Giới phê bình: thỏa thuận tự do thương mại giữa EU và Châu Phi sẽ trầm trọng hóa tình trạng mất cân bằng

Muller

Bộ trưởng Bộ Phát triển Đức vừa làm dấy lên một cuộc tranh luận khi kêu gọi EU miễn thuế nhập khẩu cho hàng hóa từ Châu Phi. Giới phê bình đã đặt câu hỏi là liệu vấn đề thực sự nằm ở các mức thuế nhập khẩu, hay ở những rào cản thương mại khác?

Thứ tư tuần rồi, Bộ trưởng Bộ Phát triển Đức Gerd Müller phát biểu rằng, Liên minh Châu Âu có thể thúc đẩy sự phát triển và hạn chế dòng người nhập cư từ Châu Phi bằng cách mở cửa hoàn toàn thị trường Châu Âu cho khu vực này.

Chia sẻ với tờ Die Welt, ông Müller đã kêu gọi “mở cửa thị trường cho tất cả hàng hóa của Châu Phi”, ông cũng nhận xét rằng, thị trường Châu Âu hiện đã có quan hệ rất mật thiết với Châu Phi.

Ông nói: “Brussels có đủ khả năng để tạo ra cho lục địa này một vị thế mới”.

Ở cấp độ khối Châu Âu, ông Muller muốn EU bổ nhiệm một Ủy viên phụ trách khu vực Châu Phi trong Ủy ban Châu Âu, người sẽ chịu trách nhiệm kết nối nhiều chủ đề làm nên bộ chính sách của khối EU dành cho Châu Phi. Ông cũng kêu gọi Hội đồng Châu Âu và Châu Phi nên làm việc với nhau thường xuyên hơn.

Nhưng quan trọng nhất là những đề xuất của ông về chính sách thương mại. Ông muốn các mặt hàng nông nghiệp từ châu Phi nhập khẩu vào EU sẽ được miễn thuế và hạn ngạch.

Ông Muller, một chính trị gia thuộc đảng Liên minh Xã hội cơ đốc giáo (CSU) – một đảng anh em với Đảng Dân chủ cơ đốc giáo (CDU) của Thủ tướng Angela Merkel – cho biết ông sẽ hỗ trợ việc nghiên cứu xây dựng một hiệp ước mới giữa EU và Châu Phi trong vòng hai năm tiếp theo, đến khi Đức đảm nhiệm vị trí chủ tịch trong Hội đồng Châu Âu vào năm 2020.

Mỗi nước thành viên EU đảm nhiệm vị trí chủ tịch luân phiên nhiệm kỳ 6 tháng trong Hội đồng, và nhiệm kỳ của Đức sẽ bắt đầu từ tháng 7 đến hết tháng 12 năm 2020.

Bị chỉ trích vì không có hành động cụ thể

Chỉ trong vài giờ kể từ lúc được công bố, những ý tưởng của ông Muller đã bị các đối thủ chính trị lôi ra mổ xẻ và chỉ trích. Họ gọi đây là một hành động “tung hỏa mù”.

Ông Olaf in der Beek, Chủ tịch Ủy ban Hợp tác Kinh tế thuộc Hạ viện Đức, và là một người theo Đảng Tự do Dân chủ (FDP), nhận xét rằng “ông Muller nên ngừng nói xuông và bắt đầu hành động”. Olaf cũng cho biết ông ngày càng thiếu kiên nhẫn với tốc độ triển khai những kế hoạch của chính phủ Đức về việc hỗ trợ thúc đẩy phát triển kinh tế Châu Phi, vấn đề mà ông cho là đã bị đình trệ suốt ba năm qua

Uwe Kekeritz, người phát ngôn về lĩnh vực phát triển chính sách của Đảng Xanh, chất vấn tại sao ông Muller lại ủng hộ một kế hoạch tự do thương mại với Châu Phi, trong khi trước đây, ông lại ủng hộ các Hiệp định Đối tác Kinh tế của EU, những hiệp định được cho là ngăn chặn việc mở cửa thị trường EU. Các hiệp định Đối tác Kinh tế này mặc dù hạ thấp thuế quan thương mại giữa hai bên, nhưng lại dựng lên các rào cản khác.

Roland Süss, một thành viên của nhóm phản đối toàn cầu hóa Attac, phát biểu trên tờ nhật báo Đức có tên Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) rằng rất khó để đạt được tự do thương mại giữ hai lục địa có trình độ phát triển rất khác nhau như thế này.

Ông nói rằng, nhiều quốc gia Châu Phi đã giảm thuế nhập khẩu cho hàng hóa nước ngoài – có một số trường hợp giảm đến 90% - dẫn đến việc hàng hóa giá rẻ từ Châu Âu tràn ngập thị trường nước họ, và rất nhiều mặt hàng trong số đó đã được trợ giá mạnh mẽ bởi EU.

Châu Phi không được hưởng lợi

Ông Süss chia sẻ với tờ FAZ rằng: “Hàng nông sản được trợ giá bởi Châu Âu đang tràn ngập trên các thị trường Châu Phi và hủy hoại hoạt động kinh doanh của các hộ sản xuất địa phương”.

EU dự báo rằng, trong giai đoạn từ năm 2021 đến 2027, EU sẽ chi tổng cộng 365 tỷ Euro (423 tỷ USD) để trợ cấp hàng nông sản, trong khi toàn bộ chương trình chính sách EU-Châu Phi của Brussels chỉ đáng giá 39 tỷ Euro một năm.

Lời phản biện của ông Süss nhận được sự ủng hộ từ bà Sahra Wagenknecht thuộc Đảng cánh tả Die Linke. Bà Sahra đồng tình rằng các ngành nông nghiệp tại Đức và tại Châu Phi đang khốn đốn vì các thỏa thuận thương mại giữa EU và Châu Phi.

Bà nói: “thay vì củng cố tự do thương mại nhằm tạo thêm nhiều lý do để giảm bớt xu hướng nhập cư, chúng ta cần phải ngừng vơ vét nguyên liêu thô từ Châu Phi”, bà bổ sung thêm rằng “công bằng thương mại” có vẻ là một thuật ngữ phù hợp hơn.

Hàng nhập khẩu từ Châu Phi sụt giảm

Theo báo cáo từ Bộ Phát triển Đức, mặc dù các chính sách miễn thuế nhập khẩu (trừ vũ khí và đạn dược) đã được áp dụng cho 32 quốc gia nghèo nhất Châu Phi và 12 quốc gia khác có ký Hiệp định Đối tác Kinh tế với EU, hoạt động nhập khẩu hàng hóa từ Châu Phi vào EU vẫn giảm sút gần 40% trong những năm gần đây.

Ông Muller tin rằng vấn đề không nằm ở thuế quan và hạn ngạch nhập khẩu, mà có những rào cản khác khiến cho các công ty Châu Phi khó tiếp cận thị trường EU. Trong nhiều trường hợp, các sản phẩm của họ không vượt qua được những tiêu chuẩn khắc nghiệt của châu Âu, chẳng như hàng thực phẩm.

Elmar Brok, một chính trị gia tại Nghị viện Châu Âu, và theo đảng CDU thừa nhận rằng, điều quan trọng là phải hỗ trợ các doanh nghiệp Châu Phi đáp ứng được những điều kiện nhập khẩu tương ứng của EU.

Chia sẻ với đài ARD của Đức vào hôm thứ năm, ông nói: “những điều kiện thương mại hiệu quả và công bằng là chìa khóa để thiết lập những tiêu chuẩn sống tốt hơn cho Châu Phi. Và những biện pháp này cũng giúp đảm bảo hạn chế tình trạng di cư”.

Nguồn: DW - HN

Từ khóa: Hội nhập, Rào cản phi thuế quan, trợ giá nông nghiệp, hiệp định tự do thương mại, toàn cầu hóa