Bắc Kinh ‘nhắm đến hiệp định thương mại xuyên Thái Bình Dương’ để bảo hiểm nền kinh tế trước sự tấn công từ Mỹ

TrungQuoc15032018

Giới chức Trung Quốc cho biết, nước này để ngỏ khả năng gia nhập CPTPP.

Theo nguồn tin thân cận của chính quyền Trung Quốc, Bắc Kinh đang nghiên cứu khả năng gia nhập hiệp định thương mại xuyên Thái Bình Dương, trước sức ép từ cuộc chiến thương mại.

Bằng cách tham gia Hiệp định Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Trung Quốc có thể bảo vệ quốc gia trước chiến lược bảo hộ “nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Donald Trump và tăng cường vai trò của Trung Quốc trong tiến trình tự do thương mại.

Cho đến nay Trung Quốc vẫn chưa chính thức bày tỏ bất kỳ mối quan tâm nào dành cho hiệp định. Nước này cũng không đề nghị xin gia nhập thỏa thuận TPP trước đó – hiệp định mà Tổng thống Trump đã rút Mỹ ra khỏi, và gọi đây là thỏa thuận quá phức tạp.

Nhưng thái độ dành cho CPTPP của Trung Quốc đang thay đổi, khi mà trong vài tháng trở lại đây, giới chức nước này đang nghiên cứu khả năng, và tìm kiếm lời khuyên về việc tham gia thỏa thuận này, một nguồn tin giấu tên cho hay.

Theo giới quan sát, việc gia nhập thỏa thuận đa phương của 11 quốc gia, trong đó có Nhật Bản, Việt Nam, Malaysia, Canada, Mexico và Australia, sẽ cho phép Bắc Kinh mở rộng liên kết thương mại và giải phóng tiềm năng tăng trưởng, trong bối cảnh Trung Quốc bị nước Mỹ cô lập về kinh tế.

Trong lúc đó, một diễn biến khác đang làm các chiến lược gia của Bắc Kinh lo lắng, đó là một thỏa thuận thương mại ba bên giữa Mỹ, Canada và Mexico vừa đạt được vào tuần trước và đang chờ đợi phê chuẩn, trong đó có điều khoản trao cho Washington quyền phủ quyết bất kỳ nỗ lực nào của Canada hoặc Mexico trong việc ký kết hiệp định thương mại tự do với một “nền kinh tế phi thị trường”. Giới quan sát nhận định, điều khoản này là nhắm đến Trung Quốc.

“Mối lo ngại lớn nhất là liên minh mới giữa Mỹ và một số nước đã tạo ra rào cản nhằm ngăn không cho Trung Quốc tiếp cận thị trường các nước này”, ông Wang Huiyao, giám đốc Trung tâm nghiên cứu Trung Quốc và Toàn cầu hóa, một viện nghiên cứu tại Bắc Kinh, cho biết.

Ông nói thêm, gia nhập CPTPP có thể gửi “một thông điệp mạnh mẽ” cho thế giới về tiến trình mở cửa và cải cách của Trung Quốc.

“Gia nhập CPTPP có thể trở thành một công cụ để phòng vệ trước sự tấn công của Mỹ và giúp Trung Quốc thiết lập một vòng tròn thương mại mới, bên cạnh “Sáng kiến Vành đai – Con đường” và Tổ chức Hợp tác Thượng Hải”, ông Wang bổ sung, “Chúng tôi không thể đứng ngoài các vòng tròn [thương mại] khác”.

Trung Quốc từng hoài nghi về TPP bản gốc khi hiệp định này được dự thảo lần đầu tiên vào năm 2015. Vào thời điểm đó, nước Mỹ của Tổng thống Barack Obama đã đi đầu để hoàn tất thỏa thuận, nhằm giảm sự phụ thuộc của các nước đối tác vào hoạt động thương mại của Trung Quốc và đưa các nước này đến gần với nước Mỹ hơn.

Bắc Kinh bày tỏ sự lo lắng khi bị loại khỏi hiệp định TPP, với các tiêu chuẩn về môi trường và lao động mạnh mẽ hơn CPTPP, vì rằng tất cả các giao dịch thương mại phải minh bạch và dung hợp.

Nhưng thỏa thuận này đã bị bỏ lại phía sau, ngay khi Trump rút nước Mỹ ra khỏi thỏa thuận, ông gọi đây là một “hiểm họa tiềm tàng”. Nhật Bản đã nỗ lực cứu lấy thỏa thuận này, và tin tưởng rằng đây vẫn là một thỏa thuận thương mại đa phương “tiêu chuẩn vàng”, bao gồm quy định lao động, quyền sở hữu trí tuệ và môi trường, cắt giảm thuế quan các mặt hàng, mặc dù, một số quy định quan trọng đã bị hạ thấp.

Nhật Bản và 10 quốc gia còn lại đã hoàn thành một phiên bản sửa đổi của hiệp định vào tháng 3 và đổi tên thành CPTPP.

Thảo luận về việc Bắc Kinh gia nhập hiệp định này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc và Nhật Bản nỗ lực hàn gắn lại quan hệ khi Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe sắp đến thăm Bắc Kinh trong tháng này. Hợp tác kinh tế sẽ là trọng tâm trong chương trình nghị sự, mặc dù không rõ liệu ông Abe có đề cập ý tưởng Trung Quốc gia nhập CPTPP khi ông gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hay không.

Ông Abe đã mời nước Anh tham gia thỏa thuận, và các nước như Thái Lan, Hàn Quốc và Philippines cũng bày tỏ sự quan tâm. Ông Trump cho biết trong tháng 4 rằng, Mỹ sẽ xem xét lại thỏa thuận nếu nó “tốt hơn đáng kể”.

Trong khi đó, Tổng thống Sebastian Pinera của Chile, một thành viên CPTPP, phát biểu với Bloomberg TV vào cuối tháng trước rằng, Trung Quốc có thể tham gia thỏa thuận này.

“Tất nhiên là họ có thể; họ đã thể hiện mối quan tâm [dành cho TPP-11]”, ông Pinera nói khi được hỏi liệu Peru có thảo luận với phía Trung Quốc về việc tham gia hay không.

Trung Quốc hiện đang đàm phán các hiệp định thương mại tự do với 27 quốc gia. Nước này cũng tham gia vào các cuộc đàm phán thương mại đa phương như thỏa thuận Trung Quốc - Nhật Bản - Hàn Quốc và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) giữa 16 quốc gia, dự kiến sẽ ký trước cuối năm nay.

Tu Xinquan, giáo sư Đại học Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế ở Bắc Kinh, cho biết việc gia nhập CPTPP có thể là một động thái thông minh, và nên được thực hiện càng sớm càng tốt.

“CPTPP có các quy chuẩn thương mại tự do cao nhất, và [việc tham gia] có thể mở rộng đồng minh của Trung Quốc và cho thế giới bên ngoài thấy rằng, Trung Quốc đang nghiêm túc tăng cường cải cách và mở cửa - và điều đó cũng có thể thúc đẩy niềm tin của các nước khác vào Trung Quốc”, ông Tu nói.

Ông nói thêm rằng nếu không có Washington tham gia vào thỏa thuận, Bắc Kinh có thể ở vị thế đàm phán tốt hơn, bao gồm điều khoản đầu tư và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Nhưng Chen Long, một kinh tế gia ở Gavekal Dragonomics, nói rằng Trung Quốc sẽ khó có thể tham gia CPTPP.

“Khả năng đàm phán chính thức về gia nhập của Trung Quốc vẫn chưa rõ ràng, do ảnh hưởng từ Mỹ đối với các thành viên CPTPP”, Chen nói. “Trung Quốc có thể phải đối mặt với các cuộc đàm phán gay gắt quanh việc điều chỉnh các chính sách sở hữu trí tuệ và công nghiệp trong nước để phù hợp với quy định của CPTPP”.

Cho đến nay, Mexico, Nhật Bản và Singapore đã phê chuẩn CPTPP, và Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc cho biết vào tuần trước rằng, Việt Nam sẽ thông qua hiệp định vào tháng 11. CPTPP sẽ có hiệu lực ngay khi có sáu thành viên đã phê chuẩn thỏa thuận.

Nguồn: SCMP

Từ khóa: Bắc Kinh, nhắm đến, hiệp định thương mại, xuyên Thái Bình Dương, bảo hiểm, nền kinh tế, tấn công, Mỹ