Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Mỹ và Trung Quốc có mối quan hệ thương mại lớn nhất trên thế giới, với kim ngạch thương mại hai chiều lên tới trên 550 tỉ USD mỗi năm. Các nhà hoạch định chính sách Mỹ phải đau đầu khi chính phủ Trung Quốc áp dụng các chính sách bóp méo thương mại để bảo vệ lợi ích các ngành công nghiệp trong nước. Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách Mỹ cũng làm điều tương tự, và quá trình này đã làm tổn hại đến mối quan hệ Mỹ-Trung.

Điển hình là Washington tiếp tục sử dụng cái gọi là "phương pháp nền kinh tế phi thị trường" khi quyết định rằng hàng hóa Trung Quốc đang được "đổ" vào thị trường Mỹ với mức giá thấp bất bình thường.

Kể từ Chiến tranh Lạnh đến ngày nay, các quan chức Mỹ được quyền áp đặt thuế trừng phạt cao hơn để bảo vệ ngành công nghiệp trong nước không hiệu quả. Tuy nhiên, việc áp thuế này là bất hợp pháp theo quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Nhưng khi Trung Quốc gia nhập tổ chức này vào năm 2001, Mỹ khẳng định lại rằng sẽ có một ngoại lệ cho phép nước này tiếp tục phân biệt đối xử với hàng nhập khẩu Trung Quốc trong 15 năm. Thời gian gần 15 năm đã trôi qua, và nếu chính phủ Mỹkhông thay đổi cách thức thực hành của mình vào cuối năm 2016, nước này sẽ vi phạm nghiêm trọng các nghĩa vụ thương mại của mình trước những quy định của WTO.

Tuy nhiên, Mỹ là gần như chắc chắn sẽ không phải tuân thủ. Đã có một lịch sử vi phạm pháp luật của các quan chức thương mại của Mỹ trong việc lạm dụng phương pháp nền kinh tế phi thị trường. Cả luật pháp Mỹ và các quy tắc thương mại quốc tế đã luôn kéo dài hoặc hoàn toàn bị lờ đi trong nhiều thập kỷ, và ít dấu hiệu cho thấy xu hướng này sẽ thay đổi.

Chính phủ Mỹ cố gắng biện minh cho sự phân biệt đối xử của mình đối với hàng nhập khẩu Trung Quốc bằng cách tuyên bố rằng Bắc Kinh thực tế vẫn còn là một nền kinh tế phi thị trường. Chắc chắn, chính phủ Trung Quốc vẫn giữ một vai trò quá lớn trong việc chỉ đạo các vấn đề kinh tế đất nước của mình thông qua việc tác động thị trường lao động và ngành ngân hàng cũng như những can thiệp kinh tế vĩ mô tích cực. Tuy nhiên, nền kinh tế kế hoạch tập trung quy mô lớn thì đã qua lâu rồi.

Quan trọng nhất, hiện nay các nhà xuất khẩu Trung Quốc –các doanh nghiệp hoạt động dựa vào lợi nhuận, sẽ quyết định định giá dựa trên các yếu tố thị trường như chi phí sản xuất và nhu cầu tiêu dùng. Các nhà phê bình cho rằng tác động của chính quyềntớicác ngành công nghiệp thượng nguồn có ảnh hưởng đến mức giá mà các nhà xuất khẩu trả cho nguyên liệu, nhưng những biến dạng này không thể hoàn toànquy kết đó là một nền kinh tế phi thị trường.

Hơn nữa, nếu các công ty Trung Quốc đang có được một lợi thế không công bằng do sự can thiệp của chính phủ, các nhà chức trách Mỹ có thể sử dụng những cơ chế khác để chống lại họ. Mỹ có thể áp dụng thuế để bù đắp các khoản trợ cấp nước ngoài mà không vi phạm quy định của WTO. Thủ tục áp đặt các loại thuế này là minh bạch hơn so với biện pháp quy kết nền kinh tế phi thị trường được sử dụng hiện nay.

Việt đánh giá được những lợi, hại của các biện pháp bảo hộ là rất quan trọng. Ngoài những thiệt hại chung mà rào cản thương mại áp đặt đối với người tiêu dùng và các doanh nghiệp, việc coi Trung Quốc là nền kinh tế phi thị trường sẽ đe dọa mối quan hệ thương mại Mỹ-Trung và hệ thống thương mại toàn cầu.

K. William Watson là nhà phân tích chính sách thương mại tại Trung tâm Nghiên cứu chính sách thương mại Herbert A. Stiefel của Viện Cato và là tác giả của nghiên cứu mới của Viện Cato, "Phương pháp kinh tế phi thị trường có lặng lẽ đi vào đêm? Chính sách chống bán phá giá của Mỹ hướng tới Trung Quốc sau năm 2016. "

Theo http://www.cato.org - MD

Từ khóa: Chính sách, bảo hộ, Mỹ, đe dọa, thương mại, Trung Quốc