Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

96% thương mại thế giới đang bị ảnh hưởng bởi các "biện pháp phi thuế quan". Để đáp ứng các ma trận quy tắc phức tạp và tù mù đòi hỏi phải tiêu tốn nhiều nguồn lực tài chính và kỹ thuật, có nghĩa là các công ty và các quốc gia nhỏ nhất và dễ bị tổn thương nhất phải trả giá nặng nề nhất.

Theo WTO, năm 2016, dự báo tốc độ tăng trưởng thương mại thế giới đang ở mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Mặc dù chủ nghĩa bảo hộ có xu hướng gia tăng theo sau khủng khoảng, nhưng các rào cản thương mại truyền thống, như thuế quan, vẫn ở mức thấp nhất trong lịch sử. Tuy nhiên, dòng chảy của hàng hóa và dịch vụ giữa các quốc gia vẫn là một trong những yếu tố quan trọng nhất tạo ra việc làm và sự thịnh vượng, và tốc độ chậm lại của nó đang khiến cho cả thế giới lo lắng.

Tiềm năng chưa được khai thác thực sự cho tăng trưởng thương mại được cho là nằm trong các quy định. Khoảng 96% thương mại thế giới đều bị ảnh hưởng bởi ít nhất một quy định, thường được gọi là một "biện pháp phi thuế quan", hoặc NTM và các công ty và các quốc gia nhỏ nhất, dễ bị tổn thương nhất phải trả giá nặng nề nhất.

Điều này đặc biệt đúng đối với các nhà xuất khẩu từ 48 quốc gia kém phát triển, họ đã mất ít nhất 23 tỷ USD mỗi năm - 15% xuất khẩu của mình, vượt xa chi phí thuế - bởi vì họ không thể đáp ứng được các biện pháp phi thuế quan .

Các biện pháp và các quy định khác là hợp pháp, số lượng tuyệt đối của chúng tiếp tục tăng và làm phân mảnh thương mại. Và chúng ta có thể nhìn thấy các quy định - đặc biệt liên quan đến sức khỏe cộng đồng, an toàn và môi trường - sẽ tăng trong tương lai, và chi phí thương mại cũng sẽ tăng theo.

Biểu đồ cho thấy tỷ lệ xuất khẩu của 48 quốc gia kém phát triển nhất vào các nước G20 sẽ tăng lên nếu không bị ảnh hưởng bởi các biện pháp phi thuế quan (màu đỏ) và thuế quan truyền thống (màu xanh).

Biên giới mới cho thương mại

Không dễ cho các chính trị gia và các nhà hoạch định chính sách giải quyết vấn đề này. Các cuộc biểu tình chống lại thỏa thuận thương mại sẽ nhanh chóng nổ ra nếu các chính phủ bị cho rằng gây ảnh hưởng đến lợi ích công chúng hoặc môi trường khi đưa ra các điều kiện tốt hơn cho thương mại. Đây là biên giới mới trong chương trình nghị sự thương mại toàn cầu.

Chính sách thương mại không thể không đặt câu hỏi về quyền của các quốc gia để bảo vệ công dân của mình và thúc đẩy phát triển bền vững. Nhưng chính sách thương mại có thể, và phải, hướng dẫn cách thức mà các nước thực hiện quyền này.

Đó là cách thức mà một quốc gia dùng để lựa chọn quy định của nó, và cách nó thực thi các quy định của mình, không phải là phù hợp cho tất cả - đặc biệt là khi nó ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững thông qua thương mại của các nước khác, đặc biệt là các nước nghèo nhất.

Để hướng tới mục tiêu này cần có năm hành động phối hợp quan trọng:

1. Tăng độ minh bạch của các quy định hiện hành. UNCTAD đang dẫn đầu một nỗ lực quốc tế để thu thập và phổ biến công khai thông tin toàn diện về các biện pháp phi thuế quan hiện đang áp dụng. Những thông tin này liên quan đến 80% thương mại thế giới và đang tiến hành thu thập thêm dữ liệu, đặc biệt là ở các nước châu Phi. Những nỗ lực đi được thực thi song song với chương trình xây dựng năng lực.

2. Cộng đồng thương mại quốc tế ngày càng phải bám vào các tiêu chuẩn quốc tế. Điều này sẽ giúp đơn giản hóa nhiều rào cản không cần thiết, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển. Theo một số ước tính, các nhà xuất khẩu dệt may và quần áo châu Phi sẽ mất đến 50% kim ngạch xuất khẩu tiềm năng vì quy định Liên minh châu Âu khác với các tiêu chuẩn quốc tế của Tổ chức Tiêu chuẩn Quốc tế. Bằng cách thúc đẩy việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế, các chính phủ giúp các công ty của họ tích hợp vào các chuỗi giá trị toàn cầu. Và bởi vì các tiêu chuẩn quốc tế thường được tích hợp với thực hành tốt nhất toàn cầu, nên áp dụng theo các tiêu chuẩn đó có thể giúp thúc đẩy phát triển bền vững.

3. Các khối thương mại cần thúc đẩy hơn nữa sự hội tụ quy định khu vực, tìm ra câu trả lời chung nhất để giải quyết các nhu cầu quản lý của họ. Một nghiên cứu gần đây của UNCTAD về khối thương mại tự do Nam Mỹ MERCOSUR đã cho thấy rằng áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế có thể giúp tăng gần như gấp đôi lợi ích so với hội tụ các quy định. Đáng chú ý, các lợi ích cũng sẽ nhiều hơn cho MERCOSUR nếu các đối tác thương mại quan trọng của nó, chẳng hạn như EU, cũng hội tụ với các tiêu chuẩn quốc tế. Hội tụ các quy định khu vực do đó nên được xem như một bước đệm cho sự hội tụ toàn cầu.

4. Các nước có thể và cần phải làm tốt hơn để tránh các giới hạn không cần thiết cho thương mại trong quá trình quản lý quốc gia. Đang tồn tại nhiều quy định và hướng dẫn về vấn đề này, như của WTO và OECD. Tuy nhiên, sự thực thi có hiệu quả và hiệu quả của những nguyên tắc này vẫn là những câu hỏi lớn.

5. Các biện pháp điều tiết bất đối xứng ảnh hưởng đến thương mại ở các nước đang phát triển, vì vậy chúng ta cần phải tăng cường sự tham gia của họ trong các cơ quan thiết lập tiêu chuẩn quốc tế. Hợp tác kỹ thuật và xây dựng năng lực cần được tăng lên để giúp các nước này tuân thủ các yêu cầu quy định và làm giảm những trở ngại về thủ tục.

Niềm tin đối với các biện pháp phi thuế quan

 Mặc các chính phủ luôn sống chết hứa rằng các thỏa thuận thương mại tiềm năng sẽ không thỏa hiệp với các vấn đề về y tế công cộng hoặc bảo vệ môi trường, tuy nhiên công chúng vẫn nghi ngờ về điều đó. Các phản ứng dữ dội chống lại toàn cầu hóa và một mối ngờ vực ngày càng tăng của giới tinh hoa đã chứng minh điều đó và họ ít tin tưởng vào thề thốt của các chính phủ “ hãy tin tôi, điều đó sẽ không xẩy ra”.

Để tạo được lòng tin phải có một cách tiếp cận khác. Nhiều hơn thế, các điều khoản đơn giản là làm giảm các rào cản và hạn chế thương mại khác theo cách hứa cho đẹp phải không bao hàm các mục tiêu chính trị. Thậm chí là còn đúng với hầu hết các biện pháp phi thuế quan, xem xét các mục tiêu của chúngcó hợp pháp hay không. Các biện pháp này không được đánh đổi bằng hiệu quả thương mại.

Quản lý các biện pháp theo cách khác nhau, không chỉ dựa vào tính hợp pháp của mục tiêu, có nghĩa là chúng ta có thể tiếp tục mở cửa thương mại và thúc đẩy tăng trưởng thương mại trong tương lai trong khi vẫn đảm bảo bảo vệ người dân và môi trường. Chỉ sau đó, kết hợp với chính sách hỗ trợ, chúng ta mới có thể đảm bảo thương mại mà vẫn giữ được lòng tin và vị trí xứng đáng của nó như là một trong những động lực quan trọng nhất của việc làm và thu nhập.

Nguồn: http://unctad.org - PT

Từ khóa: Các biện pháp, phi thuế quan, biên giới mới, cho thương mại toàn cầu.