Bất đồng tài chính làm suy yếu cộng đồng ASEAN

tài chính1

Cộng đồng kinh tế chung (AEC) của 10 quốc gia Đông Nam Á ra mắt vào cuối năm ngoái nhưng không được đặt quá nhiều kỳ vọng.

Mặc dù được tô vẽ bằng những con số khổng lồ liên quan đến những gì được gọi là Cộng đồng kinh tế ASEAN –như dân số 625 triệu người, tổng GDP kết hợp đạt 2,6 nghìn tỉ USD và là nền kinh tế lớn thứ 7 trên thế giới –nhưng AEC chưa bao giờ được đánh giá cao và có thể mang lại sự thất vọng là điều cũng không ngạc nhiên.

ASEAN đã gần 40 tuổi. Nó được hình thành như là một liên minh chính trị và kinh tế, và các thành viên sáng lập bao gồm Singapore, Indonesia, Myanmar, Malaysia, Brunei, Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan và Philippines.

Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), ra mắt vào tháng 11 năm 2015 theo mô hình Liên minh châu Âu, là một sự tiếp nối hợp lý của kỷ nguyên hội nhập.

Khoảng cách kinh tế giữa giữa những nước đi trước giàu có như Thái Lan, Singapore, Malaysia và tiếp đến là Indonesia và lạc hậu như Lào và Myanmar là quá rộng để có thể kết nối với nhau.

Tháng 4 vừa qua, các bộ trưởng tài chính AEC và lãnh đạo ngân hàng trung ương đã phải điều chỉnh lần hai lịch họp để thảo luận về sự hội nhập của các dịch vụ tài chính. Trong khi kế hoạch tổng thể cho thành lập AEC đã được đặt ra từ năm 2007, người ta đều tưởng tượng rằng hội nhập tài chính có thể đạt được cùng thời điểm với sự ra mắt của AEC vào cuối năm 2015. Tuy nhiên, sự thật nhanh chóng được sáng tỏ rằng các ngân hàng và tổ chức tài chính của các nước nhỏ hơn trong AEC sẽ không thể hòa hợp được với những người khổng lồ như Singapore, Thái Lan và Malaysia trước thời hạn đó, và rằng họ cũng không muốn làm như vậy. Mục tiêu mới đã được đề ra là đến năm 2020, nhưng tại cuộc họp cuối cùng các bên đã thống là dời thời hạn ra xa hơn nữa cho đến trước năm 2025.

Trong lịch trình này, các bộ trưởng tài chính và các quan chức đã đặt ra mục tiêu mở rộng khả năng liên kết thị trường chứng khoán và thị trường trái phiếu, thành lập các ngân hàng khu vực rộng và tích hợp các dịch vụ bảo hiểm.

AEC đã cố gắng để đạt được một số thành tựu nhưng rào cản phi thuế quan vẫn tiếp tục là một vấn đề khó xử

AEC đã cố gắng để đạt được một số thành tựu. Khoảng 96% các dòng thuế trong AEC đã được gỡ bỏ, và tiến trình hài hòa hóa các quy định và thủ tục hệ thống hải quan đang giữ tốc độ ổn định.

Nhưng rào cản phi thuế quan vẫn tiếp tục là một vấn đề khó xử. Các báo cáo của ASEAN nói rằng hiện đang tồn tại gần 6.000 rào cản phi thuế quan giữa các nước AEC. Các nền kinh tế và các thị trường lớn hơn là những người đưa ra nhiều rào cản nhất. Thái Lan có 1.641 rào cản phi thuế quan đang có hiệu lực, Philippines có 855 và Malaysia 713.

Sự đa dạng trong khu vực đôi lúc sẽ gây cản trở cho AEC. ASEAN hiện có 625 triệu dân sử dụng các ngôn ngữ khác nhau, theo các tín ngưỡng khác nhau và nằm dưới sự lãnh đạo của các hệ thống khác nhau, bao gồm: chế độ dân chủ, chế độ độc tài quân sự, chế độ bán dân sự, chế độ độc tài, chế độ quân chủ và chủ nghĩa cộng sản. Ông Plummer nói: “AEC được cho là chương trình hội nhập kinh tế tham vọng nhất trong thế giới đang phát triển. Tuy nhiên, việc thực thi AEC đang ngày càng khó khăn hơn. Hiện vẫn còn nhiều việc cần hoàn tất và khu vực vẫn đang đối mặt trước nhiều thách thức chưa được giải quyết. Việc thực thi AEC vẫn là một quá trình”.

AEC chưa giải quyết các lĩnh vực mang tính chính trị nhạy cảm hơn như mở cửa ngành nông nghiệp, sắt, sản xuất ôtô và các ngành mang tính bảo hộ khác. Các công dân ASEAN sẽ được phép làm việc ở các quốc gia khác trong khu vực, nhưng chỉ được giới hạn ở 8 ngành nghề, bao gồm kỹ sư, kế toán và du lịch. Các ngành nghề này chỉ chiếm 1,5% trong tổng số việc làm của khu vực và các nước chủ nhà vẫn có thể dựng lên các rào cản pháp lý để hạn chế thất thoát dòng nhân tài. Trong thập niên qua, trao đổi thương mại nội khối vẫn ở mức khoảng 24% tổng trao đổi thương mại toàn cầu của ASEAN, ít hơn con số 60% ở khu vực EU.

Những trở ngại trong bối cảnh thành lập AEC thực sự trùng hợp với sự suy giảm thương mại trong 10 nước thành viên. Theo thống kê, thương mại của Việt Nam với các thành viên AEC đã giảm từ 15,6% năm 2009 xuống còn 13,9% trong năm 2014; Myanmar giảm từ 50,5% xuống còn 42%; Lào từ 94,2% giảm mạnh xuống còn 64,9%.

Toàn cầu hóa, các mức thuế ưu đãi của Mỹ và Châu Âu với các nước sản xuất nghèo hơn, và sự can thiệp chính trị và kinh tế của Trung Quốc là một trong những câu trả lời cho tình trạng hội nhập lỏng lẻo trong AEC.

ASEAN đã luôn luôn là một tổ chức chính trị yếu bởi vì hình thành trên nguyên tắc đồng thuận, có nghĩa là nó di chuyển với tốc độ của thành viên miễn cưỡng nhất. Sự yếu kém này càng được đóng góp thêm bởi sự khác biệt về chính trị giữa 10 thành viên.

Nguồn : https://www.biv.com - PT

Từ khóa : Bất đồng, tài chính, làm suy yếu, cộng đồng ASEAN.