FDI và chính sách “Mỹ là sự ưu tiên hàng đầu”

FDI 1

Các pháp nhân Trung Quốc muốn đầu tư vào Hoa Kỳ hoặc mua lại các công ty Hoa Kỳ được trông đợi trong năm 2017 sẽ có nhiều cơ hội rộng mở. Đáng chú ý nhất là các chính sách cường điệu của Tổng thống Donald Trump, người được bầu sau một chiến dịch chính trị "chủ nghĩa dân tộc kinh tế" đã có những tác động đáng kể.

Trong khi Mỹ vẫn là điểm đến hàng đầu cho các nhà đầu tư, những người muốn mở rộng hoạt động và kinh doanh tại Hoa Kỳ có thể phải đối mặt với những thách thức. Ngay cả trước khi chính quyền Trump cầm quyền, nghiên cứu của APCO cho thấy 75% các nhà điều hành Trung Quốc xâm nhập vào thị trường Mỹ là một thách thức lớn.

Các khuyến nghị của APCO về đầu tư:

1. Các tổ chức nước ngoài phải xây dựng một chiến lược để quản bá môi trường kinh doanh hấp dẫn cho các giao dịch thương mại và cũng như các phương thức hữu hình mà nó sẽ đóng góp vào việc cải thiện các doanh nghiệp ở Hoa Kỳ và nền kinh tế Mỹ góp phần làm giảm những lo ngại về việc làm, tệ nạn xã hội, ô nhiễm môi trường và an ninh quốc gia.

2. Các tổ chức nước ngoài phải phát triển các mối quan hệ để dự báo những rủi ro tiềm ẩn trong đầu tư kinh doanh. Một nhân tố quan trọn quyết định thành công là tìm hiểu các vấn đề và các bên liên quan ở môi trường kinh doanh Hoa Kỳ, cũng giống như với những nhà đầu tư vào một giao dịch ở Trung Quốc.

Trong bài phát biểu khai mạc của mình, ông Trump đã đưa ra một thông điệp mạnh mẽ rằng chính quyền của ông sẽ thông qua một chính sách "Mỹ là sự ưu tiên hàng đầu". Ông coi đây là một sự cần thiết để khôi phục lại vị thế của nền kinh tế Mỹ. Các kịch bản về chính sách " Mỹ là sự ưu tiên hàng đầu " mà Trump đưa ra bao gồm các yếu tố của chính sách trong nước và nước ngoài như:

- Xem xét các hợp đồng thương mại của Mỹ

- Khung chính sách năng lượng để tối đa hoá các nguồn tài nguyên thiên nhiên của Mỹ và hạn chế sự phụ thuộc vào dầu mỏ.

- Một chính sách đối ngoại tập trung vào an ninh quốc gia và phá hủy của phiến quân ISIS (và các nhóm khủng bố tiên tiến khác)

- Một dự luật chi tiêu mới để xây dựng lại quân đội Mỹ với trọng tâm đặc biệt về chiến tranh mạng.

- Trao quyền cho các nhân viên thực thi pháp luật ở các thành phố của Mỹ và dọc theo biên giới của nước đó.

Trong suốt chiến dịch, ông Trump đã nói rõ rằng ông phản đối gay gắt các công ty Mỹ lưu chuyển lao động, vốn và công nghệ mới ra nước ngoài, đặc biệt nếu nó liên quan đến việc phá hủy hệ thống sản xuất của Mỹ. Vị trí đầu tư này đã thu hút nhiều tầng lớp trung lưu và thấp hơn, những người đã trải qua tình trạng trì trệ kinh tế từ những năm 1970. Ông Trump đã lên tiếng ủng hộ việc sử dụng các chiến thuật như: thương lượng lại hoặc rút khỏi các hiệp định thương mại, đe dọa thuế quan, đòi hỏi có những lợi ích qua lại và thương mại công bằng, hoặc đưa ra các ưu đãi về thuế để đầu tư và giữ việc làm ở Mỹ, hạn chế về thị thực lao động và nhập cư, và các đề xuất về thuế để làm gia tăng giá trị cho các nhà xuất khẩu và phạt nhập khẩu. Sự thay đổi trong chính sách kinh tế đã gây ra sự không chắc chắn về kinh doanh và rủi ro danh tiếng đối với các công ty Mỹ đã xây dựng chuỗi cung ứng toàn cầu, quy trình kinh doanh và đầu tư ở nước ngoài.

Mặt khác, quan điểm của Tổng thống Trump về đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Hoa Kỳ là không xác định. Điều này có thể cho thấy sự không xem trọng của Trump về vấn đề này, nhưng cũng nhận thấy công dân Mỹ đánh giá cao giá trị việc làm và đầu tư (ngay cả khi đó là vốn nước ngoài).

Trên cấp độ vĩ mô, Chính quyền Trump có thể sẽ làm thay đổi chính sách thương mại của Mỹ thông qua một số nỗ lực chính:

1. Theo sắc lệnh Tổng thống vào ngày 24 tháng 1 năm 2017, Tổng thống Trump đã rút khỏi Hoa Kỳ từ Quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương. Một số bên ký kết TPP, bao gồm cả New Zealand, đã công khai đề xuất TPP có thể đi tới mà không có Hoa Kỳ. Một số khác đã chỉ ra các khuôn khổ thương mại khu vực đang được đàm phán và có thể lấp đầy khoảng trống do TPP để lại, như RCEP (Quan hệ đối tác kinh tế toàn diện khu vực), hiệp định thương mại tự do được đề xuất giữa các nước ASEAN và sáu đối tác của Hiệp định Thương mại Tự do.

2. Tổng thống Trump đã chỉ ra rằng ông sẽ theo đuổi các thoả thuận thương mại song phương với các nước riêng biệt hơn là các cam kết nhiều mặt. Ví dụ, Vương quốc Anh đã đẩy mạnh việc hỗ trợ chính quyền Trump về hợp đồng thương mại giữa Hoa Kỳ và Anh khi Anh rút khỏi Liên minh châu Âu (một sự thay đổi đáng chú ý từ bản tuyên bố trưng cầu dân ý trước Brexit của chính quyền Obama rằng một thỏa thuận thương mại song phương của Anh sẽ hậu thuẫn rất lớn cho Mỹ)

3. Tổng thống Trump đã thông báo kế hoạch thương lượng lại Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ ("NAFTA") với Mexico và Canada, đe doạ sẽ rút khỏi thoả thuận nếu biết được có bất kỳ sự bất công nào dành cho công dân Mỹ.

4. Ông Trump cũng tuyên bố sẽ sử dụng tất cả các nỗ lực nhằm chấm dứt "thực tiễn thương mại không lành mạnh" và thúc đẩy sự tương hỗ trong việc đối xử với các doanh nghiệp Mỹ về các vấn đề thương mại và đầu tư. Mặc dù các chi tiết cụ thể của cam kết này vẫn chưa được xác định, nhưng nó có thể bao gồm yếu tố thuế quan, thuế biên giới, những vụ tranh chấp kiện tụng và các chính sách đầu tư hạn chế của nước ngoài để trừng phạt các quốc gia có chính sách thương mại được coi là gây bất lợi cho nền kinh tế Mỹ.

5. Chính quyền Trump đã đưa ra một văn bản chiến lược thương mại cho năm 2017, cho thấy các quyết định của Hội đồng trọng tài của Tổ chức Thương mại Thế giới có thể được cho là không ràng buộc bởi Hoa Kỳ. Điều này cho thấy một sự thay đổi mô hình quản lý đáng kể trong cách Mỹ tham gia vào các đối tác quốc tế của mình ở các cuộc tranh chấp thương mại.

Quan điểm của Donald Trump về đầu tư thương mại

Một trong những vũ khí tiềm năng nhất của ông Trump là Ủy ban Đầu tư Nước ngoài tại Hoa Kỳ ("CFIUS") Đây là ủy ban liên ngành do Bộ Tài chính Hoa Kỳ chủ trì thẩm định xem một giao dịch có ảnh hưởng đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ. Để làm được điều này, CFIUS xem xét một loạt các yếu tố như liệu công ty mục tiêu sở hữu và vận hành cơ sở hạ tầng quan trọng, sở hữu tài sản gần các cơ sở của chính phủ Hoa Kỳ hoặc ảnh hưởng đến hệ thống giao thông quốc gia.

Ông Trump có thể mở rộng khái niệm hơn về "an ninh quốc gia" hoặc có thể mở rộng các tiêu chí được sử dụng để đánh giá các giao dịch đầu tư thương mại. Do đó, sẽ có sự gia tăng đáng kể về số lượng đầu tư trực tiếp tiềm ẩn bị ảnh hưởng. CFIUS có quyền ngăn chặn một giao dịch cụ thể hoặc để giảm nhẹ yêu cầu (có thể bao gồm đề nghị Chủ tịch ngăn chặn giao dịch nếu không đạt được giảm nhẹ). Do những người được chỉ định chính của Trump sẽ phục vụ CFIUS, đây sẽ là một công cụ có khả năng thúc đẩy các chính sách thương mại và đầu tư của ông.

Vào tháng 11 năm 2016, Ủy ban Duyệt Xét về Kinh tế và An ninh Hoa Kỳ (USCC) đã đưa ra một báo cáo đề nghị Quốc hội sửa đổi điều lệ cho phép các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc bắt đầu kiểm soát hiệu quả các công ty Hoa Kỳ. Thuật ngữ "kiểm soát" được định nghĩa rộng rãi là "sở hữu đa số quyền biểu quyết của công ty", điều này sẽ cho phép các pháp nhân nhà nước ảnh hưởng đến những vấn đề quan trọng của công ty đó. Quan điểm của USCC dựa trên niềm tin của họ rằng có nguy cơ cao rằng các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc, nếu được phép kiểm soát các công ty Hoa Kỳ, sẽ sử dụng bất kỳ công nghệ, thông tin tình báo và sức mạnh thị trường ... để phục vụ nhà nước Trung Quốc, sẽ gây bất lợi cho an ninh quốc gia Hoa Kỳ.

Vào năm 2015, Ủy ban đề nghị sửa đổi luật này đã làm cho các nhà đầu tư Hoa Kỳ đối đầu với các nhà đầu tư Trung Quốc trên cơ sở từng ngành và cũng tạo một điều kiện tiên quyết để Hoa Kỳ tiếp cận thị trường của các nhà đầu tư Trung Quốc một cách bình đẳng. Đặc biệt, một dự luật đã được đưa ra vào tháng 7 năm 2016, để bổ sung Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ cho các thành viên của CFIUS để đối phó với một số giao dịch trong lĩnh vực này đã gây ra mối quan tâm. Do đó, rõ ràng rằng CFIUS sẽ là trung tâm của sự hợp tác của chính quyền Trump với đầu tư Trung Quốc.

Sự đổi ngày càng tăng lên ở Mỹ, cùng với khái niệm các hiệp định song phương. Cụ thể, chính quyền Trump chỉ cho phép các nhà đầu tư Trung Quốc tiếp cận thị trường ở Mỹ với những ngành mà các công ty Hoa Kỳ tương tự có thể tiếp cận thị trường Trung Quốc. Trong bài phát biểu gần đây của mình tới Quốc hội vào ngày 28 tháng 2 năm 2017, ông Trump tuyên bố: "Tôi tin tưởng mạnh mẽ vào tự do thương mại, nhưng nó cũng phải là thương mại công bằng. Đã có một thời gian dài kể từ khi chúng tôi có thương mại công bằng. Tổng thống đầu tiên của Tổng thống Abraham Lincoln đã cảnh báo rằng 'chính phủ Mỹ từ bỏ chính sách bảo hộ sẽ hủy hoại nhà sản xuất của chúng tôi'. Ông Lincoln đã nói đúng. "

Vào tháng 9 năm 2016, 16 thành viên của Quốc hội đã gửi thư tới Văn phòng Trách nhiệm Chính phủ Hoa Kỳ, đề nghị xem xét lại các hoạt động của CFIUS để xác định liệu Ủy ban có đưa ra phạm vi về việc mua lại công ty từ các nhà đầu tư nước ngoài ngày càng tăng trong các khu vực chiến lược quan trọng ở Mỹ". Chủ tịch Thượng viện Chuck Schumer gần đây đã viết thư cho Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ và Đại diện Thương mại Hoa Kỳ kêu gọi họ thực thi.

Ông Peter Navarro, người đứng đầu Hội đồng Thương mại Quốc gia của ông Trump, đã đưa ra một dấu hiệu khác về quan điểm của Chính quyền Trung Quốc với cuốn sách "Cái chết của Trung Quốc". Theo quan điểm của ông Navarro, Trung Quốc đang vận dụng đồng tiền của mình để xuất khẩu hàng hóa sang Hoa Kỳ, làm hư hỏng ngành sản xuất của Hoa Kỳ. Ngoài việc hỗ trợ chính sách thuế đối với xuất khẩu của Hoa Kỳ, ông Navarro cũng ủng hộ các hợp đồng thương mại song phương. Quan điểm của ông Navarro thuộc về số ít các nhà kinh tế học Hoa Kỳ, với một số nhà tư tưởng hàng đầu về Quan điểm của ông như là sai lầm.

Bên cạnh những thách thức tiềm năng có một cơ hội cho các pháp nhân Trung Quốc sẵn sàng hợp tác với các loại vũ khí khác nhau của chính phủ Hoa Kỳ. Trớ trêu thay, một số trường hợp cho thấy người ủng hộ tối ưu là ông Trump. Nếu ông nhận thấy đầu tư trong nước như là một "chiến thắng" cho Hoa Kỳ, điều đó sẽ tạo ra công ăn việc làm và tăng trưởng, sau đó ông có thể vui mừng xác nhận một giao dịch như vậy.

Mối quan hệ ngoại giao mềm này đã được thể hiện rõ ràng trong những tuần lễ trước tổng thống đắc cử Trump. Vào ngày 6 tháng 12, ông Mayoshi Son, Giám đốc điều hành của Softbank, đã viếng thăm ông Trump và cam kết đầu tư 50 tỷ đô la Mỹ và tạo ra 50.000 việc làm. Sau cuộc họp, ông Son đã tiết lộ rằng FoxConn đang tìm cách đầu tư 7 tỷ USD vào Mỹ và tạo ra thêm 50.000 việc làm. Vào ngày 9 tháng 1, ông Jack Ma, Tổng giám đốc của Alibaba, gặp Trump và cam kết tạo ra hơn 1 triệu việc làm tại Hoa Kỳ. Chiến lược đi thẳng đến đầu trang và mang lại những lợi ích đáng kể cho Hoa Kỳ rõ ràng là một cách để bảo đảm sự chứng thực cá nhân của Trump về một giao dịch mong muốn.

Một cơ hội nữa là phát triển mối quan hệ với chính phủ Hoa Kỳ và chính quyền thành phố. Thống đốc và Thị trưởng rất mong muốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào cộng đồng của họ. Đối với nhiều người, đây là vấn đề sống còn về kinh tế và chính trị, ngăn chặn sự suy giảm của các trung tâm sản xuất truyền thống và các ngành công nghiệp ở các tiểu bang của họ và kết quả là mất việc. Đối với các vùng kinh tế sôi động hơn, đầu tư là vấn đề duy trì sự cạnh tranh của họ và mở rộng sự thịnh vượng của địa phương. Vì vậy, họ có thể hoan nghênh đầu tư trực tiếp nước ngoài của Trung Quốc nếu có thể truyền đạt hiệu quả tích cực. May mắn thay, các thực thể Trung Quốc có kinh nghiệm trong thị trường nội địa của họ đối phó với các chính quyền địa phương và chính quyền địa phương.

Danh sách kiểm tra hành động cho các nhà đầu tư Trung Quốc

Có một số sáng kiến mà một nhà đầu tư tiềm năng Trung Quốc hoặc người thâu tóm có thể thực hiện để chuẩn bị đầu tư thành công tại Hoa Kỳ.

1. Ưu tiên tác động tích cực của Hoa Kỳ

Trong môi trường này, sẽ rất quan trọng cho một nhà đầu tư nước ngoài để nhấn mạnh những lợi ích tích cực cho Mỹ do kết quả đầu tư. Trong số những vấn đề tiềm:

- Tác động đến việc làm và nhà cung cấp ở Mỹ

- Các cơ sở / nhà máy / văn phòng được xây dựng hoặc duy trì

- Kế hoạch duy trì trụ sở chính và quản lý của Mỹ

- Trách nhiệm của công ty và tuân thủ (môi trường / sức khoẻ / nhân sự / an toàn)

- Tổng vốn đầu tư vào Mỹ (và các cộng đồng chính)

- Hỗ trợ và đóng góp cho các đô thị địa phương

2. Nghiên cứu và phân tích các yếu tố CFIUS

Với sự tăng cường khả năng giám sát mà CFIUS có thể áp dụng cho các nhà đầu tư Trung Quốc, điều quan trọng là giảm rủi ro tiềm ẩn bằng cách điều tra liệu mục tiêu của Mỹ có khả năng sẽ làm tăng bất kỳ mối quan ngại nào của CFIUS. Những điều sau đây cần được xem xét:

- Tác động của các tài sản thiết yếu nằm gần các cơ sở quân sự của Mỹ hoặc cơ sở hạ tầng giao thông Mỹ

- Các mối quan tâm về an ninh mạng và công nghệ

- Các mối quan ngại về an ninh quốc gia (được xác định rộng rãi)

- Lãnh đạo thị trường hoặc thương hiệu mang tính biểu tượng

- Rủi ro chống độc quyền và các rủi ro chính sách hoặc quy định khác

3. Xác định danh tính nhà đầu tư

Do thời hạn đàm phán chống Trung Quốc tiềm tàng của cuộc thảo luận cho đến nay, điều quan trọng là phải truyền đạt bản sắc và mục tiêu của nhà đầu tư Trung Quốc. Đặc biệt là:

- Hồ sơ nhà đầu tư Trung Quốc, uy tín và tính minh bạch

- Lý do quan tâm của Trung Quốc đối với công ty mục tiêu

- Chiến lược mở rộng hơn, phù hợp với kinh doanh, và khả năng tài chính

- Nhà đầu tư Trung Quốc hiểu về thị trường Mỹ và mục tiêu

- Quản trị doanh nghiệp, quyền sở hữu và quản lý

- Doanh nghiệp nhà nước hoặc khu vực công

4. Giao tiếp thiện chí và lợi ích lẫn nhau

Trong môi trường có khả năng nóng nảy này, sẽ có lợi cho một nhà đầu tư Trung Quốc để truyền đạt các lợi ích chính của đầu tư và ý định của nó

Làm việc cùng với các bên liên quan của Mỹ để cùng có lợi. Ví dụ, nhà đầu tư Trung Quốc nên chuẩn bị để tham gia:

- Đại diện được chọn của công ty mục tiêu (ví dụ: Thành viên Quốc hội)

- Các cơ quan có thẩm quyền có thẩm quyền đối với công ty mục tiêu

- Cán bộ nhà nước và địa phương của công ty mục tiêu (ví dụ: Thống đốc, Thị trưởng, vv)

- Các đối tác của công ty mục tiêu (ví dụ như các tổ chức từ thiện địa phương, các đối tác trong chuỗi cung ứng, các nhà cung cấp chính)

- Các phương tiện truyền thông địa phương và quốc gia có thể bao quát công ty mục tiêu

5. Phát triển hỗ trợ của bên thứ ba

Nếu có thể, nhà đầu tư Trung Quốc nên chủ động xác định và phát triển bên thứ ba ủy quyền cho người có thể thay mặt cho họ. Bên gửi yêu cầu bên thứ ba mong muốn sẽ có các đặc điểm sau:

- Nơi ở và bản sắc của Hoa Kỳ

- Kiến thức thực tế của nhà đầu tư

- Sự tín nhiệm và uy tín với các bên liên quan chính của Hoa Kỳ

- Sẵn sàng hỗ trợ nhà đầu tư Trung Quốc công khai

- Lợi ích tài chính hoặc cổ phần khác trong một kết quả thành công

6. Xác định các sửa đổi giao dịch tiềm năng

Trước khi công bố đầu tư, một nhà đầu tư Trung Quốc nên xem xét các sửa đổi đối phó tiềm năng có thể làm tăng tỷ lệ thành công và giảm thiểu các rủi ro và phản ứng cụ thể.

- Các biện pháp kết cấu và hành vi để xoa dịu những mối quan tâm

- Các khoản đầu tư tiềm ẩn của các tài sản cụ thể

- Cử chỉ thiện chí và các bước xây dựng lòng tin

- Duy trì trụ sở chính và quản lý

- Tăng cam kết đầu tư và cam kết về công ăn việc làm của Hoa Kỳ

Nguồn: chinabusinessreview.com – HT

Từ khóa: FDI, chính sách, Mỹ, sự ưu tiên hàng đầu