Tại hội nghị thượng đỉnh kinh tế diễn ra vào cuối tuần ở Peru, lãnh đạo các quốc gia ở vành đai Thái Bình Dương, cả ở châu Á và châu Mỹ, đã thể hiện sự ủng hộ dành cho Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương – dù có hoặc không có Hoa Kỳ. Nhưng một số cũng cho biết họ có thể có cách tiếp cận cạnh tranh dành cho thương mại tự do: Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện khu vực, một khối thương mại đang được dẫn dắt bởi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Phát biểu của họ nhấn mạnh rủi ro địa chính trị rằng Hoa Kỳ sẽ mất mát nếu nước này không thông qua thỏa thuận đã đàm phán với 11 quốc gia Thái Bình Dương khác.
TPP luôn là vấn đề gây nhiều tranh cãi ở Quốc hội Mỹ, khi số lượng ngày càng tăng nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ đặt câu hỏi về giá trị của giao dịch thương mại tự do. Hiệp định càng trở nên phức tạp hơn trong chiến dịch tranh cử, khi ứng viên hàng đầu từ cả hai đảng lớn lên án nó như một mối đe dọa cho chủ quyền và việc làm của nước Mỹ. Tổng thống mới đắc cử Donald J. Trump cho biết hôm thứ Hai rằng, ông sẽ ra thông báo về ý định rút Hoa Kỳ khỏi TPP vào ngày đầu tiên làm Tổng thống, và sau đó tìm kiếm các thỏa thuận thương mại song phương với một số nước tham gia TPP.
Mối lo ngại về việc làm bị mất và suy giảm sự linh hoạt của Hoa Kỳ là có thực, nhưng câu trả lời không thể phủ nhận thực tế rằng quá trình toàn cầu hoá đang diễn ra. Nó thúc đẩy cạnh tranh toàn cầu cho đất nước này cũng như các nước đối tác khác, đồng thời giúp người lao động Mỹ thích ứng với thực tế mới. Quá trình đó bắt đầu với những giao dịch như TPP, đòi hỏi các quốc gia khác phải cạnh tranh bằng quy định lao động, môi trường và sở hữu trí tuệ giống như chúng ta.
Hiệp định thương mại tự do Trung Quốc đang đẩy mạnh, tuy vậy, không bao gồm các tiêu chuẩn cao như thế, và nếu nó được thông qua sẽ khuyến khích một cuộc đua đa quốc gia để hạ thấp lương và giờ làm việc, cùng với các quy định khác đối với thương mại, làm cho người lao động Mỹ cạnh tranh khó khăn hơn. Nhưng có thể có một con đường phía trước cho ông Trump, bất chấp sự phản đối thường thấy của ông như là “một thỏa thuận tồi tệ”. Lãnh đạo của một số quốc gia TPP đã bày tỏ sự sẵn lòng để đàm phán lại TPP – theo ý muốn của ông Trump, mặc dù những thay đổi có thể chỉ ở lớp bề mặt. Thay vì chỉ đơn giản là rút khỏi hiệp định này, ông nên chấp nhận lời mời đó.
Nguồn: Los Angeles Times – HT
Từ khóa: TPP, nhìn từ, bên ngoài, nước Mỹ
