Năm 2018, tăng trưởng kinh tế toàn cầu sụt giảm do ảnh hưởng của hàng loạt các cú sốc kinh tế. Cũng trong năm ngoái, Tổ chức thương mại Thế giới (WTO) đã đối mặt với cuộc khủng hoảng chưa từng có tiền lệ, và trật tự thương mại toàn cầu đã bị rung chuyển do cuộc chiến thuế quan mà Mỹ khởi xướng.
Trong bối cảnh đó, vị thế của Việt Nam trong chuỗi kinh tế toàn cầu đã tiến lên một bậc. Trung Quốc cần mở rộng ngoại giao và hợp tác kinh tế để đối phó với các tác động phụ từ sự suy giảm của kinh tế toàn cầu.
Việt Nam, giữa bối cảnh kinh tế quốc tế phức tạp như hiện nay, đã đạt được những lợi ích nhất định. Điển hình, với chi phí nhân công thấp hơn và tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, Việt Nam là một trong những điểm đến lý tưởng cho các nước phát triển đặt cơ sở chế biến và sản xuất.
Khi Hiệp định thương mại tự do EU- Việt Nam (EVFTA) và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực, vai trò của Việt Nam trong liên kết thương mại tự do toàn cầu cũng trở nên nổi bật hơn.
Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới, phải đối mặt với áp lực duy trì và mở rộng tăng trưởng kinh tế. Một mặt, Trung Quốc phải củng cố năng lực sản xuất của mình, bằng cách cải thiện môi trường đầu tư và tiếp tục mở cửa. Mặt khác, nước này nên chú trọng đến ngoại giao kinh tế với Việt Nam, việc thắt chặt mối quan hệ gần gũi với Việt Nam là một điểm sáng trong tình trạng khó khăn toàn cầu hiện nay.
Trung Quốc cần đặt mối quan hệ với Việt Nam ở cấp độ chiến lược, chuyển trọng tâm quan hệ song phương từ vấn đề Biển Đông sang hợp tác kinh tế. Mặc dù, vụ tranh chấp không gây tổn hại đến hợp tác kinh tế song phương, song điều này có thể là một rào cản tiềm ẩn đối với việc tăng cường các mối quan hệ song phương trong giai đoạn tiếp theo. Để chia sẻ lợi ích từ vị thế ngày càng tăng của Việt Nam, Trung Quốc nên cân nhắc giảm nhiệt trong vấn đề Biển Đông. Động thái này sẽ làm giảm sự không chắc chắn trong mối quan hệ giữa hai nước.
Trung Quốc nên xúc tiến nghiên cứu và sau đó là khởi xướng đàm phán về ý tưởng hình thành khu vực thương mại tự do Trung Quốc-Việt Nam, thông qua Việt Nam để Trung Quốc liên kết với mạng lưới thương mại rộng hơn, giúp Trung Quốc đạt được các tiêu chuẩn thương mại cao hơn.
Dựa trên sự cách biệt trong trình độ kinh tế giữa hai nước, việc mở cửa thị trường cho Việt Nam sẽ không gây trở ngại cho các ngành công nghiệp Trung Quốc.
Trung Quốc có thể mở rộng thị trường xuất khẩu của mình bằng cách thông qua Việt Nam để tiếp cận các thị trường phát triển như EU hay Nhật Bản. Lợi thế địa lý của Việt Nam đã đưa nước này trở thành trung tâm mới nổi về thương mại quốc tế sau Singapore và Đặc khu hành chính Hồng Kong- Trung Quốc.
Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, với khối lượng thương mại song phương vượt 100 tỷ USD trong năm 2018, chiếm hơn 20% tổng kim ngạch thương mại của Việt Nam. Đây là một thuận lợi để bắt đầu các cuộc đàm phán hiệp định thương mại tự do giữa các bên.
Trung Quốc cũng nên khuyến khích doanh nghiệp nước mình thành lập các nhà máy tại Việt Nam để tránh mức thuế quan cao nhằm vào các công ty này. Khi so sánh với Nhật Bản, Hàn Quốc, và Singapore, Trung Quốc là người đến sau trên thị trường đầu tư của Việt Nam.
Trong bối cảnh kinh tế quốc tế mới, Trung Quốc nên tăng tốc đầu tư để nguồn thu nhập cho quốc gia. Trung Quốc nên tận dụng chi phí lao động thấp thành lợi thế về giá thành sản phẩm. Khai trương các nhà máy tại Việt Nam có thể cũng mở rộng thương hiệu của doanh nghiệp Trung Quốc.
“Made in China” sẽ trở thành “Made in Vietnam”, điều này giúp Trung Quốc tránh các mức thuế quan không công bằng từ Mỹ. Mạng lưới thương mại tự do tại Việt Nam sẽ giúp sản phẩm Trung Quốc có mặt trên nhiều thị trường nước ngoài. Các công ty, trong nước hoặc quốc tế, dịch chuyển đến Việt Nam đều sẽ góp phần thúc đẩy các ngành công nghiệp Trung Quốc, nâng cao chất lượng và chuyển đổi, cuối cùng là đóng một vai trò hoàn toàn khác trong chuỗi sản xuất toàn cầu.
Cả hai nước Việt Nam và Trung Quốc cần gia tăng hợp tác trong lĩnh vực tài chính để tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư song phương. Các hợp đồng hoán đổi nhân dân tệ Trung Quốc và Việt Nam đồng và hệ thống tài chính minh bạch cần được thúc đẩy nhằm giảm sự phụ thuộc vào đồng đôla Mỹ và những rủi ro từ sự biến động tỷ giá hối đoái.
Nhiều ngân hàng Trung Quốc có thể di chuyển đến Việt Nam và cung cấp các dịch vụ tài chính tốt hơn tại đây. Cả hai nước nên thiết lập đối thoại cấp cao để trao đổi những ý kiến bất đồng.
Việt Nam và Trung Quốc cần tăng cường trao đổi nhằm xây dựng hòa bình và ổn định lâu dài giữa hai nước. Trung Quốc cần gia tăng quan hệ ngoại giao công bằng cách quảng bá du lịch đến Việt Nam, cấp học bổng cho sinh viên và khuyến khích kết hôn giữa những người trẻ hai nước. Sự trao đổi văn hóa có thể giúp giải quyết sự ác cảm và xây dựng niềm tin chung.
Tác giả là giáo sư Nghiên cứu Quốc tế và là nghiên cứu sinh tại Viện nghiên cứu tài chính Chongyang tại Đại học Nhân dân Trung Quốc.
Bài viết phản ánh quan điểm của tác giả, không phản ánh quan điểm của website.
Nguồn: Global Times
Từ khóa: Việt Nam, Trung Quốc, quan hệ ngoại giao, thương mại quốc tế
Các tin khác
- Doanh nghiệp FDI còn thiếu niềm tin vào giải quyết tranh chấp thương mại bằng toà án - 29/03/2019
- Khi Vành đai và Con đường mở ra những cánh cửa trên toàn cầu, Ý trở thành cửa ngõ quan trọng - 29/03/2019
- RCEP – quy mô rộng, tầm nhìn hẹp - 28/03/2019
- Sự kiện Brexit gây thiệt hại cho nền kinh tế Anh 1 tỷ đô la mỗi tuần, và có thể sẽ còn tồi tệ hơn - 27/03/2019
- Thiếu thông tin, khó mở rộng xuất khẩu - 27/03/2019
