Đàm phán thương mại Australia – EU: Australia bị gây sức ép phải cắt giảm khí thải

khithai

Australia sẽ phải chịu áp lực ngày càng tăng đối với vấn đề biến đổi khí hậu trong năm nay, sau khi giới chức Pháp khẳng định, các mục tiêu cắt giảm khí thải carbon của chính phủ Morrison không tuân thủ đầy đủ thỏa thuận Paris.

Ý kiến của giới chức Pháp được đưa ra giữa thời điểm nhạy cảm, bởi Australia hiện đang đàm phán hiệp định thương mại tự do với Liên minh châu Âu. Theo đó, đại diện đàm phán của EU Helena Konig và Tổng thống Pháp Emanuel Macron yêu cầu hiệp định phải bao gồm một điều khoản cam kết thực hiện đầy đủ thỏa thuận Paris.

Trong một cuộc họp ngắn tại Paris, giới chức các nước đã dành nhiều khen ngợi đối với vai trò của New Zealand và các quốc gia thuộc quần đảo Thái Bình Dương trong các cuộc đàm phán về biến đổi khí hậu, tuy nhiên họ lại xem nhẹ những nỗ lực của Australia, và kỳ vọng Australia sẽ có nhiều cam kết mạnh mẽ hơn sau cuộc bầu cử liên bang.

"New Zealand đóng vai trò xây dựng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, Australia, thì hơi khác một chút", một quan chức nói.

"Australia có thể đóng vai trò quan trọng hơn trong các cuộc đàm phán về biến đổi khí hậu, nhưng thực sự họ chưa đủ sẵn sàng để tuân thủ NDC (Nationally Determined Contributions - là những cam kết riêng của từng quốc gia về các hành động chống biến đổi khí hậu trong hiệp định Paris). Hy vọng họ có thể đưa ra nhiều cam kết hơn theo thời gian."

Trong một tài liệu liên quan đến cuộc bầu cử liên bang dự kiến sẽ được tổ chức vào ngày 18 tháng 5, Đảng Lao động Australia đang đưa ra các mục tiêu carbon tham vọng hơn và đang dẫn đầu trong cuộc thăm dò dư luận. Một quan chức khác bày tỏ: "Chúng tôi biết rằng nhiều sự kiện sẽ diễn ra ở Australia trong năm nay, và tất nhiên chúng tôi hy vọng rằng các cam kết của Australia sẽ tăng dần theo thời gian ".

Nỗi thất vọng của châu Âu

Châu Âu cảm thấy thất vọng đối với việc quay lưng của các nước như Hoa Kỳ, nước đã rút khỏi hiệp định Paris, và Brazil, nước đang dự kiến thoái lui, trong khi Australia và các quốc gia khác cho rằng sự thâm dụng năng lượng của nền kinh tế cho phép các nước này đưa ra cam kết cắt giảm khí thải thấp hơn.

Chính phủ Morrison hiện đang bị ràng buộc bởi mục tiêu cắt giảm carbon mà Australia đã thống nhất tại hội nghị Paris năm 2015, theo đó, vào năm 2030 Australia phải giảm lượng khí thải carbon xuống 26-28% so với mức năm 2005. Tuy nhiên, mục tiêu này có khả năng sẽ giảm xuống còn khoảng 15%, nếu chính phủ Australia viện dẫn rằng con số này vẫn "vượt qua" mục tiêu "Kyoto" trong quá khứ, một chiến thuật đã bị nhiều quốc gia khác phản bác.

Giới đàm phán về biến đổi khí hậu Australia phải trở lại Liên Hợp Quốc ở New York vào tháng 9 tới để hoàn tất "sách hướng dẫn" cho thị trường carbon quốc tế, vấn đề chưa thể được thống nhất tại các cuộc đàm phán COPS24 ở Katowice, Ba Lan, vào tháng 12 năm ngoái, bất chấp áp lực phải hạn chế sự nóng lên toàn cầu ở mức 1.5 độ so với giai đoạn tiền công nghiệp.

Cắt giảm nhiều carbon hơn

Australia dự kiến sẽ đưa ra các mục tiêu phát thải mới và tiến bộ cho đến năm 2020 theo thỏa thuận Paris, trong đó bao gồm một thỏa thuận vượt trội - vượt qua mục tiêu của một số quốc gia – nhằm hạn chế mức tăng nhiệt "thấp hơn" 2 độ.

Giới chức Pháp đồng ý với các nhà khoa học rằng, các cam kết hiện tại đồng nghĩa với việc nhiệt độ toàn cầu sẽ tăng hơn 3 độ. Nhưng giới chức Pháp chưa sẵn sàng thực hiện mục tiêu mới là cắt giảm 55% lượng khí thải, vốn được đề xuất bởi một ủy ban EU hai tuần trước, và một số quốc gia châu Âu cũng đang có ý thoái lui.

Giới khoa học cho biết, khi nhiệt độ tăng từ 3 độ trở lên, thế giới sẽ nguy hiểm hơn, với các diễn biến thời tiết cực đoan gia tăng, và hoạt động bảo hiểm trở nên khó lường hơn trước.

Tháng 9 năm ngoái, Hội đồng Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu đã ban hành một báo cáo khoa học kết luận rằng, năng lượng than sẽ phải được loại bỏ gần như hoàn toàn, và các phương pháp canh tác nông nghiệp phải thay đổi đáng kể để đạt được mục tiêu tăng 1.5 độ và tránh các đợt nắng nóng, hạn hán, lũ lụt và bão nhiệt đới thường xuyên hơn, cũng như là tránh các tổn thương không thể đảo ngược đến thiên nhiên, ví dụ như rạn san hô Great Barrier.

Than dự kiến là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Australia trong năm nay, với doanh thu 67 tỷ đô la tính trên toàn ngành than và nhiệt điện.

Giới chức Pháp đã đưa ra một loạt các ưu tiên cho các cuộc đàm phán khí hậu, bao gồm việc "tuân thủ đầy đủ" thỏa thuận Paris, đẩy mạnh cắt giảm khí thải carbon và thúc đẩy các cam kết tham vọng hơn cho đến năm 2020 từ các nước đã ký kết.

Không sử dụng than, không 'tính toán hai lần'

Nhóm 20 nền kinh tế hàng đầu thế giới - bao gồm Australia, Mỹ, Nhật Bản, và Anh, bên cạnh Pháp, Đức, các nước châu Âu khác, cùng với các quốc gia mới nổi như Ấn Độ và Trung Quốc - phải đi đầu trong việc cắt giảm khí thải vì họ chịu trách nhiệm cho bốn phần năm lượng khí thải toàn cầu.

Pháp đã ban hành lệnh cấm các tổ chức hỗ trợ phát triển điện than, và giới chức cho biết họ muốn Trung Quốc và Nhật Bản phải hành động tương tự - vì đây là các nước tài trợ lớn nhất cho các dự án điện than toàn cầu. Các nước này cần theo dõi và hỗ trợ phát triển năng lượng tái tạo, thay vì tập trung lợi ích về mặt cắt giảm lượng khí thải carbon và cải thiện tình hình sức khỏe người dân.

Các chuyên gia lưu ý rằng giới chức Australia đóng vai trò xây dựng trong các khía cạnh kỹ thuật tại các cuộc đàm phán về khí hậu - chẳng hạn như quy tắc đối với thị trường carbon và các biện pháp để giảm thiểu thiệt hại cho các rạn san hô.

Các chuyên gia cũng cho biết, họ đang kỳ vọng vào một tài liệu hướng dẫn về thị trường carbon, vốn đã nổi lên từ các cuộc đàm phán của Liên Hợp Quốc vào tháng 9 năm ngoái, nhằm ngăn chặn bất kỳ hành động "tính toán hai lần" nào - chẳng hạn như chiến thuật vượt qua các mục tiêu Kyoto - và duy trì sự toàn vẹn của thỏa thuận Paris.

"Đó là những gì chúng tôi muốn nói về tính toàn vẹn môi trường - giảm phát thải thực sự, không tính hai lần", một quan chức nói.

Nguồn: AFR

Từ khóa: đàm phán thương mại, Australia, EU, Australia, cắt giảm khí thải