Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trung Quốc đã thua trong cuộc chiến thương mại với Mỹ. Mặc dù chúng ta sẽ không bao giờ được nghe chính quyền Trung Quốc, đặc biệt là Chủ tịch Tập Cận Bình, thừa nhận điều đó, nhưng bằng chứng đã có ở khắp mọi nơi và ngày càng trở nên thuyết phục.

Reuters gần đây đã trích dẫn số liệu do chính chính quyền Trung Quốc công bố, cho thấy tình trạng giảm tốc kinh tế của Trung Quốc trong tháng 8 còn tệ hơn, khi mà “tăng trưởng của khu vực sản xuất công nghiệp đã ở mức thấp nhất trong 17,5 năm qua vì thấm đòn từ thương chiến và vì nhu cầu trong nước sụt giảm. Số liệu bán lẻ và đầu tư cũng xấu đi”. Bất chấp kết quả tệ hại trên, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường vẫn quả quyết cho rằng Trung Quốc sẽ đạt được tỷ lệ tăng trưởng 6 – 6.5% trong năm nay.

Mặc dù chính quyền Trung Quốc đang cố trưng ra một viễn cảnh kinh tế màu hồng để thỏa mãn các mục tiêu chính trị, hầu hết những nhà quan sát Trung Quốc tin rằng, phát biểu của Thủ tướng Lý là đi ngược với sự thật, và cho rằng tình hình kinh tế thực sự còn tệ hơn nhiều.

Nghiên cứu từ viện Brookings ước tính, Trung Quốc đã thổi phồng tăng trưởng GDP thêm gần 2% mỗi năm trong giai đoạn 2008-2016. Vì vậy, trong thực tế, đã gần một thập kỷ qua, Trung Quốc chưa từng chạm mức tăng trưởng 6%/năm. Hơn nữa, quy mô kinh tế thực sự của Trung Quốc trong năm 2018 ước đạt 10.9 nghìn tỷ USD, thấp hơn 18% so với số liệu chính thức do nước này công bố là 13.4 nghìn tỷ USD.

Các mức thuế của tổng thống Donald Trump đã giáng đòn mạnh vào nền kinh tế Trung Quốc vốn đang trên đà suy giảm, vì vậy, các tác động từ thuế là vô cùng to lớn. Chúng không chỉ làm giảm nhập khẩu từ Trung Quốc, mà có khiến các công ty nước ngoài chuyển chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc. Bắc Kinh đã hi vọng các biện pháp kích thích kinh tế, gồm giảm thuế thu nhập và nới lỏng tín dụng cho chính quyền địa phương và doanh nghiệp lớn, có thể làm giảm hoặc thậm chí xóa bỏ các tác động tiêu cực lên kinh tế Trung Quốc. Tuy nhiên, số liệu mới nhất là một hồi chuông cảnh tỉnh rằng những biện pháp kích thích trên không đủ để hấp thụ tác động từ thương chiến.

Bắc Kinh không thể dựa vào thị trường tiêu dùng trong nước để kích thích tăng trưởng kinh tế bởi vì giá thịt lợn đang tăng. Thịt lợn là một loại thực phẩm chính trong các hộ gia đình ở Trung Quốc. Kể từ khi thương chiến nổ ra, Trung Quốc đã áp thuế cao lên nông sản nhập khẩu từ Mỹ, trong đó, mức thuế đánh trên thịt lợn tăng từ 12% lên 62%. Trung Quốc hi vọng, làm tổn thương nông dân Mỹ có thể gây sức ép buộc Trump phải rút lui. Chiến lược đó hoàn toàn thất bại vì hai lý do sau: Đầu tiên, mặc dù nông dân Mỹ chịu thiệt hại và chỉ trích chiến tranh thương mại, sự ủng hộ của họ dành cho Tổng thống ngày một tăng lên. Bloomberg đưa tin rằng, “khoảng 67% nông dân cho biết họ sẽ ủng hộ ông Trump trong cuộc đua tranh chức tổng thống năm 2020”.

Thứ hai, bản thân ngành ngăn nuôi lợn của Trung Quốc cũng đang trải qua đợt dịch bệnh nặng nề nhất trong hàng thập kỷ qua (dịch tả lợn châu Phi). Chính quyền nước này đã bị chỉ trích vì các giải pháp kém hiệu quả nhằm dập tắt dịch bệnh. Theo ước tính, Trung Quốc có thể đã mất đến 50% đàn lợn vào cuối năm 2019. Giá thịt lợn đã tăng chóng mặt hơn 46% từ đó đến nay, và một số chuyên gia dự đoán giá cả có thể tiếp tục tăng hơn 80% vào năm tới. Thịt lợn tăng giá cũng đã đẩy giá cả các loại thịt khác tăng theo, làm tăng áp lực lạm phát lên tổng thể nền kinh tế. Người tiêu dùng Trung Quốc từ đó cũng giảm sự hứng thú và giảm khả năng chi tiêu cho các khoản mục hàng hóa khác. Vì thịt lợn đóng vai trò quan trọng trong khẩu phần ăn của người Trung Quốc, nước này có thể sẽ phải trả qua một cuộc biến động xã hội, nếu giá thịt lợn tiếp tục phi mã và nguồn cung thì tiếp tục thưa thớt.

Trung Quốc đã miễn tăng thuế cho một số mặt hàng nông sản của Mỹ, bao gồm đậu tương và thịt lợn từ ngày 17/9. Nhìn từ bên ngoài, đây được xem như một biện pháp nhằm tỏ thiện chí trước thềm cuộc thảo luận thương mại Mỹ - Trung vào tháng 10 tới. Nhưng thực chất, động thái này dường như có động cơ từ bên trong, bởi vì tất cả các nước xuất khẩu thịt lợn khác cộng lại cũng không thể bù đắp nguồn cung đang thiếu hụt ở Trung Quốc. Nói một cách đơn giản, Trung Quốc cần nguồn thịt heo từ Mỹ, và việc trì hoãn tăng thuế, về thực chất, là một sự thừa nhận gián tiếp rằng Trung Quốc sẽ không thể chịu đựng cuộc chiến này thêm chút nào nữa.

Trung Quốc đã từng hi vọng cách đơn giản nhất để thoát khỏi chiến tranh thương mại là chờ đợi cho đến khi Donald Trump hết nhiệm kỳ tổng thống vào năm 2020. Thế nhưng, Trung Quốc cần phải suy nghĩ lại về điều đó. Tại cuộc tranh luận tổng thống gần đây của Đảng Cộng Hòa, không một ứng viên nào đề xuất sẽ loại bỏ các mức thuế mà Trump đã áp lên Trung Quốc. Vì vậy, ngay cả khi Trump rời khỏi chức Tổng thống, Trung Quốc cũng khó có khả năng tìm được một ai đó thân thiện hơn trong Nhà Trắng.

Chưa dừng lại ở đó, sau khi nhà máy dầu ở Arab Saudi bị tấn công trong tháng này, giá dầu đã leo thang và có lẽ sẽ còn tiếp tục neo ở mức giá cao trong một thời gian. Nhà báo Nathaniel Taplin của tờ Wall Street Journal gọi Trung Quốc là “nước thiệt hại nhất khi giá dầu tăng”, bởi vì Trung Quốc là nước nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới. Giá dầu tăng kết hợp với giá thực phẩm tăng sẽ không chỉ gây áp lực lên nền kinh tế vốn dĩ đang tăng trưởng chậm của Trung Quốc, mà còn khiến một số biện pháp kích thích kinh tế của Trung Quốc, như phá giá tiền tệ, trở nên rủi ro hơn.

Mỹ và Trung Quốc sẽ nối lại thảo luận vào tháng 10 và Trung Quốc sẽ tiếp tục tỏ ra cứng rắn trong các cuộc đàm phán, nhưng cho dù Trung Quốc có mạnh miệng đến đâu, cũng không thể che giấu được sự thật rằng nước này đã thua trong cuộc chiến thương mại.

Nguồn: Fox News

Từ khóa: Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung, tình hình kinh tế Trung Quốc