Thỏa thuận NAFTA mới gây khó cho cho các hãng ô tô Đức

USMCA0910

Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) giờ đây đã được thay thế bằng Hiệp định Mỹ, Mexico và Canada (USMCA). Ba quốc gia Bắc Mỹ sẽ vẫn tiếp tục duy trì hoạt động giao thương trị giá ít nhất 1.2 nghìn tỷ USD mỗi năm. Tổng thống Mỹ Donald Trump từng xếp NAFTA là thỏa thuận thương mại tệ hại nhất trong lịch sử nước Mỹ và muốn thay đổi nó. Hiện nay, ông lại đang khoe khoang, thỏa thuận mới sẽ đem lại cho người lao động Mỹ hàng trăm ngàn việc làm.

Trên thực tế, USMCA có lẽ chỉ khác NAFTA ở một vài điểm, nhưng điều chỉnh lớn nhất của thỏa thuận mới chính là, nhập khẩu từ các nước bên ngoài thị trường Bắc Mỹ sẽ bị phân biệt đối xử rất lớn. Đặc biệt, các hãng sản xuất ô tô của nước ngoài đặt tại Mexico từ giờ trở đi sẽ phải đối mặt với muôn vàn khó khăn khi đi vào thị trường Mỹ. Cụ thể hơn, đó là các nhà sản xuất ô tô lớn đến từ Đức đang lắp rắp ô tô ở Mexico và bán vào thị trường Mỹ.

“Ngược đãi” ô tô nhập khẩu

Ngoài văn kiện chính được áp dụng chung cho ba nước, USMCA còn bao gồm các thỏa thuận riêng giữa các nước với nhau, dưới thể thức các bức thư trao đổi. Trong số đó, có một bức thư từ Trump gửi đến đoàn đàm phán của Mexico và Canada, nói rằng Mỹ có quyền áp thuế bổ sung lên tất cả các dòng xe hơi nhập khẩu vào Mỹ (kể cả nhập từ Mexico hay Canada). Trước tình huống trên, hai đối tác còn lại của Mỹ trong USMCA sẽ phải chấp nhận mức hạn ngạch 2.6 triệu chiếc, đối với ô tô chở khách. Riêng dòng xe tải nhẹ sẽ không bị áp hạn ngạch và được nhập khẩu miễn thuế từ hai nước trên vào Mỹ.

Dễ hiểu tại sao Tổng thống Mỹ muốn giữ lại đặc quyền trên cho Washington. Trump đã hơn một lần đe dọa sẽ áp thuế 20 – 25% thuế lên ô tô lắp ráp tại châu Âu. Và không khó để nhận ra ai đã bán 1.35 triệu chiếc ô tô vào thị trường Mỹ trong năm ngoái. Đó chính là 4 hãng ô tô lớn của Đức, các doanh nghiệp đang chiếm 8% thị trường Mỹ. Trong số hơn một triệu chiếc xe trên, có 494 ngàn chiếc là được xuất khẩu trực tiếp từ Đức đến Mỹ. Phần còn lại được lắp ráp bên trong nước Mỹ hoặc tại Mexico.

Thiệt hại của Canada

Tóm lại, thỏa thuận thương mại mới của khối Bắc Mỹ là để dựng lên các rào cản mới nhằm ngăn cản việc nhập khẩu ô tô Đức vào Mỹ. Ngoài ra, USMCA còn bảo đảm cho Mỹ một số lợi ích khác trong quan hệ thương mại với Canada. Đất nước lá phong đã bị ép phải mở cửa thị trường sữa và ngũ cốc (chủ yếu là lúa mì) cho các nhà xuất khẩu Mỹ. Chính phủ Canada nhận thức rõ đây là một thất bại, và đã nhanh chóng tuyên bố sẽ đền bù cho những người nông dân nào bị ảnh hưởng.

Quay trở lại vấn đề ô tô Đức, rõ ràng rằng, Trump vẫn không quên lời đe dọa trước đây, đó là không bao giờ muốn nhìn thấy bất kỳ chiếc Mercedes hay BMW nào lượn lờ trên Đại lộ Fifth Evenue của New York. Và các nhà sản xuất ô tô của Đức đang đặt nhà máy tại Mexico là đối tượng bị ‘đưa lên thớt’. Thỏa thuận USMCA báo trước rằng bất kỳ doanh nghiệp ô tô nước ngoài nào đang hoạt động ở Mexico, mà chủ yếu là doanh nghiệp Đức, sẽ phải đáp ứng một số các điều kiện để được xuất khẩu miễn thuế vào thị trường Mỹ. Đầu tiên, những chiếc ô tô này phải bao gồm hàm lượng giá trị gia tăng của Bắc Mỹ ít nhất là 75%, cao hơn so với quy định hiện hành là 62.5%. Tuy nhiên, bởi vì tất cả máy móc đều được nhập khẩu từ Đức, rất khó để các doanh nghiệp ô tô của Đức đáp ứng được điều kiện này.

Nhắm vào ô tô Đức

Các công ty Đức cũng buộc phải chứng minh các chiếc xe được lắp ráp ở Mexico của họ có ít nhất 40% giá trị được thực hiện bởi lao động có thu nhập tối thiểu 16 USD/giờ. Ban đầu, các hãng ô tô Đức đặt nhà máy tại Mexico là để tận dụng nguồn lao động giá rẻ. Vì vậy, họ thực sự trả lương cho nhân công thấp hơn nhiều so với mức quy định trên. Điều kiện cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng để được xuất khẩu ô tô miễn thuế vào Mỹ, đó là 70% thép và nhôm mà các hãng ô tô Đức sử dụng để sản xuất ô tô ở Mexico phải có nguồn gốc trong khu vực USMCA.

Nhìn chung, ô tô Đức được sản xuất ở Mexico sẽ phải trải qua quãng thời gian hết sức khó khăn mới lọt được vào thị trường Mỹ. Điều đáng báo động hơn cho ngành ô tô của quốc gia châu Âu này, đó là khả năng Tổng thống Trump sẽ áp mức thuế khổng lồ lên tất cả ô tô nhập khẩu vào Mỹ, như đã nhắc đến ở phần trên. Hôm thứ Hai tuần trước, tờ European Sting đưa tin, nước Đức đang chuẩn bị cho kịch bản trên. Năm viện nghiên cứu kinh tế uy tín nhất nước này đã công bố một nghiên cứu, kết luận rằng Đức không thể tránh khỏi tình huống tồi tệ này.

Berlin chuẩn bị cho kịch bản tệ nhất

Bài xã luận trên tờ European Sting số ra ngày 1 tháng 10 có lưu ý: “Trong thời điểm hiện tại, Washington vẫn kiềm chế để không phải biến lời đe dọa đánh thuế ô tô lắp ráp của EU từ 20% đến 25% thành sự thật. Mặc dù vậy, khả năng Mỹ đánh thuế vẫn còn tồn tại”. Nếu điều đó thật sự xảy ra, Đức sẽ bị giáng một đòn mạnh vào kinh tế, từ đó ảnh hưởng đến phúc lợi quốc gia. Tuy nhiên, Đức dường như sẵn sàng nhẫn nhịn bất kỳ thách thức nào từ phía Mỹ, để vớt vát cho mối quan hệ thương mại đan xen lẫn nhau, và cả các mối quan hệ khác nữa giữa hai nước. Từ quan điểm đó, Berlin đang cố gắng rất nhiều để thuyết phục EU không trả đũa trước các hàng động thương mại quá khích từ nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Với cùng suy nghĩ trên, Berlin cũng đang ra sức bảo vệ quyền lợi kinh tế của Đức tại Iran và Thổ Nhĩ Kỳ. Mỹ mới đây đã áp đặt lệnh trừng phạt nặng lên hai quốc gia trên, đặc biệt là Iran, nhằm cắt đứt hoạt động ngoại thương của các nước này. Trong trường hợp Thổ Nhĩ Kỳ, chính quyền của bà Angela Merkel dường như sẵn sàng hi sinh quan hệ chính trị đối nội, để duy trì mức độ hợp tác tốt đẹp với đức vua của Thổ Nhĩ Kỳ là ngài Tayyip Erdogan.

Bất chấp làn sóng biểu tình phản đối mạnh mẽ diễn ra trong suốt chuyến viếng tham của đức vua Erdogan đến Berlin hồi tuần trước, các nhà tư bản của Đức vẫn cho biết sẽ tiến hành kinh doanh bình thường với Thổ Nhĩ Kỳ. Bất kể Thổ Nhĩ Kỳ đã tống giám các nhà báo Đức mà không thông qua xét xử. Berlin sẵn sàng bỏ qua tất cả mọi điều trên, để giữ cho thị trường Thổ Nhĩ Kỳ luôn rộng mở. Đức và EU cũng đã tiến hành các nỗ lực khó khăn không kém để duy trì quyền tiếp cận thị trường Iran, bằng việc lãng tránh các biện pháp trừng phạt của Mỹ dành cho Tehran.

Nói tóm lại, Đức sẵn sàng làm mọi thứ có thể để bảo vệ các thị trường xuất khẩu của mình. Và rộng ra, là để bảo vệ liên minh châu Âu đang suy yếu bởi các vấn đề nội bộ, bao gồm nguy cơ không đạt được thỏa thuận Brexit và các rủi ro ngày một gia tăng ở Ý.

Nguồn: European Sting

Từ khóa: NAFTA, USMCA, ô tô Đức