Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Chỉ một tuần sau khi Tổng thống Donald Trump thông báo về mức thuế mới 30% đối với các tấm pin năng lượng mặt trời do Trung Quốc sản xuất, một công ty năng lượng mặt trời hàng đầu của Trung Quốc đã tuyên bố kế hoạch xây dựng nhà máy ngay tại nước Mỹ.

Hãng Jinko Solar đã đưa ra tuyên bố về việc xây dựng nhà máy thứ hai, trị giá khoảng 410 triệu đô la tại Jacksonville, bang Florida. Theo dự kiến, nhà máy này sẽ tạo ra 800 việc làm, và tránh được mức thuế mới. Mặc dù việc xây dựng nhà máy đã được lên kế hoạch từ trước, Jinko Solar ám chỉ rằng, nhưng quyết định cuối cùng vẫn có liên quan chặt chẽ đến động thái áp thuế của chính quyền Mỹ, và cho biết công ty sẽ “tiếp tục theo dõi chặt chẽ các biện pháp đối với modun và pin mặt trời nhập khẩu theo luật thương mại của Mỹ”.

Những người phản đối việc áp thuế không dự tính đến tình huống này sẽ xảy ra. Họ nghĩ rằng mức thuế mới sẽ giết chết hàng chục ngàn việc làm của người Mỹ và giảm 11% số lượng tấm pin năng lượng mặt trời được lắp đặt. Điều đó vẫn có thể xảy ra về sau này, nhưng động thái của Jinko và những hành vi tương tự của các công ty nước ngoài khác có thể cân bằng lại tình hình.

Rất khó để những người phản đối có thể nghĩ khác đi về việc áp thuế. Trong lịch sử, áp thuế nhập khẩu chẳng đem lại lợi ích gì, ngoài việc làm tăng giá cả hàng hóa và làm giảm bớt sự lựa chọn về hàng hóa và dịch vụ, và đặc biệt là công nghệ.

Tuy nhiên, quá trình đầu tư nhanh chóng này của Jinko Solar là một dấu hiệu cho thấy mức thuế và câu chuyện thương mại này hoàn toàn khác với những kỳ vọng thông thường.

Ngành công nghiệp năng lượng mặt trời ở Mỹ được đo lường dựa trên nhiều khía cạnh kinh tế khác nhau. Năm ngoái, ngành công nghiệp này chỉ mang về tổng doanh thu 210 triệu USD. Nhưng các chuyên gia về năng lượng tin rằng, ngành này đã tạo ra 154 tỷ USD gián tiếp thông qua doanh thu bán lẻ, tiền lương, phúc lợi, thuế và lệ phí. Đó chính là giá trị cần được bảo vệ.

Sở dĩ ngành năng lượng mặt trời phản ứng trái với dự đoán trước quyết định áp thuế là vì trong những năm qua, các công ty năng lượng mặt trời của Mỹ vốn đã chịu thiệt hại nặng nề nhất có thể trước áp lực cạnh tranh từ hàng hóa nhập khẩu giá rẻ của Trung Quốc

Nhà sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời lớn nhất của Mỹ, SolarWorld, đã cắt giảm hơn một nửa số lượng công nhân và công ty mẹ của họ đã tuyên bố phá sản vào năm ngoái. Ngay cả với sự hậu thuẫn của chính phủ Obama, công ty Solyndra đã thất bại. SolarCity, công ty của Elon Musk, vẫn đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng. Năm ngoái, ngành công nghiệp năng lượng mặt trời của Mỹ đã gần như biến mất, với 25 công ty đóng cửa tính từ năm 2012.

Bởi tình thế như trên, không có gì ngạc nhiên khi một công ty của Trung Quốc phản ứng với mức thuế bằng cách xây dựng nhà máy ở Mỹ. Các công ty của Mỹ hoặc quá yếu hoặc đánh mất khả năng mở rộng thị trường ở thời điểm hiện tại. Nói cách khác, các công ty duy nhất thực sự thúc đẩy ngành năng lượng mặt trời ở Mỹ là thuộc sở hữu nước ngoài.

Dĩ nhiên, chỉ dựa trên quyết định của một công ty thì chưa đủ để đánh giá việc áp thuế không gây ra thiệt hại và cách tiếp cận “thương mại công bằng” của Tổng thống Trump là hiệu quả. Nhưng đây là một kết quả tích cực. Hãy nhớ rằng, công ty pin năng lượng mặt trời lớn nhất có trụ sở tại Mỹ hiện tại chỉ có 300 nhân viên, và riêng Jinko Solar hiện đang lên kế hoạch tạo ra 800 việc làm ở Mỹ.

Vì vậy, Nhà Trắng hiện tại có hai điều mà họ không có so với tuần trước. Thứ nhất, họ có đủ sức mạnh khi họ đe dọa áp thuế đối với một số hàng hoá nhất định. Không đối tượng nào có thể phớt lờ mọi mối đe dọa trong tương lai. Đây là một công cụ cực kỳ giá trị, bởi vì từ giờ trở đi, chỉ bằng lời đe doạ (không cần áp thuế trên thực tế), chính quyền Trump cũng đã tạo ra được kết quả thuận lợi cho mình.

Thứ hai, chính quyền hiện tại có ít nhất một ví dụ rất rõ ràng rằng, việc kích hoạt một mức thuế quan có thể làm đổi chiều thái độ.

Cách tiếp cận này không phải là không có tiền lệ. Năm 1983, Tổng thống Ronald Reagan tăng mức thuế cho các loại xe máy hạng nặng cao hơn gấp 10 lần so với trước đó. Động thái này được xem là một động thái tâm lý quan trọng đối với Công ty Harley-Davidson vốn đang trên bờ vực phá sản, và công ty này đã bắt đầu có dấu hiệu phục hồi chỉ 4 năm sau đó.

Ngày nay, nhiều nhà kinh tế nhấn mạnh rằng, nỗ lực sắp xếp lại nội bộ công ty là lý do thực sự giúp Harley-Davidson sống sót và phát triển sau mức khi thuế mới có hiệu lực. Nhưng chính sự tín nhiệm mà Tổng thống Reagan dành cho Harley-Davidson là sự hỗ trợ đáng kể cho ban điều hành, công nhân của công ty và những người đam mê Harley.

Động thái của Trump không chỉ nhằm thúc đẩy ngành năng lượng mặt trời hoặc tái thiết các công ty năng lượng mặt trời ở Mỹ. Mục đích chính là để đem lại việc làm. Ông Trump cam kết bảo đảm việc làm cho người Mỹ, và cũng nói rõ rằng ông không quan tâm nếu những công việc được tạo ra bởi những công ty nước ngoài. Sẽ không hợp lý nếu chỉ cho rằng tác động cuối cùng của mức thuế là lên các công ty năng lượng mặt trời của Mỹ. Năm 1983, Tổng thống Reagan kích hoạt điều khoản thuế để giúp một công ty Mỹ sống sót và tạo việc làm. Bây giờ, Tổng thống Trump đang sử dụng định mức thuế mới để giúp một công ty nước ngoài tạo ra việc làm cho người Mỹ.

Ngành năng lượng mặt trời của Mỹ có thể không bao giờ cạnh tranh được với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, nhưng lao động Mỹ vẫn có thể thu được lợi từ việc sản xuất pin năng lượng mặt trời. Đó ít nhất vẫn việc có khả năng xảy ra, vào lúc này.

Nguồn: CNBC – ND

Từ khóa: năng lượng mặt trời, thuế nhập khẩu, Hoa Kỳ, nhà máy, Trung Quốc, việc làm