Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Tổng thống Donald Trump và các lãnh đạo của phe Dân chủ đã thống nhất thông qua hiệp định thương mại mới giữa Mỹ, Mexico và Canada, hay còn gọi là NAFTA thế hệ mới.

Việc thông qua hiệp định thương mại mới, hay được gọi là Thỏa thuận Mỹ - Mexico - Canada (USMCA), sẽ là một chiến thắng đáng kể cho cả Trump - vì đây là một trong những lời hứa trong chiến dịch tranh cử của ông - và đảng Dân chủ, những người muốn thể hiện vai trò lập pháp, ngay cả khi họ chuẩn bị luận tội Tổng thống.

Vậy USMCA khác với Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) như thế nào và tại sao cần quan tâm?

Mặc dù văn bản sửa đổi cuối cùng của USMCA vẫn chưa được công bố, nhưng thỏa thuận chi tiết được công bố vào tháng 5 có nhiều điều chỉnh so với phiên bản trước đó. Là một nhà kinh tế nông nghiệp nghiên cứu thương mại, tôi tin rằng có ba thay đổi đặc biệt đáng chú ý.

Đối xử tương hỗ cho các sản phẩm sữa

Kể từ năm 1994, Mỹ và Canada đã giảm thuế và các hạn chế thương mại khác đối với hầu hết các sản phẩm nông nghiệp. Nhưng có một vài trường hợp ngoại lệ, đáng chú ý nhất là sữa.

Sữa là một sản phẩm đặc biệt thường xuất hiện trong các cuộc đàm phán kéo dài cả năm giữa ba nước. Cả Mỹ và Canada đều có lịch sử lâu dài về các chính sách bảo hộ, như trợ cấp cho nông dân chăn nuôi bò sữa và thiết lập hạn ngạch nhập khẩu sữa. Thuế quan của Canada đối với một số sản phẩm có thể lên tới 300%.

USMCA mới bắt đầu thay đổi điều đó, đại diện cho một chiến thắng nhỏ nhưng quan trọng đối với cả hai quốc gia, đặc biệt là phía Mỹ.

Theo thỏa thuận mới, Canada sẽ dỡ bỏ một số biện pháp bảo vệ ngành công nghiệp sữa của nước này, như cho phép miễn thuế nhiều sản phẩm sữa, bơ, phô mai và các sản phẩm sữa khác từ Mỹ vào Canada, với điều kiện đối xử tương hỗ cho sữa xuất khẩu từ Canada sang Mỹ.

Sản xuất tại Bắc Mỹ

Thỏa thuận mới cũng tạo ra những thay đổi lớn cho các nhà sản xuất ô tô, với hy vọng đảm bảo nhiều xe và phụ tùng được sản xuất tại Bắc Mỹ.

Bắt đầu từ năm 2020, để đủ điều kiện áp dụng thuế quan bằng 0 khi qua biên giới, ô tô hoặc xe tải phải có 75% linh kiện được sản xuất tại Canada, Mỹ hoặc Mexico, tăng từ mức 62,5% hiện tại.

Đáng chú ý hơn, các bên đàm phán đã đề ra một yêu cầu mới rằng, từ 40% đến 45% các thành phần của xe phải được sản xuất bởi những lao động kiếm được ít nhất 16 đô la Mỹ mỗi giờ, cao hơn khoảng ba lần so với mức lương trung bình hiện tại của công nhân ô tô Mexico.

Sự thay đổi này là rất lớn, đặc biệt đối với những lao động được trả lương thấp ở Mexico. Nhưng nó có thể dẫn đến những thách thức đối với việc thực thi luật lao động và làm tăng chi phí ô tô được sản xuất ở cả ba quốc gia.

Theo kịp thời đại

Xã hội đã trải qua những thay đổi công nghệ đáng kể, kể từ khi NAFTA có hiệu lực vào năm 1994. Trước đó, internet vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, trong khi điện thoại thông minh và xe tự lái hầu như là những thứ chưa thể tưởng tượng được.

Đó là lý do tại sao việc hiện đại hóa - cập nhật các quy tắc và tiêu chuẩn để theo kịp thời đại - là một cập nhật quan trọng và tích cực cho thỏa thuận thương mại gắn chặt các nước Bắc Mỹ lại với nhau.

Trong khi NAFTA là hiệp định thương mại đầu tiên bao gồm các biện pháp bảo vệ sở hữu trí tuệ, thì tốc độ thay mau chóng của thời đại khiến việc hiện đại hóa các điều khoản trở nên cấp thiết.

Thỏa thuận mới bao gồm các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ hơn cho nhãn hiệu và các bằng sáng chế trong các lĩnh vực như công nghệ sinh học, dịch vụ tài chính và tên miền - tất cả đều đã phát triển đáng kể trong một phần tư thế kỷ qua. Thỏa thuận cũng bao gồm các điều khoản mới điều chỉnh việc mở rộng thương mại kỹ thuật số và đầu tư vào các sản phẩm và dịch vụ sáng tạo.

Một cách riêng biệt, các nhà đàm phán đã đồng ý cập nhật các tiêu chuẩn lao động và môi trường, vốn không phải là trung tâm của hiệp định năm 1994 nhưng là vấn đề tiêu biểu trong các hiệp định thương mại hiện đại. Các ví dụ bao gồm thực thi mức lương tối thiểu cho công nhân sản xuất ô tô, các tiêu chuẩn môi trường chặt chẽ hơn đối với xe tải Mexico và các quy tắc mới về đánh bắt cá để bảo vệ sinh vật biển.

Ngoài những thay đổi trên đây, có một vấn đề quan trọng của NAFTA vẫn sẽ được giữ nguyên, bởi sự kiên định của Canada. Chương 19 là cơ chế giải quyết tranh chấp cho phép các quốc gia tìm kiếm biện pháp xử trí đối với việc vi phạm quy tắc đã đề ra. Cơ chế này giống như một “tòa án thương mại”, khiến việc thách thức các chính sách của một quốc gia khác trở nên dễ thở hơn.

Mặc dù Thượng viện Mexico đã phê chuẩn USMCA vào đầu năm nay, hiệp định này vẫn cần sự chấp thuận từ Canada và Quốc hội Mỹ. Đảng Dân chủ và công đoàn lao động khăng khăng sửa đổi nội dung về việc thực thi quy định về lao động, môi trường và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Nội dung mới được sửa đổi được Trump và Đảng Dân chủ đồng thuận đã thông qua những vấn đề này, và hiện đã sẵn sàng để được cả ba nước chấp thuận.

Nhìn chung, tôi tin rằng NAFTA mới chắc chắn là phiên bản hiện đại và cập nhật so với bản cũ, và Bộ Nông nghiệp Mỹ đã mô tả đây là một trong những hiệp định thương mại thành công nhất trong lịch sử.

Nguồn: The Conversation

Từ khóa: ba điều chỉnh, quan trọng nhất, NAFTA mới, lý do, tại sao, quan trọng