EU đang nhanh chóng xây dựng một vành đai thương mại tự do xung quanh Mỹ

Brussels đang tìm kiếm các thỏa thuận thương mại với Mỹ La-tin và khu vực Châu Á – Thái Bình Dương

Ủy ban châu Âu đang đẩy nhanh tiến độ của Hiệp định đối tác kinh tế Eu-Nhật Bản vừa mới ký kết hồi tháng 7 để kịp quay sang các thỏa thuận thương mại khác với Châu Mỹ Latin và các quốc gia ở khu vực Châu Á-Thái Bình Dương. Các động thái trên của EU đi ngược với các quan điểm hướng nội của Mỹ trong thời gian gần đây.

Xây cầu nối, không phải tường ngăn.

Jean-Claude Juncker, chủ tịch Ủy ban châu Âu, đã gọi Hiệp định đối tác kinh tế EU-Nhật Bản ký hồi tháng 7 vừa qua là “một thông điệp mạnh mẽ với thế giới rằng EU ủng hộ mở cửa và thương mại tự do”. Hiện nay, EU đang hướng mũi nhọn vào việc tái đàm phán hiệp định thương mại tự do với Mexico, cũng như kết thúc đàm phán Hiệp định thương mại với khối Mercosur, gồm 4 thành viên Brazil, Argentina, Paraguay và Uruguay.

Theo lời viên chức cấp cao của EU, mục đích xúc tiến của EU là để kịp ký kết những hiệp định này vào cuối năm, hoặc chậm nhất là cùng lúc với thời điểm EU phê chuẩn Hiệp định đối tác kinh tế EU-Nhật Bản.

Mục đích sâu xa đằng sau những bước đi này của EU là nhằm tạo áp lực chính trị lên Washington, quốc gia mà ngày càng trở nên bảo thủ dưới thời tổng thống Donald Trump. Nhà Trắng đã rút khỏi Hiệp định Đối tác thương mại Xuyên Thái Bình Dương, và đang trong quá trình đàm phán lại Hiệp định Thương mại tự do Khối Bắc Mỹ với Mexico từ hồi 18/8.

Nếu đàm phán thương mại với EU thuận lợi, Mexico được dự đoán sẽ đạt được lợi thế hơn so với Mỹ trên bàn đàm phán NAFTA. Với kịch bản đó, thời điểm đẹp nhất để đạt được thỏa thuận với EU là vào cuối năm nay, một quan chức cấp cao EU cho biết.

Mexico và EU đã ký với nhau một thỏa thuận thương mại hồi năm 2000 và từ năm ngoái đến nay, hai phía đã thương thảo lại để nâng cấp các điều khoản của thỏa thuận này.

Về khối Mercosur, EU bắt đầu đàm phán hiệp định từ năm 1999, nhưng những xung đột kinh tế-chính trị, cũng như mối quan ngại về thịt bò và đường nhập khẩu giá rẻ từ Mỹ Latin đã khiến các bên cho đến nay vẫn chưa ký được hiệp định.

Tuy nhiên, trước làn sóng bảo hộ ngày càng gia tăng của Mỹ, EU đã có cái cớ hay để nối lại đàm phán. Bà Cecilia Malmstrom, ủy ban thương mại EU phát biểu “Chính lúc người khác đang muốn xây tường ngăn, thì chúng tôi, hơn lúc nào hết, cần phải xây dựng những chiếc cầu nối. Giờ đây, đó là cơ hội duy nhất để bắc chiếc cầu xuyên Đại Tây Dương này”.

EU sẽ tiến hành Hội nghị thượng đỉnh cấp lãnh đạo với các nước Mỹ Latin vào tháng 10 tới đây, và mục tiêu mà EU mong muốn đạt được là kết thúc đàm phán với khối này vào tháng 12 tới đây, khi Argentina đăng cai Hội nghị bộ trưởng WTO ở Buenos Aires.

Và với vành đai Thái Bình Dương

Song song với khu vực Bắc Mỹ, EU dự kiến sẽ bắt đầu đàm phán những FTA mới với Úc và New Zealand càng sớm càng tốt trong mùa thu. EU cũng đang chuẩn bị trình đề xuất đàm phán này lên Quốc hội châu Âu và các quốc gia thành viên sau khi Đức hoàn tất cuộc bầu cử ở nước này vào ngày 24/9.

Hồi tháng 3/2017, EU và ASEAN đã thống nhất sẽ tạo ra khuôn khổ để khởi động đàm phán các FTA song phương. Hai nghị định thương mại tự do đã ký giữa EU với Việt Nam và Singapore cũng đang trong quá trình phê chuẩn. Nếu mọi thứ diễn ra theo kế hoạch, EU sẽ tạo ra một khối thương mại khổng lồ bao xung quanh Mỹ từ cả Đại Tây Dương lẫn Thái Bình Dương.

Khi EU đang đàm phán Hiệp định đối tác kinh tế với Nhật, EU tập chung chủ yếu vào các hàng rào phi thuế quan như các tiêu chuẩn an toàn đối với mặt hàng dược và xe ô tô, và bản dự thảo quy định về sở hữu trí tuệ, đầu tư và các lĩnh vực khác. Bằng cách vươn mình ra khỏi biên giới, EU được xem là đang tạo ra tầm ảnh hưởng mà có thể cạnh tranh với Mỹ và Trung Quốc.

Tuy nhiên, một vài người cho rằng EU sẽ chỉ tạo ra một khối thương mại tự do chưa đủ nội lực nếu như EU tập trung quá mức vào việc ghi điểm so với chính quyền của tổng thống Trump.

Nguồn: Nikkei