Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Bộ trưởng 11 nước thành viên Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã trì hoãn thực thi rất nhiều điều khoản bất lợi cho việc tiếp cận dược phẩm và vắc-xin. Đây được xem là thắng lợi lớn cho hàng triệu người dân đang phải phụ thuộc làm nguồn thuốc giá rẻ trên toàn thế giới.

Trong hiệp định TPP vẫn chưa hoàn tất, mà nay đã được đổi tên thành Hiệp định toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), một vài các biện pháp nguy hại trong vấn đề bảo hộ sở hữu trí tuệ đã được trì hoãn. TPP phiên bản gốc cho phép kéo dài thời hạn độc quyền công thức thuốc, khiến giá thuốc tăng cao, và ngăn chặn người dân và các cơ sở chữa trị y tế được tiếp cận dược phẩm điều trị, thông qua việc chặn đứng hoặc trì hoãn việc sản xuất thuốc generic giá rẻ ở nhiều nước.

Bản tuyên bố chung về CPTPP cuối cùng đã được công bố, sau bao năm MSF và những người ủng hộ y tế cộng đồng nỗ lực gây sức ép lên các quốc gia đàm phán – hiện nay gồm có Úc, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam – yêu cầu loại bỏ các điều khoản mà sẽ hạn chế quyền tiếp cận thuốc chữa trị giá mềm ở các quốc gia trên khắp địa cầu.

Dưới đây là bài phát biểu của Bác sĩ Els Torreele, giám đốc điều hành chiến dịch Access của MSF:

“MSF và và những người ủng hộ y tế cộng đồng đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về thỏa thuận này nhiều năm qua. Chúng tôi rất hài lòng khi thấy được các bộ trưởng đã lắng nghe và nhận ra mối hiểm họa của điều khoản này”.

“Riêng về lĩnh vực quyền tiếp cận thuốc chữa bệnh, TPP là hiệp định tồi tệ nhất khi kéo dài thời gian bảo hộ trí tuệ mà chỉ làm củng cố thêm cho tình trạng độc quyền thuốc và hạn chế người dân được tiếp cận nguồn thuốc chữa bệnh giá rẻ để duy trì sự sống”.

“Việc loại bỏ một số điều khoản khỏi CPTPP liên quan đến thuốc men là một thắng lợi lớn, nhưng không có nghĩa là cuộc chiến đã kết thúc. MSF, bộ y tế, và người dân trên khắp thế giới cần tiếp tục đấu tranh chống lại cuộc khủng hoảng toàn cầu về tình trạng thuốc chữa bệnh đắt đỏ. Các Hiệp định khác đang trong giai đoạn đàm phán như RCEP vẫn đang bao gồm điều khoản bảo hộ này, khiến cho cuộc khủng hoảng càng thêm dai dẳng và theo chiều hướng xấu.

“Thay vì bảo vệ quyền lợi của các công ty dược, chúng tôi hi vọng các nước xem xét những biện pháp thay thế – như những gì đã được đề xuất trong báo cáo về Tiếp cận thuốc do nhóm làm việc cấp cao của Đại hội đồng Bảo an Liên hiệp Quốc công bố – đó là đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển các công nghệ y tế cần thiết có chi phí thấp và quan trọng là không vì mục đích thương mại”.

Tổ chức Bác sĩ không biên giới (Médecins sans frontières, viết tắt MSF) là một tổ chức phi chính phủ quốc tế do một số bác sĩ người Pháp thành lập vào năm 1971 với mục đích nhân đạo. MSF phát động chiến dịch Access, mục đích thúc đẩy quyền tiếp cận và vì sự phát triển của các loại thuốc cứu chữa và kéo dài sự sống. MSF đạt giải Nobel hòa bình năm 1999.

Nguồn: Médecins Sans Frontières - TQ

Từ khóa: CPTPP, điều khoản trì hoãn, sở hữu trí tuệ, độc quyền thuốc, tiếp cận thuốc