Nguyên Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ: Lo ngại của doanh nghiệp là xác đáng, nhưng RCEP sẽ giúp cải tổ thương mại

RCEP-1024x768

Nguyên Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Rajeev Kher cho rằng, Ấn Độ nên đặt lợi ích kinh tế quốc gia lên hàng đầu khi tiến hành đàm phán RCEP. Ông Kher còn là một học giả tiếng tăm của Viện nghiên cứu RIS có trụ sở tại New Delhi. Trong một cuộc phỏng vấn, ông đã nêu quan điểm rằng, những lợi ích về ngoại giao thu được từ thỏa thuận này là tương đối nhỏ bé. Sau đây là tóm tắt nội dung trao đổi chính trong buổi phóng vấn:

Các cuộc thảo luận về RCEP đã được khởi động từ năm 2013. Quan điểm của Ấn Độ trong quá trình đàm phán Hiệp định này là như thế nào?

Tôi không biết những thông tin xác thực về tiến trình thảo luận RCEP do tôi không còn làm việc trong chính phủ (ông Kher rời vị trí Bộ trưởng thương mại từ 2015). Tôi chỉ biết các cuộc đàm phán về Hiệp định với 16 thành viên này đang được đẩy nhanh; dù vậy, còn tồn tại một số vấn đề gai góc cần có tiếng nói chung giữa các quốc gia. Cho tới tận thời điểm này, những tranh cãi về việc liệu Ấn Độ có nên tiếp tục tham gia RCEP hay không vẫn là chủ đề nóng bỏng. Tuy nhiên, cấp cao nhất của chính giới Ấn Độ đã quyết tâm tham gia Thỏa thuận đến cùng.

Khi ông Trump đắc cử Tổng thống Hoa Kỳ, Trong không khí bảo hộ đang bảo trùm toàn thế giới kể từ khi ông Trump đắc cử Tổng thống Hoa Kỳ, tại sao ông cho rằng Ấn Độ nên tiếp tục tự do hóa quan hệ thương mại của mình và trở thành một trong 16 thành viên của RCEP?

Ấn Độ đã không tiến hành bất kỳ cải cách lớn nào về thương mại kể từ năm 1991 đến nay. Chúng ta phần lớn phần duy trì hệ thống thương mại cũ suốt gần ba thập niên. Cùng thời điểm, Ấn Độ lại triển khai nhiều chính sách thúc đẩy xuất khẩu, đa dạng hóa sản phẩm và thị trường. Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách lại ngó lơ thực tế là, nền công nghiệp nội địa đang ngày càng gắn kết chặt chẽ với chuỗi giá trị toàn cầu. Hậu quả là dù được khuyến khích, nhưng hoạt động xuất khẩu của đất nước vẫn dậm chân tại chỗ. Khi chúng ta gia nhập RCEP, thực tế này sẽ thay đổi. Hiện nay, các trung tâm sản xuất lớn của thế giới chủ yếu nằm tại Trung Quốc, Hàn Quốc và Asean – hầu hết những nước này đều tham gia RCEP.

Ấn Độ không thể đứng một mình, chúng ta cần gắn kết với những quốc gia khác. Hơn nữa, khi trở thành một phần của chuỗi giá trị toàn cầu, bạn không nên chỉ nhìn vào lĩnh vực chế tạo.

Những trọng tâm hiện giờ của nền kinh tế thế giới bao gồm: chất lượng của hoạt động đầu tư, logistics và cải cách dịch vụ. Tôi nhận thấy rằng RCEP sẽ là cú hích giúp Ấn Độ tiến lên những nấc thang cao hơn trong tiến trình cải cách công nghiệp và thương mại.

Nhưng cũng cần tính đến thực tế là Ấn Độ đã có hiệp định thương mại tự do với 12/16 thành viên RCEP. Các nhà sản xuất công nghiệp đang lo lắng ký kết RCEP không khác nào tham gia một hiệp định thương mại song phương với Trung Quốc.

Tôi không muốn phủ nhận những quan ngại đến từ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp của Ấn Độ. Thật sự là đất nước đang có thâm hụt thương mại lớn với Trung Quốc. Cũng không thể phủ nhận nền kinh tế lớn thứ hai thế giới có lợi thế trước chúng ta ngay khi họ không có bất kỳ một thỏa thuận thương mại tự do nào với Ấn Độ; với RCEP, Trung Quốc có khả năng sẽ thúc đẩy xuất khẩu vào nước ta. Do vậy, các nhà đàm phán cần quyết liệt hơn trong quá trình thảo luận Hiệp định. Ví dụ, hiện tại, dược phẩm do doanh nghiệp Ấn sản xuất không thể bán tại thị trường Trung Quốc do cường quốc số một châu Á yêu cầu sản phẩm phải được kiểm thử trên lãnh thổ quốc gia này.

Tại sao lại như vậy? Tất cả dược phẩm do Ấn Độ sản xuất, trước khi xuất sang Mỹ hay châu Âu đều có thể được kiểm thử tại các phòng thí nghiệm đặt tại Ấn Độ; Trung Quốc không đồng ý với quy trình này; mục đích chính của họ là kéo dài quy trình cấp phép cho dược phẩm nhập khẩu, qua đó, bảo hộ công nghiệp nội địa. Đây là vấn đề cần được đàm phán. Quy trình đăng ký (để các sản phẩm dược được bán tại thị trường đông dân nhất thế giới) có thể mất đến 5 năm nếu so với thời gian tối đa 6 tháng theo yêu cầu của Luật Ấn Độ.

Chúng ta nên sử dụng việc đàm phán RCEP như cách thức thuyết phục Trung Quốc phải nhượng bộ trong một số lĩnh vực thương mại và chấp nhận thực hiện các hoạt động giao thương xuyên biên giới dựa trên cơ sở luật lệ. Ví dụ, Trung Quốc thường xuyên bị cáo buộc trợ cấp ngành công nghiệp của họ theo hướng không công bằng.

Đầu tiên, Trung Quốc sẽ trợ cấp cho một địa phương, và khi các khiếu nại từ những quốc gia khác còn chưa được giải quyết, Trung Quốc đã chuyển trợ cấp sang các tỉnh/thành phố khác. Hiện giờ, RCEP có thể trở thành cơ hội để Ấn Độ và 14 thành viên khác phải buộc Trung Quốc tuân theo luật chơi thương mại một cách nghiêm túc.

Có phải chăng RCEP sẽ mở đường cho Ấn Độ khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế thay vì đóng vai trò là công cụ thu về lợi ích kinh tế cho nước này?

Chúng tôi không được đem những yếu tố địa chính trị vào các phân tích thiệt hại-lợi ích do RCEP tạo ra. Đối với tôi, một hiệp định thương mại chỉ nên thuần túy điều chỉnh về thương mại. Nếu tham gia một thỏa thuận thương mại mà mang đến các lợi ích địa chính trị, điều này không có gì là xấu. Vậy nhưng, nguyên nhân chính của việc ký kết hiệp định giao thương xuyên biên giới chỉ nên xuất phát từ những lợi ích kinh tế thuần túy.

Nguồn: Economic Times - LA

Từ khóa: RCEP, Ấn Độ, Trung Quốc, lợi ích kinh tế