Thủ tướng Canada Trudeau mong muốn thêm Chương về giới vào NAFTA thế hệ mới

canadathutuong2911

Chính quyền Trudeau biết rằng các quốc gia khác sẽ rất ngạc nhiên về ý tưởng các Hiệp định thương mại bình quyền nam nữ, nhưng Canada tin tưởng rằng, một ngày nào đó, vấn đề bình đẳng giới sẽ được đưa vào các Hiệp định thương mại, giống như những gì mà tiêu chuẩn về lao động và môi trường đã làm được như hiện nay.

Đó là một trong những thông điệp mà phái đoàn đàm phán của Canada đã sử dụng để cố gắng thuyết phục phía Hoa Kỳ và Mexico đồng ý bổ sung chương về giới (gender chapter) vào Hiệp định NAFTA thế hệ mới, các tài liệu chỉ dẫn mới được công bố cho thấy.

Đây là tài liệu được chuẩn bị cho các đại biểu cấp cao trong Bộ Ngoại giao Canada tham gia vào các vòng tái Đàm phán NAFTA bắt đầu từ 16/8 tại Washington D.C. Các điểm cơ bản trong tài liệu có viết “hãy nhớ lại 20 năm về trước, khi lần đầu tiên vấn đề lao động và môi trường được đưa ra thảo luận trong các vòng đàm phán Hiệp định thương mại”.

“Một vài người nhận ra mối liên hệ và cảm thấy cần thiết phải giải quyết các vấn đề này trong khuôn khổ các Hiệp định thương mại. Nhưng cũng có những người không cho là vậy. Việc tạo ra cơ chế hợp tác đã làm gia tăng hiểu biết của chúng ta về các vấn đề này, từ đó chúng ta thấy được sự cần thiết phải ràng buộc nghĩa vụ hợp lý trong các Hiệp định thương mại”.

Tài liệu cũng giả thiết, các quan chức Canada ban đầu sẽ hoài nghi về ý tưởng này. “Phản ứng đầu tiên của chúng ta là các Hiệp định thương mại tự do không liên quan đến giới tính. Thế nhưng tác động của các Hiệp định có phân biệt về giới hay không? Chúng ta bắt đầu nhận ra rằng có liên quan”.

Tài liệu dẫn chứng, chỉ có 1 trong số 5 công ty xuất khẩu do phụ nữ làm chủ. Một nghiên cứu của Ngân hàng thế giới cũng đã cho thấy, rất nhiều nước chưa thực hiện bình đẳng nữ quyền trong hoạt động kinh doanh.

Tài liệu của lưu ý rằng Thủ tướng Justin Trudeau và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã từng bàn bạc về vấn đề này trước đó, khi chính quyền của Đảng Tự do Canada đã làm việc với Nhà Trắng về vấn đề phụ nữ trong công việc, với sự giúp đỡ của Ivanka Trump – thiên kim đồng thời là cố vấn cho tổng thống Mỹ.

Bên cạnh đó, tài liệu lập luận, cách tiếp cận của Canada có thể giúp ích cho việc tạo dựng sự ủng hộ dành cho Hiệp định, tại thời điểm mà người dân khắp nơi trên thế giới ngày càng chối bỏ ý tưởng thương mại tự do đều tốt cho tất cả mọi người.

“Chương về thương mại và giới tính cũng sẽ là một tín hiệu quan trọng, biểu đạt hàm ý rằng: làm cho tăng trưởng kinh tế được bao trùm hơn chính là một mục tiêu quan trọng trong nâng cấp NAFTA và là một phương tiện quan trọng để tạo ra sự ủng hộ cho các kết quả đàm phán cuối cùng”

Vẫn còn chưa rõ liệu đề xuất về chương giới tính có được chấp thuận hay không. Các quan chức bên phía Hoa Kỳ được cho là không mấy nhiệt tình khi phải dành đến nửa ngày cho vấn đề về giới trong lần đàm phán gần đây tại thành phố Mexico.

Dù thế nào, vấn đề về giới cũng sẽ được lồng ghép vào Hiệp định

Angella MacEwen, một chuyên gia kinh tế cho Tổng Liên đoàn Lao động Canada cho biết điều đó không có nghĩa là bình đẳng giới sẽ không được đề cập trong hiệp định.

Bà MacEwen cho biết “Tôi không kỳ vọng sẽ có chương về giới trong bản NAFTA cuối cùng, nhưng tôi nghĩ rằng, các nước cũng đã bắt đầu nhìn nhận các chương khác dưới góc độ bình đẳng giới, điều đó thực sự hữu ích”.

Vấn đề về giới đã được nói đến tại chương lao động, trong đó, Canada đã đề xuất trả lương công bằng và quan tâm đến quyền lợi trẻ em ngay từ đầu, mặc dù các quy định trên không mang tính bắt buộc cứng rắn cho lắm.

Đảng Tự do cũng tin rằng, việc lồng ghép vấn đề về giới vào trong NAFTA (dưới nhiều hình thức), giống như những gì Canada đã từng làm được trong Hiệp định Thương mại và Kinh tế Toàn diện Canada – EU (CETA), sẽ giúp thiết lập tiêu chuẩn cho các thỏa thuận thương mại trong tương lai.

Alex Lawrence, phát ngôn viên cho Bộ trưởng Bộ Ngoại giao – bà Chrystia Freeland phát biểu rằng, Ottawa vẫn bảo lưu mong muốn được đưa vấn đề giới tính vào trong NAFTA thế hệ mới. Ông Lawrence đề cập trong email: “Về khía cạnh các Hiệp định thương mại, nếu muốn được gọi là Hiệp định tiêu chuẩn vàng, đòi hỏi Hiệp định đó phải có chương về giới tính”.

Một vài nguồn tin từ bên ngoài và bên trong chính phủ đều cho rằng, Hiệp định thương mại tự do Canada - Chile cũng đã bổ sung thêm Chương về giới.

Hiệp định Canada – Chile là hiệp định thứ hai trên thế giới có được sự đồng thuận ở cả hai đối tác trong việc xem phụ nữ và trẻ em gái là chủ thể then chốt để phát triển kinh tế lâu dài và tái khẳng định cam kết của các nước về bình quyền giữa nam và nữ trong các Hiệp định quốc tế.

Ngoài ra, một vấn đề khác là không có điều khoản nào trong Chương về giới có thể bị đem ra kiện tụng tranh chấp như các Chương còn lại của Hiệp định.

Chính phủ Đảng Tự do cũng nhận thức được vấn đề trên có thể lật lại câu chuyện mà chính phủ bị chỉ trích bấy lâu, khi các thỏa thuận về vấn đề lao động trong phiên bản NAFTA gốc vẫn còn thiếu cứng rắn trong việc chống phân biệt đối xử.

“Các biện pháp trên không có tính thực thi và đã đối mặt với các chỉ trích trong nhiều năm qua về việc không giải quyết vấn đề một cách đúng nghĩa”, theo một nguồn tin cho biết.

Nguồn: The Star – TQ

Từ khóa: Canada, chương về giới, Hiệp định thương mại, bình đẳng nam nữ, NAFTA, lao động