Mỹ khó lòng giải quyết được thâm hụt thương mại bằng tái đàm phán NAFTA (2)

136543813 15033589894001n

Các chuyên gia cho rằng: tái đàm phán Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ (gọi tắt là NAFTA) sẽ khó lòng giúp Mỹ giảm được thâm hụt thương mại cũng như giảm tỷ lệ thất nghiệp.

Ngày 16/8/2017 vừa qua tại Washington, ba nước Mỹ, Canada và Mexico đã khởi động vòng tái đàm phán NAFTA đầu tiên. Trong bài phát biểu khai mạc, đại diện Thương mại Mỹ - Ông Robert Lighthizer - nhấn mạnh rằng “Chúng tôi cần đảm bảo rằng thâm hụt thương mại sẽ không còn tiếp diễn và chúng tôi sẽ lấy lại thế cân bằng. Vấn đề này cần được xem xét định kỳ thường xuyên”. Trái với quan điểm của ông Robert Lighthizer, các nhà kinh tế tin rằng khó có thể giải quyết vấn đề thâm hụt thương mại bằng tái đàm phán NAFTA.

Thâm hụt thương mại

Richard Cooper, giáo sư kinh tế quốc tế thuộc trường Đại học Harvard đã có cuộc phỏng vấn gần đây với Tân Hoa Xã. Trong phỏng vấn ông nói “Chắc chắc ông Lighthizer sẽ đề cập đến thâm hụt thương mại trong bài phát biểu khai mạc. Nhưng cuối cùng, tái đàm phán NAFTA không thể giảm được tổng thâm hụt thương mại”. Ông Paul Wachtel, giáo sư kinh tế học của Đại học New York cũng cho rằng “Mục tiêu của đàm phán thương mại là để đạt được các thỏa thuận liên quan đến quy tắc thương mại, mà kết quả thường sẽ thúc đẩy giao dịch nhiều hơn, kết quả sẽ dẫn đến cán cân thương mại thay đổi, cho dù theo hướng thặng dư hay thâm hụt cho bên nào”. Vì vậy, Watchtel cho rằng “Đàm phán lần này sẽ dẫn đến kết quả trực tiếp nào cho vấn đề thâm hụt thương mại của Mỹ”.

Theo thống kê của Eric Lascelles, nhà kinh tế học thuộc Công ty Quản lý Tài sản Toàn Cầu RBC, các công ty Mỹ khi hoạt động kinh doanh ở nước ngoài có xu hướng trả thuế cao hơn là các công ty nước ngoài hoạt động ở Mỹ. Lý giải về việc này, Kelly Bogdanov-nhà phân tích danh mục đầu tư thuộc công ty RBC cho rằng “Thương mại là vấn đề nhạy cảm. Khuyến khích các nước đối tác giảm bớt rào cản là một chuyện, còn việc áp các mức thuế mới lại là chuyện khác. Các nước vẫn đang tiếp tục áp thuế mới, đặc biệt là các đối tác thương mại lớn”.

Vấn đề việc làm

Lighthizer trong bài phát biểu khai mạc cũng nói rằng “Mỹ không thể làm ngơ trước khoản thâm hụt khổng lồ, tỷ lệ mất việc làm tăng cũng như việc các doanh nghiệp liên tục đóng cửa hay dời qua nước khác” vì những ưu đãi trong hiệp định NAFTA hiện nay gây ra.

Trái ngược với quan điểm của Lighthizer, ông Wachtel cho rằng số lượng việc làm sẽ tăng lên nếu các doanh nghiệp Mỹ có thể cạnh tranh, chứ số lượng việc làm không thể nào tăng vì kết quả của một hiệp định thương mại”.

Ông Cooper nghĩ rằng tác động của tái đàm phán NAFTA lên tỷ lệ thất nghiệp sẽ được quyết định cụ thể khi đàm phán đi vào chi tiết. Nhưng cho dù là tác động âm hay dương, thì cũng chỉ là tác động rất nhỏ lên tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ.

Stephen Gallagher, nhà kinh tế học người Mỹ đã có buổi phỏng vấn với Tân Hoa Xã vào thứ sáu vừa qua. Ông nói “thị trường lao động ở Mỹ khá mạnh”. Theo số liệu của Bộ Lao Động Mỹ vào đầu tháng 8/2017, tổng lao động trả lương ngoài khu vực nông nghiệp đã tăng 209,000 người trong tháng 7, còn hơn cả mức kỳ vọng của thị trường; tỷ lệ thất nghiệp thì chỉ thay đổi nhẹ quanh mức 4.3%. Ông Gallegher cho rằng “Chúng ta cần phải đảm bảo thị trường lao động được công bằng, hiện nay ở Mỹ, một số lao động đang bị đối xử bất công do các tập quán thương mại. Đó là khía cạnh tổng thể. Còn đi vào cụ thể, tôi cũng không biết chúng ta có thể có thêm được gì về vấn đề lao động ở tại thời điểm này”.

Tác động đến thị trường

Nhiều nhà phân tích tin rằng tái đàm phán NAFTA khó có thể tác động đến thị trường tài chính lúc này, vì các nhà đầu tư đã quyết định “chờ đợi và dò xét thái độ” để hành động.

Cooper nói “Nhiều nhà đầu tư sẽ đợi kết quả rồi mới quyết định đầu tư vào đầu và đầu tư bao nhiêu. Vì vậy, dòng vốn đầu tư vào NAFTA sẽ chững lại cho đến khi kết quả đàm phán rõ ràng hơn”. Còn ông Wachtel thì cho rằng “Thị trường sẽ không bị ảnh hưởng trừ khi chính quyền của Trump có những bước đi kém khôn ngoan mà có thể “đe dọa đến sự tồn tại của Hiệp định””.

Gallegher cho biết “các lập luận về thương mại của Trump cũng như quan điểm “Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại” đã dẫn đến mối lo ngại về chính sách bảo hộ cũng như một cuộc chiến thương mại. May thay, từ trước đến nay, tổng thống Trump luôn tránh để xảy ra kết quả xấu nhất”. Hơn nữa, thị trường tài chính thương chỉ tập trung vào dữ liệu kinh tế và báo cáo thu nhập. Vì vậy, trừ khi tái đàm phán NAFTA gây ra tác hại cực lớn cho các tập đoàn đa quốc gia, còn không thị trường tài chính ít có khả năng bị ảnh hưởng”.

Tuy nhiên, nếu đàm phán kéo dài qua năm sau thì có thể làm thị trường biến động vì các nhà đầu tư lo ngại những yếu tố không chắc chắn. Ông Carlos Capistran, nhà kinh tế học người Mexico ở Ngân hàng Merrill Lynch Mỹ cho rằng “Nếu kết quả đàm phán trở nên không chắn chắn, thì các nhà đầu tư sẽ trì hoãn đầu tư, điều này có thể dẫn đến giá tài sản trong khu vực sẽ giảm mạnh”.

Nguồn: Tân Hoa Xã

Từ khóa: Mỹ, khó lòng, giải quyết, thâm hụt thương mại, tái đàm phán, NAFTA