Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Tổng thống Donald Trump đã phát biểu trước các thượng nghị sĩ rằng ông đang xem xét quay trở lại Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), thỏa thuận thương mại mà ông đã rút khỏi ngay sau khi nhậm chức Tổng thống. Đồng thời, Tổng thống Hoa Kỳ bày tỏ tự tự rằng nước này sẽ giải quyết được các mâu thuẫn thương mại mà không làm ảnh hưởng đến tình hình kinh tế.

Một tuần sau khi căng thẳng leo thang xuất phát từ đe dọa đánh thuế nhập khẩu thêm 100 tỷ USD lên hàng hóa từ Trung Quốc, hôm qua (12/4), Tổng thống Donald Trump cho biết hai nước rốt cuộc có thể chấm dứt tình trạng đánh thuế lẫn nhau.

Trong cuộc họp tại Nhà Trắng với các lãnh đạo Đảng Cộng Hòa và các thương nghị sĩ đến từ các bang nông nghiệp, Trump phát biểu “Chúng tôi đang thương lượng thật sự và tôi cho rằng lần này, họ sẽ đối đãi với chúng ta thực sự công bằng”. “Tôi nghĩ họ cũng muốn thế”.

Bình luận của Trump cho thấy dấu hiệu hòa giải từ chính quyền, sau khi một loạt các kế hoạch áp thuế trả đũa qua lại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang làm rối loạn thị trường. Trump cũng ám chỉ, các cuộc thảo luận trong NAFTA đang có tiến triển tốt, có khả năng kết thúc thành công.

Nhật Bản, nền kinh tế lớn nhất trong TPP phiên bản hiện tại, đã rất hoan nghênh phát biểu của Trump. Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Kono cho biết, Nhật Bản sẽ “thực sự hạnh phúc nếu Mỹ quay trở lại”.

Tuy nhiên, ông Kono cũng nói rõ thêm, rất khó để đàm phán lại thỏa thuận đã được thống nhất bởi 11 nước. Còn Bộ trưởng Thương mại Nhật Bản Hiroshige Seko thì cho rằng, Nhật Bản cần phải xem lại ẩn ý thật sự của Tổng thống Trump trong phát biểu trên.

Chỉ số S&P 500 đã tăng nhẹ 0.8% và Chỉ số Công nghiệp bình quân Dow Jones cũng đã tăng gần 300 điểm (1.2%), bởi vì nhà đầu tư đã lạc quan hơn về tình hình thương mại.

Sau khi phóng viên rời khỏi phòng, Trump đã nói với các thượng nghị sĩ rằng ông đã giao cố vấn kinh tế Larry Kudlow và Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer xem xét khả năng quay lại hiệp định thương mại của khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Đó là thông tin mà thượng nghị sĩ Ben Sasse cung cấp cho báo chí sau khi kết thúc phiên họp.

Ông Sasse nói “Tổng thống đã nhiều lần tái khẳng định quan điểm, bây giờ là thời điểm thích hợp để quay lại TPP”. Nhà Trắng sau đó cũng đã khẳng định thông tin của Sasse là đúng.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Lindsay Walters trong bản thông cáo sau đó có viết “Tổng thống luôn nói ông để ngõ khả năng quay trở lại TPP nếu hiệp định tốt hơn đáng kể. Ngài đã yêu cầu ông Lighthizer và ông Kudlow tiến hành xem xét một lần nữa liệu có thể đàm phán được một thỏa thuận tốt hơn hay không”.

Tin tức này nhận được sự chỉ trích từ những người phản đối TPP. Chủ tịch tổ chức AFL-CIO Richard Trumka đã đăng dòng Twitter bày tỏ quan điểm “TPP đã bị giết chết bởi vì đã gây thiệt hại cho tầng lớp lao động Mỹ và Hiệp định này không nên đội mồ sống dậy”. Ông Trumka nói “Không có cách nào khác làm sống lại TPP mà không làm tổn thương người lao động cả”.

Trong khi thành viên Đảng Cộng Hòa luôn thúc ép Trump xem xét lại TPP, thành viên Đảng Dân Chủ lại ủng hộ quan điểm cứng rắn của Trump trong vấn đề thương mại và xem việc đảo ngược quan điểm của Tổng thống về TPP là một bước thụt lùi. Thượng nghị sĩ Đảng Dân Chủ Sherrod Brown cho biết ông sẵn sàng hoan nghênh một phiên bản TPP mới miễn là nội dung phải chứa đựng các quy định bảo hộ chặt chẽ quyền lợi của người lao động và các điều khoản về tiền tệ. “Nếu đó là những gì Tổng thống sẽ yêu cầu đưa vào TPP mới, tôi hoàn toàn ủng hộ, nhưng tôi không biết liệu Tổng thống đang nghĩ gì”, ông Brown cho biết, đồng thời cho rằng Hiệp định TPP cần phải được đàm phán lại toàn bộ.

Trump đã rút Hoa Kỳ khỏi Hiệp định trong tuần đầu tiên nhậm sở. TPP, vốn được dùng để đối phó với sự thống trị về kinh tế của Trung Quốc trong khu vực, đã được đàm phán dưới thời Cựu Tổng thống Obama nhưng chưa được Quốc hội Mỹ thông qua.

11 quốc gia còn lại đại diện cho 13% GDP toàn cầu, trong đó có cả Nhật Bản và Canada, đã hoàn tất phiên bản sửa đổi của Hiệp định này vào tháng trước, đổi tên thành Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Hồi tháng 2, Trump đã mở ra khả năng quay trở lại khối thương mại trong một cuộc họp báo với Thủ Tướng Úc Malcolm Turnbull. Úc cũng là một nước thành viên của CPTPP.

Một quan chức Nhà Trắng cho biết, mặc dù Tổng thống ưu tiên thỏa thuận thương mại song phương, nhưng một thỏa thuận đa phương như TPP sẽ giúp đối phó với sự cạnh tranh từ Trung Quốc và sẽ giúp rút ngắn thời gian cho Mỹ hơn là đàm phán một đối một với 11 quốc gia.

Trung Quốc mở cửa

Cũng trong bài phát biểu hôm qua, ông Trump đã trích dẫn lại lời phát biểu của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mà theo Trump hiểu, đây là một tín hiệu cho thấy Trung Quốc sắp mở cửa thị trường cho thêm nhiều hàng hóa đến từ Mỹ. Trump nói “Ông Tập sẽ bãi bỏ nhiều mức thuế nội địa và thuế nhập khẩu”.

Trước đó vào ngày 10/4, ông Tập Cận Bình đã tuyên bố sẽ mở ra “một giai đoạn mở cửa mới” tại Diễn đàn Châu Á Bác Ngao. Mặc dù bài phát biểu đưa ra rất ít chính sách mới và không đề cập đến ông Trump, nhưng nội dung phát biểu rõ ràng có liên quan đến Hoa Kỳ. Ông Tập khẳng định sẽ gia tăng nhập khẩu, nới “room” cho nhà đầu tư nước ngoài trong các ngành sản xuất và siết chặt bảo hộ về sở hữu trí tuệ - ba vấn đề thương mại trọng tâm trong các lời phàn nàn mà Tổng thống Hoa Kỳ đưa ra trước đó.

Rõ ràng rằng, Trump đang xem những lời phát biểu của ông Tập như một dấu hiệu hòa giải, và nhiều lần khen ngợi bài phát biểu này, trên Twitter (“Rất cảm ơn Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vì những lời tử tế về thuế quan và rào cản ô tô, sự khai sáng về sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ. Chúng ta sẽ cùng nhau đạt được bước tiến lớn”) và trong phiên họp hôm qua.

Các cuộc thảo luận đang tạm hoãn

Các cuộc thảo luận giữa hai nên kinh tế lớn nhất thế giới đã bị dừng lại vào tuần trước sau khi chính quyền Trump yêu cầu Trung Quốc phải cắt giảm hỗ trợ đối với các ngành công nghệ cao, một nguồn tin thân cận cho biết. Mỹ đã cáo buộc Trung Quốc vì đã trợ cấp không công bằng cho các ngành công nghiệp trong nước và buộc các doanh nghiệp nước ngoài chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực như người máy, hàng không vũ trụ và trí tuệ nhân tạo.

Mỹ vẫn chưa thông báo về thời hạn dự kiến để áp thuế lên hàng hóa Trung Quốc trị giá 50 tỷ USD theo danh sách ban đầu được đưa ra. Ở một hoạch đánh thuế khác trị giá 100 tỷ USD lên hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, chính quyền Trump cũng chưa đưa ra danh sách cụ thể liên quan.

Về vấn đề đàm phán lại NAFTA, Trump cho biết các cuộc đàm phán “đang tiến triển tốt”, tuy nhiên, ngài Tổng thống cho biết chưa thể xác định thời hạn sẽ đạt được thỏa thuận cuối cùng.

Ông nói, một hiệp định có thể hoàn tất trong một vài tuần hoặc 5 tháng, đồng thời cho biết ông không quan tâm về thời gian. Hoa Kỳ sẽ đạt được một thỏa thuận tốt và “ngành nông nghiệp sẽ được quan tâm hơn”, ông Trump cho biết.

Nguồn: Bloomberg – TQ

Từ khóa: Mỹ, quay trở lại, TPP, NAFTA, tiến triển, Trung Quốc mở cửa