Tự do thương mại đơn phương sẽ không cứu được Anh quốc

anhthutuong1511

Sự tồn tại của các rào cản phi thuế quan đồng nghĩa Anh quốc sẽ không có cách nào trở về được với trạng thái tự do thương mại của thế kỷ 19.

Nước Anh đang muốn quay trở lại với nền tự do thương mại của thế kỷ 19, trong trường hợp một “Brexit cứng” xảy ra – hoặc ít nhất là họ sẽ thử nghiệm một chế độ tự do thương mại đơn phương với quy mô lớn chưa từng có, kể từ sự kiện thuế quan nông nghiệp được bãi bỏ vào năm 1846.

Tuy nhiên, trong thế giới hiện đại ngày nay, thuế quan không được nhiều người đánh giá là quan trọng, trừ một số trường hợp cá biệt như Tổng thống Donald Trump. Những rào cản khác, chẳng hạn như hệ thống tiêu chuẩn, thường là chướng ngại lớn nhất đối với thương mại và gây thiệt hại cho nền kinh tế Anh quốc.

Theo tuyên bố của các bộ trưởng, kế hoạch tạm thời của chính phủ Anh là cho phép 87% tổng số lượng hàng nhập khẩu vào Anh quốc được miễn thuế, so với mức hiện tại là khoảng 80%. Thuế quan sẽ chỉ áp dụng đối với thịt, các sản phẩm sữa, và xe hơi thành phẩm (phụ tùng xe không bị áp thuế) và một số ít các mặt hàng khác. Bởi vì không có sự giám sát hải quan tại biên giới với Ireland, Anh quốc có vẽ như sẽ chấp nhận đơn phương miễn thuế cho mọi hàng hóa nhập khẩu, ít nhất là trong một khoảng thời gian.

Điều này giống với những lời khuyên mà chính phủ nhận được từ các nhà kinh tế học ủng hộ Brexit. Họ lập luận rằng chính sách tự do thương mại đơn phương sẽ giúp giảm chi phí cho người tiêu dùng và thúc đẩy doanh nghiệp canh tranh nhiều hơn, làm tăng năng xuất sản xuất. Vào thế kỷ 19, thời kỳ mà Anh quốc chưa bãi bõ Luật hạn chế nhập khẩu lương thực (Corn Laws, 1815 - 1846), một luận điểm tương tự cũng từng được đưa ra: ngũ cốc nhập khẩu giá rẻ sẽ khiến giá bánh mì giảm xuống, cho phép các ngành sản xuất giảm chi phí, và thúc đẩy phát triển sản xuất.

Về mặt chính sách, điều này không còn có thể áp dụng vào hiện tại, nhưng lập luận trên vẫn có thể được biện hộ rằng, việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế cho Anh quốc sẽ bù đắp lại mức thuế quan mà các nhà xuất khẩu Anh phải đối mặt.

Mọi thứ từng diễn ra rất hiệu quả vào thế kỷ 19, giúp biến nước Anh từ một quốc gia nông nghiệp thành cường quốc công nghiệp. Nhưng vấn đề của Anh quốc sau Brexit không nằm ở việc mất đi các biện pháp bảo hộ thuế quan khi không còn là thành viên Liên minh Châu Âu; như các nhà ủng hộ tự do thương mại lập luận, các biện pháp này vừa có lợi nhưng cũng có hại. Mối nguy lớn hơn chính là việc bị loại khỏi thị trường Châu Âu và bị áp dụng các biện pháp đối xử phân biệt như người ngoài.

Trong một nghiên cứu mới đây, chuyên gia Erdal Yalcin và các cộng sự thuộc Đại học Khoa học Ứng dụng tại thành phố Konstanz (Đức), đã tính toán được rằng, các rào cản phi thuế quan (bao gồm những biện pháp kiểm soát nhập khẩu, trợ cấp, chính sách mua sắm công, và tiêu chuẩn vệ sinh) sẽ làm giảm giá trị xuất khẩu của các mặt hàng bị ảnh hưởng đến 12%. Nó vẫn không là gì so với mức giảm 50% đối với xe hơi Đức xuất khẩu vào Mỹ nếu Trump áp thuế trừng phạt – nhưng nó cũng là một mức giảm đáng kể.

Việc nới lỏng kiểm soát hàng nhập khẩu vào Anh có thể giúp giảm bớt một rào cản thương mại phi thuế quan: đó là hoạt động kiểm tra tại cửa khẩu biên giới, với những thụ tục phiền hà và chậm trễ. Tuy nhiên, có vẻ như hàng xuất khẩu từ Anh quốc sang EU vẫn sẽ đối mặt với trở ngại này, khi mà khối EU chưa cam kết bãi bỏ việc kiểm tra thông quan.

Tuy nhiên, không có chuyên gia kinh tế nào thực sự hiểu rõ cách mà những rào cản quy định của phía EU sẽ ảnh hưởng đến các công ty Anh quốc có ý định đưa hàng vào Châu Âu. Bởi vì những rào cản này rất nhiều và thay đổi với từng quốc gia.

Viện Kinh tế Ba lan, một cơ quan nghiên cứu trực thuộc chính phủ, vừa công bố một báo cáo về chủ nghĩa bảo hộ bên trong EU. Báo cáo cho rằng, các nước thành viên “lâu đời” trong khối thường dựng lên những rào cản hành chính để cản trở các đối thủ nước ngoài. các nước cũng bảo hộ cho những công ty trong nước bằng các chính sách trợ giá, thậm chí vi phạm những quy tắc trong thị trường chung. Theo báo cáo này, việc xử lý những thủ tục vi phạm đối với các nước thành viên lâu đời thường bì kéo dài, lâu hơn so với các thành viên mới. Tương tự, những nước thành viên mới và có tầm ảnh hưởng thấp thường bị EU yêu cầu phải hoàn trả những khoản trợ cấp chính phủ sai luật, và tình trạng này ít xảy ra hơn đới với những nước lớn và lâu đời.

Và với những bất cập đang diễn ra bên trong một thị trường EU được cho là tự do và thống nhất, thật khó để đoán được những loại rào cản nào sẽ mọc lên một khi Anh quốc trở thành người ngoài. Hầu hết các nước EU sẽ chỉ cảm thấy vui mừng khi đẩy được các công ty Anh ra khỏi thị trường của họ sau Brexit.

Tương tự, thật khó để dự đoán tác động của các rào cản phi thuế quan, nếu chỉ tính toán dựa trên những rào cản sẵn có giữa EU và Mỹ. Anh quốc sẽ rơi vào vị thế bất lợi hơn nhiều so với Mỹ khi đàm phán bất kỳ hiệp định thương mại nào.

Đối với những người ủng hộ Brexit, tất cả những sự thay đổi hiện tại là nhằm làm sống lại lịch sử vẻ vang của Anh quốc. Ý tưởng quay về với những ngày mà Luật hạn chế nhập khẩu thực phẩm bị bãi bỏ là vô cùng hấp dẫn. Tuy nhiên, thế giới hiện tại đã thay đổi quá nhiều, khiến cho việc đi ngược thời gian cũng không thể giải quyết được những vấn đề thực tại.

Nguồn: Bloomberg

Từ khóa: Brexit, rào cản phi thuế quan, tự do thương mại, chủ nghĩa bảo hộ