Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Các công ty phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sẽ phải cắt giảm giá bán để cạnh tranh trên toàn cầu khi các mức thuế trả đũa qua lại đang khiến cho giá đồng nhân dân tệ (NDT) tăng.

Việc đồng NDT tăng giá gần đây giữa lúc căng thẳng thương mại Trung - Mỹ leo thang đã khiến cho bà Julia Su cảm thấy bồn chồn.

Công ty Shanghai Eastern Resources Arts & Crafts của bà mỗi năm xuất khẩu vào Mỹ và EU đến 40 triệu USD đồ trang trí cho Giáng sinh. Mặc dù các mặt hàng của bà Su vẫn chưa phải là mặt hàng chịu ảnh hưởng trực tiếp, nhưng quy mô mở rộng của mức thuế trừng phạt khi nền kinh tế lớn nhất thế giới ngày càng tiến gần đến một cuộc chiến thương mại toàn diện cũng đủ khiến bà nhiều đêm mất ngủ.

Người phụ nữ đã có 20 năm kinh doanh cho biết “Điều này ảnh hưởng rất lớn đến chúng tôi. Đồng NDT tăng giá mạnh chắc chắn sẽ khiến chúng tôi thiệt hại bởi vì khách hàng của chúng tôi trả bằng đồng USD. Chúng tôi đã không nghĩ tới căng thẳng thương mại có thể leo thang đến mức này”.

Tồi tệ hơn, một đồng NDT mạnh sẽ khiến các kiện hàng hóa xuất khẩu của doanh nghiệp Trung Quốc trở nên đắt đỏ, buộc họ phải giảm giá bán sản phẩm nếu không muốn mất đi tính cạnh tranh.

Các doanh nghiệp xuất khẩu của Trung Quốc đã gặp khó khăn khi tỷ giá đồng NDT/USD hồi tuần trước có thời điểm tăng đến 6.2431 trong phiên ngày, mức cao nhất kể từ tháng 8 năm 2015, và đã tăng tổng cộng 9% trong vòng 12 tháng qua.

Việc tỷ giá có xu hướng đi lên trong thời gian qua, cộng với việc hiện nay đang áp sát ngưỡng tâm lý quan trọng 6.2, đã khiến các doanh nghiệp xuất khẩu của Trung Quốc hoang mang và lo lắng.

Trước đó, hầu hết doanh nghiệp đều đã dự đoán tỷ giá sẽ biến động quanh mức 6.3 đến 6.5 so với đồng đô la Mỹ trong năm nay. Nhưng họ đã không để lường được căng thẳng thương mại Mỹ-Trung lại leo thang nhanh đến như hiện nay, bắt đầu gây thiệt hại cho các doanh nghiệp vốn đã có lợi nhuận biên rất nhỏ trong năm qua của Trung Quốc.

BoB Li, chủ thương hiệu túi da Jiaxing Boya hiện đang xuất khẩu sang Mỹ và châu Âu cho biết “cứ mỗi 1% tăng của đồng NDT thì sản phẩm của tôi đương nhiên phải giảm giá đi 1%. Khách hàng nước ngoài sẽ quay sang lựa chọn các mặt hàng thay thế đến từ Đông Nam Á. Giờ đây tôi bắt đầu cảm thấy lo lắng cho việc kinh doanh của mình”.

Các đề xuất thuế trả đũa qua lại được các nước tung ra như cơm bữa, ngày một chồng chất thêm.

Hôm thứ 5 tuần trước, Donald Trump đã chỉ đạo bộ máy thương mại của mình xem xét khả năng áp thuế lên 100 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc. Động thái trên nhằm đáp trả lại thông báo của Bắc Kinh một ngày trước đó về việc sẽ áp thuế thêm 25% trên 106 sản phẩm nhập khẩu từ Mỹ bao gồm đậu nành và ô tô, trị giá khoảng 50 tỷ USD.

Thông báo của Bắc Kinh được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Văn phòng Thương mại Mỹ thông báo danh sách các mặt hàng nhập khẩu của Trung Quốc nằm trong kế hoạch đánh thuế 25% của Mỹ trị giá 50 tỷ USD.

Theo nguồn tin từ Tập đoàn Thép Baowu của Trung Quốc – nhà sản xuất kim loại lớn thứ hai trên thế giới, các nhà sản xuất thép của Trung Quốc - một trong những nạn nhân chính trong cuộc đột kích thương mại của Washington - đang “đồng thanh kêu gào”.

Nguồn tin giấu tên này còn cho hay, mức thuế mới 25% rất có sức hủy diệt, bởi khi gần 1/10 sản lượng thép của Trung Quốc, tương đương 75 triệu tấn, là dành cho xuất khẩu.

Theo lý thuyết, một đồng tiền sẽ đối mặt áp lực giảm giá nếu như chiến tranh thương mại làm thu hẹp thặng dự thương mại.

Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu Bắc Kinh phải cắt giảm mức thặng dự với Mỹ ở mức 100 tỷ USD mỗi năm. Trước lời đề nghị này, Thứ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc Vương Thu Văn đã trả lời là “không thể chấp nhận”.

Năm 2017, Trung Quốc thặng dự 275.85 tỷ USD với Hoa Kỳ.

Ngân hàng Đầu tư của Trung Quốc Citic Securities trong một nghiên cứu công bố vào tuần trước đã cho biết, có sự tương đồng trong tình huống của Trung Quốc hiện nay với Nhật Bản của những năm 1985, khi vòng xoáy căng thẳng thương mại là nhân tố chính dẫn đến tình trạng đồng nội tệ mạnh lên.

Và điều này khiến nhiều nhà xuất khẩu của Trung Quốc đặc biệt lo lắng. Họ e rằng Trung Quốc sẽ phải lặp lại kịch bản của Nhật 30 năm về trước - ký kết Thỏa ước Plaza với Mỹ. Thỏa thuận ký năm 1985 đó đã làm suy yếu đồng USD so với đồng Yên, dẫn đến đồng nội tệ của Nhật tăng giá mạnh và làm cho thặng dự thương mại vốn có giữa Nhật và Mỹ giảm đi.

Thế nhưng, E Yongjian - một chuyên viên nghiên cứu cao cấp thuộc Ngân hàng Truyền thông ở Thượng Hải lại không tin rằng Trung Quốc sẽ đi theo vết xe đổ của Nhật Bản. Ông cho rằng, tình trạng hiện nay của đồng NDT chỉ là trong ngắn hạn. Ông Yongjian lập luận: “Thay vì tiếp tục mạnh lên, chiến tranh thương mại có thể khiến đồng NDT chịu áp lực mất giá. Khi Mỹ mở các cuộc tấn công thương mại lớn lên Trung Quốc, điều đó đồng nghĩa với việc thặng dự thương mại của Trung Quốc sẽ giảm đi, và vì vậy, dẫn đến đồng NDT yếu đi. Khi chiến tranh thương mại kết thúc, đồng NDT sẽ ổn định trở lại”.

Ông Wang Chunying, phụ trách bộ phận thanh toán quốc tế của Cục Quản lý Ngoại hối Trung Quốc cho biết, đồng NDT đã bước vào “giai đoạn biến động 2 chiều”, đồng thời khuyến cáo, người dân và doanh nghiệp nên mua ngoại tệ dựa trên nhu cầu thực hơn là mua vì mục đích đầu cơ dựa trên biến động của đồng NDT trong tương lai.

Một vài nhà đầu cơ cá nhân và các doanh nghiệp xuất khẩu khẩu do tin rằng đồng NDT sẽ yếu đi trong tương lai gần, đã chủ động tích trữ đô la Mỹ và các ngoại tệ khác để kiếm lời trong ngắn hạn.

Bà Huang Weijian, một công dân Thượng Hải, gần đây đã mua 5,000 USD giữa lúc đồng NDT mạnh lên, do kỳ vọng đồng nội tệ sẽ sớm giảm trở lại do tỷ giá đã gần mốc 6.2. “Đồng NDT đã quá cao, và tôi mua một ít đô la Mỹ để dành cho việc đi du lịch sau này và việc du học của con trai”.

Các bước đi của Trump trong vấn đề Bắc Triều Tiên cũng như trong vấn đề thương mại với Trung Quốc đã cho thấy vị Tổng thống Mỹ này không phải là kẻ ngốc.

Thị trường lục địa đã đóng cửa nghỉ lễ từ thứ 5 tuần trước. Còn ở thị trường hải ngoại, tỷ giá NDT/USD giảm đi 0.5% từ đầu tuần và giao dịch ở mức trên 6.3 vào thứ 6, mức tăng cao nhất trong 6 tuần qua.

Các nhà phân tích trước đó đã dự đoán đồng NDT sẽ ở quanh mức 6.25 và 6.35 so với đồng USD trong năm nay.

Cơ quan điều phối tỷ giá hối đoái của Trung Quốc đã cảnh báo các cá nhân và doanh nghiệp không nên đánh cược trên tỷ giá đồng NDT để kiếm lời.

Số liệu cho thấy đồng NDT mạnh lên gây thiệt hại cho các doanh nghiệp xuất khẩu nhiều nhưng lại có lợi cho những doanh nghiệp có các khoản vay lớn bằng ngoại tệ.

Guangdong Goworld, một nhà cung cấp của Apple, hồi tháng 2 năm nay đã phải giải trình với sở giao dịch chứng khoản về khoản lỗ do tỷ giá lên đến 45 triệu NDT (7.2 triệu USD) hồi tháng 1, xuất phát từ việc đồng nội tệ mạnh lên. Chỉ riêng khoản lỗ này trong tháng 1 đã bằng 94% khoản lỗ do tỷ giá của 3 quý đầu năm 2017 cộng lại, đồng thời bằng 34% lợi nhuận ròng của 9 tháng đầu năm ngoái.

Công ty Guangdong Goworld chuyên sản xuất và bán bản mạch in, màn hình tinh thể lỏng (LCDs) và các thiết bị đo điện bằng sóng siêu âm đến các thị trường phát triển bao gồm Mỹ, châu Âu, Australia và Nhật Bản.

Air China – một trong những hãng hàng không quốc gia lớn của Trung Quốc, trong báo cáo thường niên 2017 cho biết, tỷ giá NDT/USD tăng 1% có thể làm lợi nhuận ròng của hãng tăng thêm 280 triệu NDT do tiết kiệm được chi phí nhiên liệu.

Ông Wang Youxin – chuyên gia nghiên cứu thuộc Viện Tài chính Quốc tế BOC cho biết các doanh nghiệp có thể dùng các công cụ tài chính phái sinh để phòng ngừa rủi ro do tỷ giá.

Ngoài ra, các doanh nghiệp vừa xuất khẩu vừa nhập khẩu có thể dùng USD để mua thêm nhiều sản phẩm bên ngoài như là cách để phòng ngừa rủi ro.

Thế nhưng, ông Wang cho rằng, các doanh nghiệp lớn có thể dễ dàng cân đối lại các khoản lỗ do tỷ giá, bất kể dùng công cụ nào. Nhưng “các doanh nghiệp xuất khẩu nhỏ có thể sẽ gặp khó khăn trong việc sử dụng các công cụ trên”.

Về lâu dài, đồng nội tệ mạnh lên sẽ có lợi cho Trung Quốc, khiến cho đồng NDT trở nên hấp dẫn hơn trên thị trường quốc tế”.

Điều này lại không đem lại sự đảm bảo cho doanh nghiệp xuất khẩu nhỏ, vì bất kỳ sự lên giá nào của đồng NDT cũng hoàn toàn có thể gây nguy hiểm cho hoạt động kinh doanh của họ. “Nếu một ngày nào đó, đồng NDT thực sự chạm mốc 6.2, hầu hết hàng hóa xuất khẩu đều sẽ gặp nguy hiểm”, ông chủ của Jiaxing Boya đánh giá.

“Các nhà lãnh đạo quốc gia đang đấu đá lẫn nhau vì lợi ích riêng của nước mình. Nhưng những người chủ doanh nghiệp như tôi đây lại không có quyền hạn hay nguồn lực để bảo vệ lợi ích cho chính mình. Thật đáng buồn.”, ông Li bày tỏ.

Nguồn: SCMP – TQ

Từ khóa: nhân dân tệ, tăng giá, chiến tranh thương mại, doanh nghiệp xuất khẩu, Trung Quốc