Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Theo hai báo cáo kinh tế được phát hành gần đây, người tiêu dùng tại Canada và Hoa Kỳ sẽ là đối tượng chịu thiệt hại nhiều nhất nếu Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) bị hủy bỏ.

Báo cáo từ BMO có tên “The Day After NAFTA” chỉ ra rằng ngay, giá hàng hóa tiêu dùng sẽ tăng 0.8 điểm phần trăm bởi đồng đô la Canada yếu đi và thuế nhập khẩu tăng ở mức độ không đáng kể.

Tác giả chính của báo cáo này, kinh tế trưởng BMO ông Douglas Porter cho biết việc tăng giá các loại sản phẩm sẽ khiến mỗi hộ gia đình Canada có thu nhập từ 50,000 -  60,000 USD phải chi thêm khoảng 400 - 500 USD mỗi năm.

Cũng theo lời ông Porter “Mặc dù mức tăng không quá nhiều nhưng cũng đủ để tác động đến người tiêu dùng”.

Các số liệu trong báo cáo BMO cũng chỉ ra vùng Ontario của Canada sẽ là khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất nếu NAFTA không còn tồn tại, do vùng này có mối liên kết về kinh tế rất chặt chẽ với Hoa Kỳ; các sản phẩm tiêu dùng bao gồm quần áo, hàng dệt may, thực phẩm và đồ uống cũng sẽ chịu tác động từ sự kiện này.

Cùng thời điểm, một báo cáo khác từ công ty tư vấn quản lý toàn cầu A.T. Kearney, đối tác của Hội đồng các nhà bán lẻ Canada (RCC) cũng cho thấy việc NAFTA bị hủy bỏ có thể gây thiệt hại cho các nhà bán lẻ Canada, với số tiền dao động trong khoảng từ 4 đến 21 tỷ USD mỗi năm. Một phần hoặc toàn bộ thiệt hại đó của nhà bán lẻ sẽ chuyển hóa vào giá sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

Ông Johan Gott, người đứng đầu A.T.Kearny tại thủ đô Washington cho biết “Từ góc độ của người tiêu dùng, sự sụp đổ của NAFTA chỉ mang lại những hệ quả tiêu cực, người tiêu dùng chắc chắn sẽ không được hưởng lợi gì từ sự kiện này”.

Theo báo cáo, NAFTA đã xóa bỏ thuế quan của hầu hết hàng hóa đang giao dịch giữa ba quốc gia Hoa Kỳ, Canada và Mê-xi-cô. Trong năm 2015, có 108 tỷ USD hàng hóa từ Hoa Kỳ vào thị trường bán lẻ của Canada.

Báo cáo Kearny cũng tính toán rằng với mỗi 1% thuế tăng thêm trong trường hợp NAFTA bị bãi bỏ, các nhà bán lẻ bị thiệt hại thêm 1 tỷ USD, nếu tính riêng về mặt tác động trực tiếp. Con số này tăng lên khá cao nếu tính thêm các thiệt hại gián tiếp.

Ba kịch bản NAFTA

Báo cáo này đã đề cập đến ba kịch bản bao gồm: (1) NAFTA sẽ có nội dung không khác với Hiệp định Thương mại tự do Canada-Hoa Kỳ (FTA) năm 1989, theo đó, các điều khoản của Thỏa thuận song phương này tương tự như NAFTA; (2) trong trường hợp Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ bị hủy bỏ, mức thuế do Canada áp dụng đối với hàng hóa từ Hoa Kỳ sẽ tương tự như mức thuế đánh vào các hàng hóa xuất khẩu có nguồn gốc từ các quốc gia khác trên cơ sở các quy định của Tổ chức thương mại thế giới; (3) Hoa Kỳ áp dụng chính sách bảo hộ, từ bỏ các nghĩa vụ nước này phải thực hiện theo các Hiệp định của WTO, đồng thời thực hiện tăng thuế để bảo vệ ngành công nghiệp nội địa.

Báo cáo Kearny cũng chỉ ra rằng theo kịch bản thứ nhất, giá hàng hóa sẽ tăng không đáng kể; với hai kịch bản còn lại, giá cả có thể tăng thêm từ 4 tỷ USD đến 21 tỷ USD cho tất cả loại sản phẩm

Báo cáo cũng cho rằng, nếu NAFTA bị dừng thực thi, có khả năng sẽ tạo ra hiệu ứng dây chuyền - tăng trưởng chậm và sức mua giảm, với mức giảm có thể từ 170 - 1000 USD  mỗi năm, tùy thuộc vào kịch bản nào sẽ xảy ra sau NAFTA.

Khoảng giữa của dự báo trên trùng khớp với dự báo trong báo cáo của BMO về mức tăng trong chi phí của mỗi hộ gia đình là từ 400 – 500 USD.

Theo lời ông Porter thì từ bỏ NAFTA sẽ có tác động tiêu cực đến toàn nền kinh tế Mỹ và người tiêu dùng Mỹ nói chung.

Ông Porter cũng cho biết thêm “Tôi nghĩ cần nhấn mạnh một điểm rằng sẽ là thất bại cho cả Canada và Hoa Kỳ nếu NAFTA bị hủy bỏ”.

Báo cáo Kearny chỉ ra tác động kép của việc tăng giá hàng hóa và giảm doanh số bán hàng sẽ gây thiệt hại khoảng từ 5 tỷ USD đến 25 tỷ USD cho ngành bán lẻ.

Người phát ngôn của RCC Karl Littler cho biết “Khi chúng ta bắt đầu nói về việc NAFTA không còn tồn tại, ai cũng nghĩ đây là điều ảo tưởng, và chỉ là màn trình diễn của các chính trị gia, nhưng, hiện tại thì chúng ta đang thực sự phải đàm phán lại NAFTA”.

Theo lời ông Porter thì mặc dù NAFTA vẫn được coi là nguyên nhân dẫn đến sự tụt dốc của công nghiệp chế tạo tại Bắc Mỹ, chấm dứt NAFTA cũng sẽ không làm ngành này của Canada phục hồi trở lại.

Ông Porter cho biết thêm “Tự động hóa mới chính là nguyên nhân chủ đạo khiến công việc trong ngành công nghiệp chế tạo mất đi; sự tụt giảm nhu cầu lao động trong lĩnh vực này diễn ra trên khắp các nền kinh tế phát triển từ khi kết thúc chiến tranh thế giới lần thứ hai”.

“Tôi có thể nói rằng không phải NAFTA mà tự động hóa và quá trình công nghiệp hóa tại Trung Quốc mới chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất việc làm mà chúng ta đã chứng kiến trong suốt 15 năm qua”.

Nguồn: The Star - LA

Từ khóa: NAFTA, tiêu dùng, mất việc làm, tự động hóa, báo cáo BMO, A.T. Kearney, bán lẻ