âu. Căng thẳng thương mại leo thang chỉ khuyến khích các nước Châu Âu quay lưng với Mỹ và tăng cường quan hệ kinh tế với Trung Quốc. Và Trung Quốc thì luôn mong muốn có được một mối quan hệ hợp tác thương mại thân thiết với Châu Âu. Trung Quốc đang là đối tác thương mại quan trọng của Châu Âu, giá trị thương mại hàng hóa song phương đã tăng gần 35% trong thập kỷ qua. Một cuộc chiến thương mại giữa hai bờ Đại Tây Dương sẽ làm tăng độ hấp dẫn cho Trung Quốc, và khiến Châu Âu càng nhún nhường trước những chính sách thương mại nguy hiểm của Trung Quốc. Mặc dù một nghiên cứu mới đây phát hiện rằng, đa số người dân Châu Âu xem Trung Quốc là một đối thủ về kinh tế, nhưng thái độ của họ dành cho mối quan hệ với Trung Quốc là khá đa dạng.

Trong khi những quốc gia dễ dãi như Ý và Hungary luôn mở cửa với Trung Quốc, những đồng minh châu Âu thân cận như Đức cũng đang cân nhắc lợi ích từ một mối quan hệ kinh tế thân thiết hơn với Trung Quốc. Một nghiên cứu mới đây cho thấy, hơn 40% người Đức tin rằng Trung Quốc là một đối tác đáng tin cậy hơn Mỹ. Khi Châu Âu chuẩn bị bước vào một giai đoạn kinh tế giảm tốc, nhiều khả năng họ sẽ cân nhắc phát triển mối quan hệ kinh tế với Trung Quốc, kể cả khi phải đánh đổi chấp nhận những chính sách thương mại không lành mạnh từ nước này. Và tất cả những điều này chỉ có lợi cho Trung Quốc.

Thực tế, nếu đối đầu với Trung Quốc là ưu tiên hàng đầu của Mỹ, thì một cuộc chiến thương mại với Châu Âu hoàn toàn là một bước đi sai lầm. Leo thang với Châu Âu sẽ khiến chính phủ xao lãng sự tập trung vào Trung Quốc, và càng làm xói mòn lòng tin với các đồng minh Châu Âu trong một thời điểm quan trọng khi nhiều nước Châu Âu đang đứng giữa những lựa chọn cho tương lai mối quan hệ kinh tế của họ với Trung Quốc và liệu có nên bài trừ Huawei khỏi mạng lưới 5G của họ. Muốn đối đầu với Trung Quốc, Mỹ phải hợp tác với các đồng minh Châu Âu, thay vì gây khó dễ. Ngăn chặn một cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương là nhiệm vụ bắt buộc, để đảm bảo Trung Quốc không giành phần thắng trong vòng đấu quan trọng này.

Nguồn: The Hill

Từ khóa: Chiến tranh thương mại, tự do thương mại, khủng hoảng kinh tế toàn cầu