Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Tác giả: David Worts – Giám đốc Điều hành của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản tại Canada.

Bỏ qua các thông tin trái chiều xoay quanh các cuộc họp bên lề hội nghị APEC tại Việt Nam, Canada có vẻ đã ủng hộ tiến trình chuyển đổi của hiệp định TPP, với tên gọi mới là CPTPP. Mặc dù nhiều người kỳ vọng cao vào một hiệp định về mặt nguyên tắc sẽ được thông qua tại cuộc họp cấp cao ở Đà Nẵng, nhưng cuối cùng các bên đã đạt được thỏa thuận về các “yếu tố cốt lõi” trong Hiệp định CPTPP mới, chừa lại một số vấn đề để đàm phán sau.

Tuy nhiên, các nhà đàm phán thường nói rằng “không một vấn đề nào được thỏa thuận cho tới khi mọi vấn đề được thỏa thuận” (nothing is agreed until everything is agreed), vì vậy, không có gì là đảm bảo. Mặc dù quy mô có thể nhỏ hơn song thực tế CPTPP vẫn là một thỏa thuận đầy tham vọng, hiện đại và rất phức tạp. Đây là một cơ hội hết sức ý nghĩa. Việc hoàn thành CPTPP cũng sẽ phát đi một thông điệp mạnh mẽ cho cộng đồng quốc tế, cho thấy rằng các thỏa thuận thương mại đa phương hoặc khu vực vẫn đang hoạt động có hiệu quả. Hơn nữa, hiệp định này cũng chào đón sự tham gia của các quốc gia khác.

Các thành viên của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản tại Canada đã hết sức ủng hộ tự do hoá thương mại vì tất cả các bên tham gia đều thu được lợi ích, mở rộng cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp và đem lại lợi ích cho người tiêu dùng. Bởi vì các chuỗi giá trị toàn cầu góp phần thúc đẩy liên kết kinh tế chặt chẽ hơn giữa các nước, hiệp hội chúng tôi kêu gọi Canada tiếp tục theo đuổi đường lối ​​thương mại đa dạng với các nước: với Châu Á Thái Bình Dương thông qua CPTPP, với EU thông qua Hiệp định Thương mại EU-Canađa (CETA) và với Hàn Quốc thông qua Hiệp định Thương mại tự do Canada-Hàn Quốc.

Theo một phân tích gần đây của Quỹ West Canada, CPTPP sẽ mở ra thêm cơ hội thương mại và kinh doanh cho các nhà xuất khẩu Canada ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt đối với thị trường Nhật Bản. Mặc dù nghiên cứu này cho thấy tác động của Hiệp định đến ngành ô tô không rõ nét, chúng tôi tin rằng CPTPP vẫn sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp ô tô của Canada mở rộng sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường trong CPTPP, đặc biệt là Nhật Bản, nhờ vào các ưu đãi về thuế quan.

Lợi ích của CPTPP với các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản ở Canada

Nói một cách đơn giản, việc hoàn thiện CPTPP sẽ chấm dứt sự bất công mà các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản ở Canada đang phải gánh chịu so với với các tập đoàn ô tô không đặt nhà máy tại Canada. Hơn nữa, việc Canada cắt giảm thuế quan đối với xe ô tô là rất quan trọng và cần thiết lúc này, điều này sẽ giúp khôi phục lại sân chơi bình đẳng cho các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản tại Canada sau khi chính phủ Canada đã ký các thỏa thuận thương mại với Hàn Quốc và gần đây nhất là Châu Âu.

Đối với quy tắc xuất xứ trong ô tô, chúng tôi tin rằng các quy tắc xuất xứ linh hoạt, dễ dự đoán, đơn giản cho xe ô tô trong CPTPP sẽ phản ánh thực tế của các chuỗi cung ứng hiện nay.

Hầu hết các nhà sản xuất ô tô đều ủng hộ mô hình sản xuất “Just in time” và ưa chuộng triết lý kinh doanh “đặt nhà máy tại nơi bán” để dễ tiếp cận hơn với các nhà cung cấp chính. Thế nên ngành sản xuất phụ tùng ôtô tại Canada chỉ hoạt động tốt khi các nhà máy sản xuất ô tô ở nước này phát triển và có các quy tắc linh hoạt, cho phép họ cạnh tranh trên toàn cầu.

Có thể kể ra một vài ví dụ minh họa cho thực tế này: nhà máy Honda tại Alliston, Ontario, Canada hiện nay đang dẫn đầu thị trường về dòng xe Civic mới, và Toyota vừa mới tái đầu tư cho nhà máy sản xuất dòng xe Lexus RX, và đầu tư mới cho nhà máy sản xuất dòng xe RAV4 ở phía Bắc và phía Tây Canada. Hơn nữa, khi mối quan hệ giữa các nhà cung cấp ngày càng tăng trong 30 năm qua, các nhà cung cấp ở Canada sẽ tiếp tục được hưởng lợi.

Hiện tại, chỉ có Hoa Kỳ và Nhật Bản đang sản xuất xe cơ giới hạng nhẹ ở Canada để cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu. Trong khi các nhà máy sản xuất ô tô của Hoa Kỳ tại Canada đã được miễn thuế khi xuất trở về Mỹ nhờ vào Hiệp định Ô tô ký với Canada năm 1965, thì Canada cũng nên xem xét miễn thuế luôn cho các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản tại Canada, hiện nay chiếm 43% tổng sản lượng xe cơ giới hạn nhẹ của Canada.

Không phải chỉ để xe nhập khẩu được rẻ hơn, việc miễn thuế cũng sẽ gửi một thông điệp tích cực đến các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản – những doanh nghiệp đã đóng góp đáng kể cho Canada, thông qua các khoảng đầu tư vào sản xuất, thông qua việc tạo ra 80.000 công ăn việc làm (gián tiếp hay trực tiếp) ở các khâu bán hàng và hậu mãi. Các doanh nghiệp này còn góp phần cải thiện thu nhập cho hơn 200.000 lao động trên khắp Canada nhờ vào hiệu ứng phụ từ hoạt động sản xuất của địa phương, cũng như đóng góp cho Canada hơn 1.230 đại lý phân phối xuyên lục địa.

Cuối cùng, CPTPP sẽ tạo ra thị trường ôtô cân bằng và cạnh tranh ở Canada, cho phép người tiêu dùng Canada có nhiều sự lựa chọn hơn với các dòng xe công nghệ cao, an toàn, thân thiện với môi trường và các loại xe chạy điện khác.

Nguồn: The Global and Mail  – TN

Từ khóa: CPTPP, công nghiệp ô tô, Canada, Nhật Bản, miễn thuế, việc làm