Brexit: Có hay chăng một thỏa thuận thương mại tương tự CETA

skynews ceta justin trudeau 4136922 Trưởng đoàn đàm phán của EU – Michel Barnier tin rằng quan hệ thương mại Anh Quốc – EU trong tương lai sẽ tương tự như Hiệp định CETA.

Ông Barnier tuyên bố rằng, quyết định rời khỏi thị trường chung EU và liên minh hải quan của Anh Quốc đồng nghĩa với việc, bất kỳ quan hệ thương mại nào trong tương lai cũng sẽ “phải thực hiện dựa trên mô hình gần giống với hiệp định ký với Canada”.

Bình luận của ông Barnier nhằm bác bỏ ý kiến của Thủ tướng Anh Theresa May trong bài phát biểu gần đây của bà tại Florence. Trong bài phát biểu, bà phát thảo mong ước về một quan hệ đối tác kinh tế Anh Quốc – EU “toàn diện và tham vọng”, tốt hơn cả hiệp định của EU với Canada.

Vậy thì, Hiệp định của Canada ký với EU là Hiệp định như thế nào? Liệu có hiệu quả khi áp dụng trong trường hợp của Anh?

Hiệp định được ký khi nào?

Hiệp định Thương mại và Kinh tế Toàn diện EU – Canada (CETA) chính thức được ký kết vào tháng 10 năm 2016 và bắt đầu có hiệu lực vào tháng 09 năm 2017.

CETA mất 7 năm đến đạt được thỏa thuận, trong nó mất 5 năm cho quá trình đàm phán và thêm 2 năm cho quá trình phê chuẩn tại 28 quốc gia EU và Canada.

Bản chấp thuận cuối cùng của Hiệp định đã bị đình trệ một thời gian tại nghị viện khu vực Wallonia, Bỉ, trước khi chính phủ liên bang Bỉ đồng ý nhượng bộ.

Hiệp định CETA quy định những gì?

CETA sẽ loại trừ 99% dòng thuế cho hàng hóa xuất khẩu của EU vào thị trường Canada và hàng hóa Canada xuất khẩu vào EU. Sau 7 năm, tất cả các dòng thuế đánh trên sản phẩm công nghiệp sẽ được xóa bỏ hoàn toàn.

Còn về nông nghiệp, CETA cũng quy định dỡ bỏ phần lớn các dòng thuế đánh trên nông sản từ hai phía.

Ngoài ra, các doanh nghiệp EU cũng có thể tham gia đấu thầu trong các hợp đồng mua sắm công của chính phủ Canada.

Hiệp định CETA còn thiếu những gì?

Mặc dù đã có các cuộc thảo luận về tự do hóa thương mại dịch vụ giữa Canada và EU, Hiệp định CETA vẫn còn thiếu tính toàn diện, bởi hàng trăm các điều khoản loại trừ và bởi CETA không “cấp hộ chiếu” cho các công ty Canada được tiếp cận thị trường tài chính EU. Điều này có nghĩa là Canada sẽ vẫn đối mặt với các rào cản khi giao dịch với lục địa EU.

CETA cũng không loại bỏ được các rào cản phi thuế quan, như quy định về quy tắc xuất xứ của EU, trong khi một vài các sản phẩm nông nghiệp nhạy cảm như trứng hay thịt gà lại không được Hiệp định này nhắc tới.

Nghĩa vụ của Canada trong CETA là gì?

CETA không ràng buộc Canada nộp tiền vào ngân sách EU, không kí cam kết về 4 quyền tự do (tự do đi lại, tự do lưu thông hàng hóa, dịch vụ và vốn), cũng như không cần tuân theo quy định của Tòa công lý châu Âu (ECJ). Thay vào đó, tranh chấp thương mại trong CETA sẽ được xem xét bởi một tòa án thường trực.

Quy định trong CETA trái ngược với các quy định trong nhưng Hiệp định mà EU ký với các nước khác, như Na Uy hay Thụy Sĩ. Trong các Hiệp định đó, Na Uy và Thụy Sĩ phải chấp nhận một vài nghĩa vụ tài chính, cam kết cho phép quyền tự do đi lại và giải quyết tranh chấp tại Tòa công lý châu Âu, để đổi lấy quyền tiếp cận hoàn toàn với thị trường chung EU.

Liệu một hiệp định tương tự CETA sẽ hiệu quả khi áp dụng trong trường hợp của Vương Quốc Anh?

Những người ủng hộ Brexit có thể sẽ thích một Hiệp định với EU theo kiểu CETA, vì như vậy, Anh Quốc có thể tiếp cận thị trường EU mà không phải đánh đổi bằng các nghĩa vụ, bao gồm nghĩa vụ nộp ngân sách cho Brussels và nghĩa vụ mở cửa lưu thông tự do cho con người, nhờ đó, cho phép Anh Quốc kiểm soát tốt hơn tình trạng nhập cư từ EU.

Nhưng, những người chỉ trích lại chỉ ra rằng, một hiệp định như CETA sẽ không thể giúp các doanh nghiệp Anh có được quyền tiếp cận thị trường EU ở mức độ giống như hiện tại, khi Anh còn đang là thành viên của thị trường chung và liên minh hải quan, đặc biệt trong lĩnh vực thế mạnh của Anh là dịch vụ.

Vì vậy, trong phát biểu tại Florence, thủ tướng Anh đã bác bỏ ý tưởng về một Hiệp định theo kiểu Canada hoặc Na Uy. Bà nói với các lãnh đạo EU rằng: “Chúng ta còn có thể làm tốt hơn thế”.

Khoảng thời gian dài mà EU và Canada dùng để thỏa thuận CETA cũng có thể chứng minh rằng biện pháp này không hấp dẫn. Tuy nhiên, những người ủng hộ chỉ ra rằng Anh Quốc có xuất phát điểm tương đồng với 27 nước EU về mặt luật pháp, mà điểm này Canada không có, vì vậy, việc ký kết có thể diễn ra nhanh hơn trong trường hợp của Anh Quốc.

Thêm một điểm nữa, nếu áp dụng Hiệp định giống CETA, Anh Quốc cũng sẽ không có tiếng nói trong vấn đề tiêu chuẩn của EU cũng như các quy định quản lý hàng xuất khẩu vào khối này.

Nguồn: Sky News - TQ

Từ khóa : Brexit, CETA, Canada, EU, Anh Quốc, thuế, nhập cư, nghĩa vụ tài chính