Pakistan sử dụng sắc lệnh đặc biệt để thúc đẩy Vành đai và Con đường của Trung Quốc

PakistanTrungQuoc

Việc thành lập cơ quan đặc trách nhiều quyền lực và miễn giảm thuế quá mức đối với công ty đang khai thác cảng Gwadar có khả năng châm dầu vào lửa.

Chính phủ Pakistan, đứng đầu là Thủ tướng Imran Khan, đã vượt mặt cơ quan lập pháp và sử dụng sắc lệnh của Thủ tướng nhằm thành lập một cơ quan quyền lực mới để đẩy nhanh dự án Vành đai và Con đường, hay còn được gọi biết đến với tên gọi Hành lang kinh tế Trung Quốc-Pakistan (CPEC). Chính phủ Pakistan cũng đã miễn thuế 23 năm cho công ty Trung Quốc đang khai thác cảng Gwadar, một trong những cơ sở hạ tầng quan trọng thuộc dự án.

Những quyết định này của chính phủ có thể sẽ gây thêm nhiều tranh cãi cho CPEC, vì các đảng đối lập của Pakistan đã bác bỏ dự án này.

Cơ quan đặc trách CPEC sẽ được trao quyền đưa ra quyết định về các dự án CPEC trên cả nước, vượt qua thẩm quyền của chính quyền các tỉnh. Trong quá khứ, giới chức Trung Quốc đã nhiều lần phàn nàn rằng nạn quan liêu ở Pakistan đang làm chậm lại tiến độ các dự án CPEC. Việc thành lập cơ quan đặc trách CPEC sẽ đóng vai trò như cơ chế một cửa, tránh nạn quan liêu.

Việc miễn giảm thuế 23 năm dành cho Chinese Overseas Port Holding Company (COPHC) và các công ty Trung Quốc khác sẽ khuyến khích hoạt động khai thác tại cảng Gwadar. Theo thỏa thuận, COPHC sẽ nhận được 91% và chính phủ Pakistan sẽ nhận được 9% lợi nhuận từ các hoạt động khai thác cảng Gwadar. Quyết định miễn giảm thuế 23 năm đồng nghĩa với việc chính phủ liên bang Pakistan từ bỏ doanh thu thuế từ các hoạt động tại cảng Gwadar.

Các đảng đối lập hàng đầu của Pakistan, Liên đoàn Hồi giáo Pakistan-Nawaz và Đảng Nhân dân Pakistan, đã bác bỏ quyết định của chính phủ, gọi các động thái này là bất hợp pháp và vi hiến.

Ahsan Iqbal, một cựu bộ trưởng liên bang, nói với truyền thông rằng cơ quan đặc trách CPEC được thành lập bằng cách sử dụng luật pháp cửa sau và đó là lý do tại sao đảng của ông sẽ không chấp nhận điều đó. Ông cáo buộc rằng việc vượt mặt quốc hội và thực thi quyền lực thông qua sắc lệnh là một nỗ lực có chủ ý khiến CPEC gây tranh cãi.

Iqbal từng là người ủng hộ CPEC trong chính phủ tiền nhiệm và là người ủng hộ mạnh mẽ nhất cho dự án. Ông được đại sứ Trung Quốc gọi là "Anh hùng CPEC". Nhưng giờ đây, sau khi thành lập cơ quan đặc trách CPEC thông qua sắc lệnh của Thủ tướng, ông đã trở thành người phản đối cách tiếp cận của chính phủ đối với CPEC. Điều này cho thấy hai động thái liên quan đến CPEC của chính phủ đã phản tác dụng.

Thượng nghị sĩ Mir Kabeer Ahmed Muhammad Shahi là thành viên thuộc ủy ban đặc biệt của Thượng viện về CPEC. Ông nói với Nikkei Asian Review rằng việc thành lập cơ quan đặc trách CPEC đã được thảo luận trong một ủy ban đặc biệt của Thượng viện, và các thành viên đã phản đối ý tưởng này. Sau đó, chính phủ đã thành lập cơ quan bằng cách sử dụng một sắc lệnh vượt qua sự xem xét của Thượng viện.

Thượng nghị sĩ Kabir, đến từ Balochistan, cáo buộc rằng việc thành lập cơ quan đặc trách CPEC là một nỗ lực của Islamabad nhằm giành lấy quyền lực và kiểm soát tài nguyên của các tỉnh. "CPEC đã gây tranh cãi và động thái này càng khiến vấn đề gây tranh cãi hơn", ông nói.

Malik Siraj Akbar, một nhà phân tích Balochistan có trụ sở tại Washington, D.C., tin rằng các động thái này là một nỗ lực của chính phủ nhằm làm mất uy tín của đảng cầm quyền tiền nhiệm PML-N, vốn đã ký thỏa thuận CPEC với Trung Quốc. "Động thái hành động đơn phương của chính phủ PTI mà không tham khảo ý kiến từ các bên liên quan rõ ràng [làm mất uy tín của chính phủ PML-N]," ông nói với Nikkei.

Quyết định bất ngờ ban hành hai sắc lệnh của Tổng thống được công bố vào đêm trước chuyến thăm của Thủ tướng Khan tới Bắc Kinh. Giới phân tích coi những động thái này là nỗ lực của chính phủ Pakistan nhằm bù đắp cho việc trễ nãi các dự án CPEC trong năm ngoái.

Michael Kugelman, Phó Giám đốc Chương trình Châu Á tại Trung tâm Wilson, tin rằng tại thời điểm này, CPEC đã đánh mất một số xung lực, do Pakistan lo ngại về rủi ro thanh toán của dự án. "Islamabad có động lực rất mạnh mẽ để báo cho Bắc Kinh rằng họ vẫn duy trì cam kết với CPEC và tốt hơn là có thể công bố hai sắc lệnh mới về CPEC, vốn dĩ có lợi cho CPEC theo cách rất lớn", ông nói với Nikkei Asian Review.

Akbar tin rằng phần lớn các thách thức ban đầu của CPEC xuất hiện trên mặt trận an ninh, nhưng hiện tại có vẻ như sự thiếu kinh nghiệm, cách tiếp cận và quản lý dự án không hiệu quả trong chính phủ PTI đang làm chậm lại các công việc của CPEC.

Ông tin rằng việc thành lập cơ quan đặc trách CPEC tạo ra sự bù đắp cho cách tiếp cận không hiệu quả của chính phủ PTI với CPEC cho đến nay. "Những sắc lệnh này cũng sẽ hướng tới các công ty Trung Quốc, bởi vì các công ty Trung Quốc nhận thấy tiến trình dân chủ quá chậm chạp và bực bội về cách hoàn thành công việc ở Pakistan," ông nói.

Trong quá khứ, CPEC đã bị chỉ trích, phần lớn do thiếu minh bạch xung quanh nội dung các thỏa thuận. Văn bản đầy đủ của các thỏa thuận CPEC vẫn chưa được công bố mặc cho yêu cầu từ phương tiện truyền thông, người dân và chính trị gia.

Kugelman tin rằng việc vượt mặt quốc hội để thành lập cơ quan đặc trách CPEC là điều đáng tiếc nhưng không đáng ngạc nhiên. "Đến thời điểm này, phần lớn những vấn đề về CPEC đã không rõ ràng, với rất ít tranh luận công khai về những gì đang diễn ra, và những động thái mới nhất này là sự tiếp nối của những chính sách trước đó", ông nói. Ông nói thêm rằng việc sử dụng sắc lệnh, từ chối quốc hội và bỏ qua các cuộc tranh luận, chắc chắn sẽ làm tăng thêm mối bất bình từ những người chỉ trích CPEC, những người tin rằng có điều gì đó bất bình đẳng và bất công liên quan đến dự án.

Nguồn: Asia Nikkei Review

Từ khóa: Pakistan, sử dụng, sắc lệnh đặc biệt, thúc đẩy, Vành đai và Con đường, Trung Quốc