Liệu đồng nhân dân tệ mất giá có thể phá hoại đàm phán thương mại Mỹ - Trung?

nhandante

Trong tuần này, giá trị đồng nhân dân tệ của Trung Quốc đã giảm xuống mức thấp nhất 4 tháng qua so với đồng đô la Mỹ, sau khi căng thẳng thương mại Mỹ - Trung bùng nổ. Lời hứa của phía Bắc Kinh, rằng Trung Quốc sẽ không phá giá tiền tệ như một công cụ để đối phó với cuộc chiến thương mại, chẳng thể làm yên lòng giới đầu tư.

Sự sụt giảm 2% của đồng nhân dân tệ trong hai ngày qua, xuống khoảng 6,90 đồng nhân dân tệ đổi 1 đô la Mỹ, đã ăn mòn phần lớn tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong năm nay. Nhiều người tin rằng, Bắc Kinh có thể sẽ duy trì tỷ giá yếu như là một phần của sự trả đũa, nhằm giảm bớt khó khăn từ mức thuế quan cao của Mỹ và thúc đẩy xuất khẩu, trong bối cảnh nền kinh tế nước này có dấu hiệu chững lại.

Các nhà phân tích cảnh báo, nếu tỷ giá tiếp tục suy yếu thêm, giới hoạch định chính sách sẽ đứng trước bài toán làm cách nào đểngăn chặn sự biến động đó lan sang các thị trường tài chính châu Á và toàn cầu.

Tại Diễn đàn Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc vào tháng 4, Chủ tịch Tập Cận Bình cam kết, Trung Quốc sẽ giữ đồng nhân dân tệ ổn định “trong biên độ hợp lý”, và sẽ không thực hiện bất kỳ hành động phá giá nào “mang lại lợi ích cho Trung Quốc nhưng gây phương hại cho nước khác”.

Vậy nên, miễn là giới chức Trung Quốc nghĩ rằng một thỏa thuận thương mại vẫn còn khả dĩ, Trung Quốc sẽ tiếp tục hỗ trợ tỷ giá hối đoái của đồng nhân dân tệ, các nhà phân tích cho biết.

Nhưng nếu thuế quan sau cùng lại áp lên tất cả hàng hóa Mỹ nhập khẩu từ Trung Quốc, Bắc Kinh sẽ gặp bất lợi khi hỗ trợ cho đồng nhân dân tệ hơn là để mặc đồng nhân dân tệ suy yếu theo cung cầu của thị trường, ông Julian Evans-Pritchard, chuyên gia kinh tế cao cấp về Trung Quốc tại Capital Economics cho biết.

Chính sách tỷ giá của Trung Quốc là trọng tâm của các cuộc đàm phán thương mại, vì chính quyền Mỹ yêu cầu Bắc Kinh hạn chế sự sụt giảm của đồng nhân dân tệ đến mức không thể bù đắp hoàn toàn cho việc tăng thuế của Mỹ - một điều kiện mà giới phân tích cho rằng Bắc Kinh có thể chấp nhận để kết thúc cuộc chiến thương mại.

Tuy nhiên, quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào hôm thứ sáu tuần trước đã tăng gấp đôi mức thuế quan, ở mức 25% đối với 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc, khiến đồng nhân dân tệ rớt giá trong tuần này, gây ra lo ngại rằng Bắc Kinh có thể xem xét lại điều kiện nói trên.

Ngoài ra, chính quyền Trump hiện đang chuẩn bị đưa ra một đợt thuế quan khác lên tới 25% đối với hơn 300 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc, có thể có hiệu lực sớm nhất vào tháng 7, sau khi tham vấn nhiều bên liên quan.

“Hiện tại, điều có thể phá hoại hoàn toàn các cuộc đàm phán thương mại hiện nay chính là khi đồng nhân dân tệ mất giá bất ngờ và đột ngột”, đó là nhận định của ông Rob Carnell, nhà kinh tế trưởng và người đứng đầu nhóm nghiên cứu về châu Á - Thái Bình Dương tại Ngân hàng ING.

“Các biện pháp nhằm bù đắp bất kỳ hậu quả tiêu cực nào của việc tăng thuế, chẳng hạn như ngưỡng đóng thuế thu nhập, hoặc thuế giá trị gia tăng, hoặc trợ cấp nhập khẩu, đều sẽ bị chỉ trích.”

Mặc dù Bắc Kinh đã đáp trả việc tăng thuế của Mỹ vào hôm thứ hai, bằng cách áp thuế đối với hàng hóa Mỹ trị giá 60 tỷ USD, quy mô của động thái này cho thấy giá trị ít ỏi của hàng hóa mà Trung Quốc nhập khẩu từ Mỹ.

Áp lực lên đồng nhân dân tệ từ đó cho đến nay cũng là bằng chứng rõ ràng cho thấy, Trung Quốc phải chịu phần lớn thiệt hại từ mức thuế quan. Đó là phát hiện của nhà phân tích tiền tệ Greg Gibbs trong một nghiên cứu được công bố trên mạng fintech Smartkarma, vì tỷ giá hối đoái yếu hơn khiến chi phí nhập khẩu của Trung Quốc tăng lên và làm giảm sức mua của người tiêu dùng Trung Quốc.

“Giảm giá [đồng nhân dân tệ] là dấu hiệu của đánh mất khả năng cạnh tranh, và là cú đấm tiềm tàng giáng vào doanh số của các công ty ở Trung Quốc hiện xuất khẩu sang Mỹ và đang chịu mức thuế quan,” ông Gibbs cho biết.

Đồng tiền Trung Quốc mất giá đã khiến các đồng tiền châu Á khác giảm theo. Đồng won của Hàn Quốc giảm xuống mức thấp nhất trong 18 tháng qua và đồng rupiah của Indonesia cũng đang ở mức thấp nhất so với đồng đô la Mỹ trong năm nay. Đồng yên của Nhật Bản đang giao dịch ở gần mức cao nhất trong ba tháng qua, vì đồng yên được xem là tài sản trú ẩn an toàn.

Về mặt lý thuyết, Trung Quốc có thể sẽ để đồng nhân dân tệ trượt xuống dưới ngưỡng tâm lý quan trọng là 7 nhân dân tệ đổi 1 đô la Mỹ nhằm bù đắp hoàn toàn mức thuế 25% áp lên 300 tỷ đô la hàng hóa Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ, theo Cliff Tan, trưởng khu vực Đông Á về các thị trường toàn cầu thuộc MUFG.

Đồng nhân dân tệ chưa rơi xuống ngưỡng trên kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, vì giới hoạch định chính sách đã thận trọng kiểm soát biên độ đồng tiền, bởi lẽ sự sụt giảm mạnh có thể làm suy giảm niềm tin của các nhà đầu tư và doanh nghiệp Trung Quốc, gây ra một chu kỳ mất giá tiền tệ nghiêm trọng và khiến dòng vốn tháo chạy khỏi Trung Quốc. Sự sụt giảm mạnh của đồng nhân dân tệ cũng khiến các điều kiện tín dụng trong nước bị thắt chặt, khiến cho người tiêu dùng và các công ty vay tiền tốn kém hơn, cũng như dẫn đến khó khăn trong việc trả nợ và vỡ nợ nhiều hơn.

Chu kỳ vốn hóa thị trường bùng nổ-và-đổ vỡ của Trung Quốc giai đoạn 2015 - 2016 đi kèm với sự mất giá mạnh của đồng nhân dân tệ, không chỉ làm đảo lộn thị trường chứng khoán và tiền tệ toàn cầu, mà còn khiến dòng vốn chảy ra nước ngoài đáng kể và sự chững lại của nền kinh tế Trung Quốc.

“Ký ức về sự hoảng loạn vẫn còn rất mới. Thị trường chứng khoán sụp đổ và sự mất giá của đồng tiền đã gây ra những lo ngại về quá trình hoạch định chính sách của Trung Quốc,” Tommy Dongming Xie, chuyên gia kinh tế tại Ngân hàng OCBC cho biết.

“Khi tâm lý thay đổi, con người ta trở nên thận trọng hơn. Họ bắt đầu lo lắng về các khoản đầu tư của mình và bắt đầu lo lắng về khả năng chi tiêu”.

Kể từ đấy, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã thực hiện nhiều biện pháp quản lý nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn dòng vốn tháo chạy, bằng cách chặn các kênh gửi tiền ra nước ngoài khả dĩ của người dân và công ty Trung Quốc.

PBOC cũng đã sử dụng các biện pháp như: thuyết phục tinh thần, tỷ lệ tham chiếu nhân dân tệ hàng ngày, cũng như các biện pháp về vốn và biện pháp hành chính để ổn định tỷ giá hối đoái nhân dân tệ.

Hôm thứ tư, PBOC đã phát hành 10 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1,5 tỷ USD) trái phiếu có thời hạn 3 tháng và 1 năm tại Hồng Kông, nhằm rút tiền ra khỏi hệ thống ngân hàng Hồng Kông, từ đó hỗ trợ hiệu quả cho tỷ giá đồng nhân dân tệ hải ngoại.

Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo, dù khả năng kiểm soát vốn của Trung Quốc mạnh đến đâu, sẽ luôn có cách để dòng vốn chảy ra nước ngoài. Một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến tranh thương mại là vẫn khả dĩ, nhưng sự biến động của đồng nhân dân tệ có thể sẽ tiếp tục diễn ra vào tháng tới, thời điểm tổ chức Hội nghị thượng đỉnh G20 tại Osaka, nơi ông Trump sẽ gặp ông Tập.

“Trung Quốc đã nỗ lực kìm hãm sự mất giá của của đồng tiền, nhưng sau cùng tỷ giá sẽ được quyết định bởi thị trường,” ông Xie nói.

“Mức 7 nhân dân tệ đổi 1 đô la Mỹ không phải là tỉ giá cuối cùng vì còn phụ thuộc vào các sự kiện sẽ diễn ra, suy nghĩ và kỳ vọng của mọi người.”

Nguồn: South China Morning Post

Từ khóa: đồng nhân dân tệ, mất giá, phá hoại, đàm phán thương mại, Mỹ, Trung