Mexico mở đường cho các cuộc đàm phán NAFTA kéo dài đến năm 2018

nafta 2609

Thứ tư vừa qua (26/9), Mexico đã mở ra khả năng kéo dài tiến trình đàm phán hiệp định thương mại NAFTA đến năm 2018, vì cho rằng việc sửa chữa hiệp định này quá phức tạp. Trước đó, đàm phán NAFTA được dự kiến sẽ kết thúc vào cuối tháng 12/2017, nhằm tránh chiến dịch bầu cử của Tổng thống Mexico, dự kiến diễn ra vào tháng 3 năm sau.

Lúc kết thúc của phiên họp kéo dài năm ngày tại Ottawa, Hoa Kỳ, Canada và Mexico tuyên bố rằng đã có nhiều tiến bộ trong các buổi thảo luận, tuy vậy, phải thừa nhận rằng còn đó khá nhiều việc phải làm để có thể hoàn thành đàm phán vào cuối năm nay.

Bộ trưởng bộ kinh tế Mexico, ông Ildefonso Guajardo cho biết sẽ có “nhiều thách thức quan trọng” tại vòng đàm phán tiếp theo ở Washington, diễn ra từ ngày 11 đến ngày 15/10.

“Chúng tôi có tham vọng, chúng tôi có động lực để hoàn thành nhiệm vụ kết thúc đàm phán, nhưng không ai có thể chắc chắn rằng chúng tôi sẽ làm được điều này”, Guajar chia sẻ với phóng viên.

Ông bổ sung rằng: “Đó là kỳ vọng của chúng tôi, do đó, cũng cần phải cân nhắc xem xét lại kỳ hạn của tiến trình, nếu cần thiết, có lẽ là sẽ dời lại đến đầu năm sau”.

Ba quốc gia đang cố gắng thúc đẩy hoạt động đàm phán, để sớm đạt được một thỏa thuận cuối cùng, với mục đích đổi mới một Hiệp định tự do thương mại Bắc Mỹ đã tồn tại 23 năm, mặc dù các chuyên gia cho rằng kỳ hạn này kết thúc đàm phán này là không khả thi.

Trong khi đó, chính quyền tổng thống Trump đã bị các quan chức Canada và Mexico chỉ trích khá gay gắt vì vẫn chưa đi vào thảo luận những vấn đề gây tranh cãi nhất trong hiệp định NAFTA, bao gồm các nội dung về quy tắc xuất xứ.

Đại diện thương mại Hoa Kỳ ông Robert Lighthizer chia sẻ với phóng viên rằng: “các nhân viên đang làm việc với một tiến độ chưa từng có (trong các cuộc đàm phán thương mại)… và bất kỳ ý kiến nào cho rằng chúng tôi vẫn chưa làm việc hết công suất là hoàn toàn sai lầm.”

Căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và Canada

Sự căng thẳng giữa Ottawa và Washington đã nổi lên vào thứ tư vừa qua, một ngày sau khi Ban hội thẩm thương mại Hoa Kỳ tuyên bố họ sẽ áp dụng thuế chống trợ cấp sơ bộ đối với hãng sản xuất máy bay Bombardier của Canada, sau khi tập đoàn Boeing cáo buộc rằng Canada đã thực hiện trợ cấp không công bằng cho dòng máy bay phản lực CSeries của hãng này.

Lighthizer cho biết Canada đã “đề cập” đến các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ trong buổi đàm phán hôm thứ tư vừa qua.

Khi được hỏi, liệu những tranh chấp có ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán NAFTA hay không, ông Lighthizer trả lời phóng viên rằng: “Điều này không phải là không làm ảnh hưởng đến các mối quan hệ, thực sự là có, nhưng nó sẽ không làm ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán”.

Các nhà đàm phán cho biết họ đã thống nhất các thỏa thuận trong một chương về các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ottawa và kỳ vọng có thể hoàn tất một chương khác về cạnh tranh trước vòng đàm phán tiếp theo.

Ông Lighthizer cho biết thêm, Hoa Kỳ “hy vọng” sẽ có thể trình bày một bản dự thảo trước vòng đàm phán tiếp theo về vấn đề quy tắc xuất xứ - một vấn đề gây tranh cãi nhiều nhất giữa các bên. Trong đó, Mỹ sẽ phát thảo những khía cạnh quan trọng trong thủ tục xuất xứ hàng hóa ở khu vực NAFTA, cũng như về cơ chế giải quyết tranh chấp.

Bộ trưởng Ngoại giao Canada, Chrystia Freeland đã từng nói đặc trưng của những cuộc thảo luận thương mại là thống nhất thỏa thuận trong những vấn đề cơ bản, trước khi đi vào đàm phán những chủ đề mang tính thách thức hơn.

“Chúng tôi chưa bao giờ nói đây sẽ là một công việc dễ dàng”, Freeland cho biết.

Tổng giá trị thương mại giữa ba quốc gia đã tăng gấp bốn lần kể từ khi NAFTA có hiệu lực vào năm 1994, vượt hơn 1 nghìn tỷ đô la vào năm 2015.

Nhưng, tổng thống Hoa Kỳ ông Donald Trump lại thường xuyên gọi hiệp ước này là một thảm họa và đã đe dọa sẽ rút Hoa Kỳ ra khỏi nếu không có một thay đổi lớn nào được tạo ra. Bên cạnh đó, ông cũng cho rằng NAFTA đã gây ra tình trạng thất nghiệp ở Mỹ, cũng như tạo ra tình trạng thâm hụt thương mại giữa Mỹ với Mexico.

Sự kiện Bombardier dường như làm cứng rắng hơn lập trường của Canada trong việc giữ lại cơ chế giải quyết tranh chấp then chốt ở NAFTA, cơ chế mà chính quyền Trump muốn loại trừ.

Lighthizer nói rằng, lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ đối với hãng Bombardier vẫn còn phải trải qua nhiều giai đoạn xem xét, trước khi đưa ra phát quyết cuối cùng.

“Vẫn còn rất nhiều giai đoạn, chúng tôi thậm chí không biết liệu nó sẽ thành công hay không, ngoài ra, tiến trình xét xử cũng có thể xảy ra những chuyển hướng”, ông cho biết “Quá sớm để có thể nói trước được điều gì”.

Freeland đã đề xuất rằng, Canada có thể sẽ rút khỏi các cuộc đàm phán NAFTA đối với chủ đề về cơ chế tranh chấp trong Chương 19, theo đó Ban hội thẩm hai quốc gia sẽ ban hành những quyết định mang tính ràng buộc, để giải quyết những khiếu nại về trợ cấp bất hợp pháp và bán phá giá. Hoa Kỳ thường xuyên thất bại trong những vụ kiện có áp dụng cơ chế này.

Những tranh cãi gay gắt về việc áp dụng Chương 19 có thể sẽ làm cho cuộc đàm phán bị kéo dài.

Đoàn đại biểu Hoa Kỳ đã trình bày một bản dự thảo về những tiêu chuẩn lao động trong hiệp định NAFTA, vào thứ ba vừa qua (26/9), đồng thời đưa các đề xuất về lĩnh vực đầu tư và quyền sỡ hữu trí tuệ vào cuối tuần vừa rồi.

Chính quyền Mỹ cho rằng, những tiêu chuẩn lao động lỏng lẽo và chi phí nhân công thấp ở Mexico đã đem lại nhiều lợi nhuận hơn cho các doanh nghiệp, đồng thời gây ảnh hưởng đến công ăn việc làm của người lao động ở Mỹ và Canada. Vì vậy, đây là một trong những chủ đề tranh luận quan trọng nhất của hiệp định NAFTA

Trong khi bản dự thảo của Hoa Kỳ đối với những tiêu chuẩn lao động không đề cập chi tiết về vấn đề tiền lương, Lighthizer đã tuyên bố rằng, tất cả các bên đều quan tâm đến những thỏa thuận chi tiết về mức lương, để cải thiện cuộc sống cho người lao động Mexico.

Nguồn: www.reuters.com – TH

Từ khóa: Mexico, mở đường, cuộc đàm phán, NAFTA, kéo dài, năm 2018